Szanowni Państwo, informujemy że Extradom.pl pracuje bez zmian, a Doradcy z Centrum Obsługi Klienta są do Państwa dyspozycji.

Na czym polega izolacyjność termiczna?

Na czym polega izolacyjność termiczna?

Każdy, kto planuje budowę domu, powinien wiedzieć, co to jest izolacyjność termiczna. Najprościej tłumacząc, pojęcie to dotyczy zdolności przegród budowlanych do zatrzymywania ciepła w budynku. Wzniesienie domu w technologii zapewniającej wysoką izolacyjność cieplną pozwala oszczędzić na ogrzewaniu i jest dzisiaj wymagana przepisami. Dowiedz się zatem, czym dokładnie jest termoizolacyjność budynku, jak się ją oblicza oraz w jaki sposób ją osiągnąć.

Izolacyjność termiczna - co to jest?

Izolacyjność termiczna to pojęcie dotyczące właściwości cieplnych budynku, a dokładnie zdolności jego przegród (czyli ścian, okien, drzwi, dachu, stropów itp.) do zatrzymywania ciepła wewnątrz obiektu. Zdolność tę można określić w dwojaki sposób – poprzez obliczenie współczynnika oporu cieplnego R lub współczynnika przenikania ciepła U.

O wysokiej termoizolacyjności przegrody budowlanej można mówić, gdy współczynnik oporu cieplnego R jest wysoki, a współczynnik przenikania ciepła U jest niski.

Izolacyjność cieplna budynków miała zawsze duże znaczenie w naszej szerokości geograficznej ze względu na klimat. Niskie temperatury panujące średnio od października do marca sprawiają, że przez co najmniej pół roku konieczne jest ogrzewanie budynków. Aby zmniejszyć koszty z tym związane, od wieków stosowano różne sposoby na zatrzymanie ciepła wewnątrz – poprzez np. stosowanie odpowiedniej grubości murów, czy choćby najprostsze uszczelnianie okien.

Dzisiaj izolacyjność termiczna budynków również ma na celu ograniczenie zużycia energii i zmniejszenie kosztów ogrzewania, ale nie tylko. Mniejsze zużycie energii oznacza niższą emisję zanieczyszczeń do atmosfery, a więc pomaga dbać również o środowisko naturalne.

Warto przeczytać: Współczynnik przenikania ciepła okna - co jest istotne dla izolacyjności okna?

Aktualnie izolacyjność termiczna przegród jest już regulowana przepisami, które zostały wprowadzone wskutek polityki Unii Europejskiej w zakresie oszczędnego i efektywnego gospodarowania energią m.in. w celu przeciwdziałania negatywnym zmianom klimatu. Właśnie dlatego promowane są nowoczesne technologie energooszczędne w budownictwie, a także systematycznie podnoszone wymagania dotyczące izolacyjności cieplnej nowo powstających budynków.

Co to jest izolacyjność termiczna

Izolacyjność termiczna a współczynnik przenikania ciepła

Podstawowym parametrem służącym do określenia izolacyjności termicznej przegród jest współczynnik przenikania ciepła U, który w przepisach oznaczany jest również symbolem UC (max) . Jak sama nazwa wskazuje, określa on wielkość przepływu ciepła przez przegrodę. Jest on wyrażany w jednostkach W/(m2*K) i obliczany na podstawie takich parametrów jak opór cieplny R, współczynnik przewodzenia ciepła λ oraz grubość przegrody.

W praktyce obliczanie tego wskaźnika jest dość skomplikowane i różni się w zależności od rodzaju przegrody. Warto jednak pamiętać o dwóch najważniejszych kwestiach związanych z tym parametrem:

  • im jest on niższy, tym izolacyjność termiczna przegrody jest wyższa,
  • maksymalne wartości wