Jakie ogrzewanie stosować w domu energooszczędnym?

Jakie ogrzewanie stosować w domu energooszczędnym?

Zastanawiasz się, jakie ogrzewanie sprawdzi się najlepiej w domu energooszczędnym? Możesz zdecydować się na dowolny system grzewczy, choć obecnie w takich domach stosuje się głównie ogrzewanie gazowe lub pompy ciepła w połączeniu z systemami wykorzystującymi energię słoneczną. Dom energooszczędny zużywa mniej energii od tradycyjnego, dlatego za jego ogrzewanie zapłacisz mniej.

W domach energooszczędnych w najwyższym stopniu dba się o ograniczanie strat energii oraz o zmniejszenie zapotrzebowania na ogrzewanie. Taki obiekt charakteryzuje się tym, że zużycie energii w nim wynosi zaledwie od 70 do 30 kWh/ (mkw/rok). Jest ono mniej więcej dwukrotnie mniejsze niż w przypadku przeciętnego, nieenergooszczędnego budynku mieszkalnego.

Najwięcej energii w domach prywatnych zużywa się zwykle na cele związane z zapewnieniem mieszkańcom komfortu termicznego. Jeśli masz dom energooszczędny albo planujesz jego wybudowanie, zaplanuj odpowiedni system ogrzewania, który przyczyni się do zmniejszenia zapotrzebowania na energię. Poświęć przy tym uwagę na wybór takiego obiektu, który będzie miał dobre parametry, jeśli chodzi o izolacyjność termiczną oraz będzie dysponował naprawdę efektywnym systemem ogrzewania.

Czym jest ogrzewanie energooszczędne?

W domu energooszczędnym zapewnienie komfortu termicznego – optymalnego dla Ciebie i domowników – powinno wiązać się z jak najmniejszymi kosztami. Takie domy mają niskie zapotrzebowanie na energię. Ich współczynnik U (współczynnik przenikania ciepła) ścian nie powinien przekraczać 0,23 W/ (mkw/rok). Przy obecnym poziomie izolacyjności przegród można dążyć do znacznego ograniczania strat energii cieplnej.

System ogrzewania w Twoim energooszczędnym domu powinien korzystać ze źródeł odnawialnej energii (OZE) wspieranych energią elektryczną. Idea jest taka, by dążyć do poprawienia współczynnika U przegród zewnętrznych oraz do obniżenia zapotrzebowania na tzw. nieodnawialną energię pierwotną (EP). Obecnie poziom wykorzystania takiej energii w wielu przypadkach sięga aż 95 kWh/ (mkw/rok), podczas gdy powinien wynieść około 70 kWh/ (mkw/rok). W ten sposób dostosujesz swój dom do wymagań i standardów, jakie zaczną obowiązywać w 2021 roku w zakresie energooszczędności.

Czym różni się energooszczędne ogrzewanie od ogrzewania tradycyjnego?

W systemie grzewczym budownictwa tradycyjnego, nieenergooszczędnego, najczęściej stosowane były kotły na paliwa stałe. To głównie piece na węgiel lub drewno. Rzadziej wykorzystywane są przy tym kotły na olej lub gaz, a tym bardziej systemy ogrzewania elektrycznego. Najtańszymi paliwami są drewno, węgiel oraz pellet i ekogroszek, dlatego to one królują w ogrzewaniu tradycyjnym. Oparte jest ono również na zwykłych grzejnikach wodnych, zasilanych ciepłą wodą podgrzewaną w piecu.

Z kolei domy energooszczędne mają na ogół bezobsługowe ogrzewanie. Mogą za nie odpowiadać piec gazowy czy olejowy albo pompa ciepła. Jednak główną różnicą pomiędzy tradycyjnym a energooszczędnym ogrzewaniem domów jest ilość energii cieplnej potrzebnej do stworzenia komfortu termicznego wewnątrz. Budownictwo energooszczędne może wykorzystywać ogrzewanie wszelkiego typu, ale fakt, że samo zapotrzebowanie na energię cieplną jest mniejsze i mniej ciepła ucieka z wnętrza domu, sprawia, że koszty takiego systemu będą niższe w porównaniu z domami ogrzewanymi tradycyjnie.

Jakie ogrzewanie stosować w domu energooszczędnym?

Rodzaje ogrzewania dla domu energooszczędnego – które jest najlepsze?

Możesz wybierać spośród różnych metod ogrzewania energooszczędnego. Do tego celu zastosować możesz system:

  • gazowy,
  • zasilany prądem,
  • wykorzystujący pompy ciepła,
  • na paliwa stałe.

Kotły gazowe

Kotły gazowe jak najbardziej mogą się znaleźć w domach energooszczędnych, co więcej to właśnie na nie inwestorzy decydują się najczęściej. Ich zaletą są względnie niskie koszty nabycia – to tylko około 3–5 tys. zł. Poza tym są to urządzenia bezobsługowe. Nie trzeba do nich samodzielnie dokładać paliwa. Włączają się i wyłączają samoczynnie, kiedy w pomieszczeniach mieszkalnych zostanie osiągnięty odpowiedni poziom temperatury.

Ten automatyzm nie wyklucza przy tym ich sprawnego działania. Dostosowują się do chwilowego zapotrzebowania na ciepło. Kolejną zaletą domu energooszczędnego ogrzewanego gazem są niewielkie rozmiary urządzenia, dzięki czemu nie trzeba wygospodarowywać na nie osobnej kotłowni. Teoretycznie więc zyskujesz kolejne pomieszczenie do dowolnego wykorzystania.

Możesz umieścić piec w kuchni w szafce, w łazience lub korytarzu. W domach energooszczędnych zaleca się wykonanie wentylacji z rekuperacją, czyli wentylacji nawiewno-wywiewnej z odzyskiem ciepła. Dzięki niej będziesz mieć jeszcze niższe koszty energooszczędnego systemu ogrzewania. Problemem w ogrzewaniu domu energooszczędnego gazem jest konieczność zapewnienia sobie dostępu do sieci gazowej, co poza działkami na terenach miejskich jest trudne i kosztowne. Zawsze możesz zasilać gazem swój piec domowy z przydomowego zbiornika, ale licz się z tym, że będziesz musiał wówczas zakupić zbiornik na gaz lub płacić za jego dzierżawę.

Ogrzewanie na prąd

Co ciekawe, możesz stworzyć energooszczędny system grzewczy w swoim domu, który opierać się będzie na energii elektrycznej. I tak z pewnością będziesz mieć przyłącze energetyczne do swojego domu, dlatego nie musisz inwestować w inne przyłącza w takim wypadku. Zła sława ogrzewania elektrycznego bierze się z wysokich i zmiennych cen prądu, ale w domach z energooszczędnym ogrzewaniem zużycie energii jest niewielkie. Dlatego wykorzystanie takiego systemu w takiej sytuacji jest warte rozważenia.

Prąd możesz zastosować w przypadku instalacji kotła elektrycznego, który będzie zapewniał Ci ciepłą wodę użytkową i ciepłą wodę do instalacji centralnego ogrzewania w grzejnikach lub w ogrzewaniu podłogowym. Kocioł elektryczny ma całkowicie bezobsługową pracę. Przyda się także elektryczne ogrzewanie podłogowe połączone lub tylko połowicznie połączone z elektrycznymi grzejnikami ściennymi, które pracują właściwie tak samo jak grzejniki na wodę.

Możesz przemyśleć zastosowanie w swoim domu pieców akumulacyjnych, czyli grzejników akumulujących ciepło w momencie, gdy obowiązuje tańsza, druga taryfa za prąd. Później Twój system grzewczy wykorzysta zgromadzoną energię, by ogrzewać dom przez resztę doby.

Ogrzewanie z pompą ciepła

Ekologicznym sposobem na ogrzewanie domu jest pompa ciepła, która do poprawnej pracy wymaga podłączenia do źródła energii elektrycznej. Ma tę zaletę, że jest bezobsługowa, jak ogrzewanie gazowe. Będzie jednak tańsza w eksploatacji, głównie dlatego, że nie płaci się za paliwo niezbędne do jej działania. Przeszkodą w rozpowszechnianiu pomp ciepła w domach jednorodzinnych pozostaje to, że ich zakup wiąże się z wysokim wydatkiem, nawet 20 000 zł.

Najtańsze są te pompy ciepła, które wykorzystują powietrze zewnętrzne, ponieważ nie wymagają wykonania instalacji po stronie dolnego źródła, jak w przypadku pomp, dla których nośnikiem ciepła są grunt i wody gruntowe.

Ogrzewanie paliwem stałym

Inną opcją jest ogrzewanie budynków energooszczędnych paliwem stałym. Takie paliwa są tanie, dlatego wielu Polaków decyduje się na ich wybór. Pellet, drewno czy węgiel mogą być wykorzystywane w ogrzewaniu energooszczędnym, ale w ich przypadku będziesz musiał zainwestować w nowoczesne urządzenia do spalania paliw stałych. Wyposażone są one z reguły w podajnik paliwa, co zmniejsza stopień Twojego zaangażowania w ich obsługę na bieżąco.

Niektóre mają też funkcję automatycznego rozpalania, dlatego z listy obowiązków odpadnie Ci ta czynność. Ograniczona ingerencja w obsługę tych urządzeń to niejedyna ich zaleta. Kotły na paliwa stałe mogą mieć bardzo wysoką wydajność i sprawność działania. Co ważne, mogą spalać nie tylko węgiel czy drewno, ale i biomasę, a przede wszystkim pellet. To paliwa odnawialne, dlatego wskaźnik zapotrzebowania na energię pierwotną będzie dzięki nim niski.

Koszty ogrzewania w domu energooszczędnym – czy to się opłaca?

Możesz zastanawiać się, jakie właściwie będą koszty Twojego energooszczędnego ogrzewania budynku mieszkalnego. Dla większości inwestorów jest to najważniejsza kwestia przy wyborze takiego systemu. Zasadniczo energooszczędne ogrzewanie, które charakteryzuje się ograniczonym zużyciem energii, jest tanie, niezależnie od tego, jakie paliwo będziesz przy tym wykorzystywać. Musisz więc skupić się na kosztach zbudowania instalacji energooszczędnej, a najlepiej wybrać taki system ogrzewania domu jednorodzinnego, który będzie energooszczędny, a paliwa w nim stosowane – tanie.

Można spróbować oszacować koszty ogrzewania Twojego domu według poszczególnych paliw i ich aktualnych cen. Najtańszym pozostają niezmiennie od lat węgiel oraz pellet drzewny. Zakładając, że Twój dom będzie miał około 120 mkw powierzchni użytkowej, czyli również takiej, jaką będziesz ogrzewać, koszty ogrzewania przy użyciu paliw stałych wyniosą:

  • 3–3,5 tony węgla na rok – koszt wyniesie około 2700–3150 zł na rok (tona zwykłego węgla kosztuje około 900 zł),
  • 3–3,75 tony pelletu na rok – koszt wyniesie 2100–3000 zł na rok (tona pelletu kosztuje około 700–800 zł).

Koszty są porównywalne, choć nowoczesne piece pelletowe z podajnikiem obsługuje się wygodniej niż kotły węglowe. Droższym systemem jest ten oparty na gazie ziemnym. Jeśli Twój dom będzie miał dostęp do sieci gazowej na działce, zaoszczędzisz, ponieważ gaz będzie tańszy i nie będziesz płacić za dzierżawę zbiornika na gaz. W przypadku domu 120 mkw zapotrzebowanie na gaz ziemny wyniesie około 3000–3500 m3 na rok, a 1 m3 gazu kosztuje obecnie 1,20–1,30 zł. Łączny koszt sięgnie więc przy takim systemie ogrzewania maksymalnie 4550 zł.

Na co zwracać uwagę, wybierając system ogrzewania w domu energooszczędnym?

Podczas wybierania systemu ogrzewania w domu energooszczędnym musisz zwrócić uwagę przede wszystkim na warunki panujące na Twojej działce budowlanej. Zrób to jeszcze przed wybraniem konkretnego projektu budowlanego. Sposób ogrzewania domu jednorodzinnego powinien być dopasowany do uregulowań prawnych związanych z działką. Są one obligatoryjne i wynikają z zapisów wskazanych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub, jeśli taki plan dla działki nie został jeszcze ustalony, zawartych w decyzji o wydaniu warunków zabudowy. Urząd może wprost zakazać korzystania z kotłów na paliwa stałe. Wówczas w ogóle nie ma mowy o tym, by postawić w swoim domu kocioł na węgiel czy pellet.

Działka budowlana już sama w sobie wskazuje jakie opcje energooszczędnego ogrzewania warto brać pod uwagę. Jeśli na działce znajduje się dostęp do sieci gazowej lub jeśli można na niej dokonać wydzierżawienia zbiornika z gazem płynnym, możesz rozważyć kocioł na gaz ziemny lub gaz LPG. Problem pojawia się w przypadku, gdy masz działkę właściwie bez dostępu do infrastruktury. Wtedy możesz zdecydować się na ogrzewanie węglowe, na drewno lub inne paliwa stałe, a także na ogrzewanie olejowe, elektryczne lub na zainstalowanie energooszczędnej i zasilanej przez OZE pompy ciepła.

W domu bez wątpienia będzie potrzebna ciepła woda użytkowa, która może być podgrzewana tradycyjnie, przez piec, i akumulowana w bojlerze, w domach energooszczędnych bardzo często wykorzystywane są jednak do tego kolektory słoneczne. Panele umieszczone na dachu budynku, po stronie lepiej oświetlonej przez słońce, sprawią, że będziesz korzystać z ciepłej wody za darmo, bez konieczności jej podgrzewania w słoneczne dni. Nawet w naszym kapryśnym klimacie takie systemy jak najbardziej się sprawdzają. Często też w domach energooszczędnych ogrzewanie i pozyskiwanie ciepłej wody użytkowej wspomagane jest wykorzystaniem energii elektrycznej.

Jakie ogrzewanie stosować w domu energooszczędnym?

Ogrzewanie podłogowe czy grzejnikowe – które rozwiązanie jest energooszczędne?

W swoim domu musisz wybrać nie tylko właściwy system ogrzewania, ale również zdecydować się na odpowiednie urządzenia, które będą przekazywać do pomieszczeń mieszkalnych wytworzone ciepło. W domach energooszczędnych wybór tylko jednego sposobu przekazywania ciepła, np. grzejników czy ogrzewania płaszczyznowego, niekoniecznie będzie najlepszym rozwiązaniem. Najważniejsze w tego typu obiektach jest, by na etapie projektowania budynku dobrze przemyśleć i skonfigurować cały system ogrzewania.

Projektant powinien obliczyć straty ciepła występujące w poszczególnych pomieszczeniach i najlepiej uzupełniać je, tak aby we wnętrzach panowały komfortowe warunki cieplne. Modne i funkcjonalne przeszklenia w nowoczesnym domach z jednej strony pozwalają na doświetlenie pomieszczeń mieszkalnych oraz na korzystanie z energii słonecznej, jeśli są umieszczone po południowej stronie, ale z drugiej generują największe straty ciepła. Należy je zbilansować, najlepiej przy użyciu grzejników kanałowych umieszczonych w podłodze przy takich przeszkleniach.

W parze z grzejnikami tradycyjnymi, wiszącymi, na wodę lub prąd polecane jest wykorzystanie także ogrzewania płaszczyznowego – popularnej podłogówki. Może to być energooszczędne ogrzewanie elektryczne przy użyciu mat układanych w warstwie kleju pod płytkami. Maty zasilane są po prostu prądem elektrycznym, nie komplikują instalacji grzewczej i nie powodują, że poziom podłogi się podniesie. Przy ogrzewaniu płaszczyznowym domu możesz zapewniać ciepło nie tylko przez podłogę. Elementem grzewczym mogą być ściana lub sufit.

Możliwości jest wiele, tym bardziej że w energooszczędnym domu pokrycie strat ciepła można uzyskać bardzo łatwo, dlatego warto łączyć dowolnie elementy grzewcze. Jeśli zdecydujesz się na zainstalowanie w ramach systemu ogrzewania domowego pompy ciepła, powinieneś uwzględnić to, że najlepiej będzie ona współpracowała z niskotemperaturowym ogrzewaniem płaszczyznowym, np. podłogowym. Możesz też wykorzystać przy takiej okazji grzejniki, choć wyłącznie o specjalnej konstrukcji.

Ogrzewanie domu energooszczędnego w świetle przepisów – najważniejsze informacje

W 2021 roku, kiedy zaostrzeniu ulegną europejskie normy dotyczące współczynnika EP budynków mieszkalnych, określającego roczne zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pierwotną do ogrzewania, wentylacji, chłodzenia i przygotowania ciepłej wody użytkowej, będzie on mógł wynosić w nowo budowanych obiektach tylko 70 kWh/(mkw/rok). W praktyce będzie to oznaczało budowanie energooszczędnych budynków, a nawet domów niemal pasywnych, wykorzystujących w przeważającej mierze energię odnawialną.

W przepisach dotyczących zapotrzebowania domów mieszkalnych na energię cieplną wskazano również współczynnik EUco. Pokazuje on zapotrzebowanie budynku na ciepło do ogrzewania i wentylacji. Nie uwzględnia jednak rodzaju energii, jaką dostarczysz do domu, ani sprawności urządzeń grzewczych, które planujesz w nim umieścić. W latach 2018–2021 wskaźnik EUco może wynosić poniżej 70 kWh/ (mkw/rok). O domu energooszczędnym można mówić, jeśli jego zapotrzebowanie na energię wynosi od 30 do 70 kWh/ (mkw/rok).

Podział ten wprowadzony został w europejskiej normie ISO i uzależnia energooszczędność budynku od ilości energii, jakiej potrzebujesz do ogrzania 1 mkw powierzchni budynku w ciągu roku. Jeśli zapotrzebowanie na energię i współczynnik EUco wynosi pomiędzy 15 a 30 kWh/ (mkw/rok), mamy do czynienia z domem niskoenergetycznym, a jeśli dom potrzebuje tylko od 1–15 kWh/ (mkw/rok), będzie to dom pasywny. Od stycznia 2017 roku, zgodnie z normą europejską, wszystkie budowane domy powinny być, przynajmniej teoretycznie, energooszczędne.

Autor artykułu

Podobne artykuły

Ocieplenie i izolacja
Styrodur - czym jest i kiedy stosuje się styrodur XPS?
Przepisy i formalności
Umowa przedwstępna kupna działki
Ocieplenie i izolacja
Styrodur - czym jest i kiedy stosuje się styrodur XPS?
Przepisy i formalności
Umowa przedwstępna kupna działki

Nowości w tej kategorii

Ogrzewanie
Zawór trójdrożny – jak odpowiednio ustawić zawór trójdrożny?
2 marca 2021 r. Adrianna Bartusik

Zawór trójdrożny – jak odpowiednio ustawić zawór trójdrożny?

Zawór trójdrożny znajduje zastosowanie w instalacjach grzewczych i w instalacjach ciepłej wody użytkowej. Występują przy t...

Ogrzewanie
Cena gazu - ile wynosi cena gazu w 2021?
23 lutego 2021 r. Diana Pidlesetska

Cena gazu - ile wynosi cena gazu w 2021?

Cena gazu interesuje przeszło 7 milionów gospodarstw domowych w Polsce, które korzystają z sieci gazowej do ogrzewania mie...

Ogrzewanie
Kocioł gazowy – jak wybrać odpowiedni piec gazowy?
27 stycznia 2021 r. Klaudia Spurgiasz

Kocioł gazowy – jak wybrać odpowiedni piec gazowy?

Piec gazowy cieszy się coraz większym zainteresowaniem. Pozwala na ogrzanie mieszkania czy domu, a także wody użytkowej. J...

Ogrzewanie
Biokominek - co warto wiedzieć przed zakupem biokominka?
26 stycznia 2021 r. Diana Pidlesetska

Biokominek - co warto wiedzieć przed zakupem biokominka?

Jak sama nazwa wskazuje, biokominek to ekologiczny wariant tradycyjnego kominka. Jego największą zaletą jest możliwość zam...

Ogrzewanie
Zawór trójdrożny – jak odpowiednio ustawić zawór trójdrożny?
2 marca 2021 r. Adrianna Bartusik

Zawór trójdrożny – jak odpowiednio ustawić zawór trójdrożny?

Zawór trójdrożny znajduje zastosowanie w instalacjach grzewczych i w instalacjach ciepłej wody użytkowej. Występują przy t...

Ogrzewanie
Cena gazu - ile wynosi cena gazu w 2021?
23 lutego 2021 r. Diana Pidlesetska

Cena gazu - ile wynosi cena gazu w 2021?

Cena gazu interesuje przeszło 7 milionów gospodarstw domowych w Polsce, które korzystają z sieci gazowej do ogrzewania mie...

Ogrzewanie
Kocioł gazowy – jak wybrać odpowiedni piec gazowy?
27 stycznia 2021 r. Klaudia Spurgiasz

Kocioł gazowy – jak wybrać odpowiedni piec gazowy?

Piec gazowy cieszy się coraz większym zainteresowaniem. Pozwala na ogrzanie mieszkania czy domu, a także wody użytkowej. J...

Ogrzewanie
Biokominek - co warto wiedzieć przed zakupem biokominka?
26 stycznia 2021 r. Diana Pidlesetska

Biokominek - co warto wiedzieć przed zakupem biokominka?

Jak sama nazwa wskazuje, biokominek to ekologiczny wariant tradycyjnego kominka. Jego największą zaletą jest możliwość zam...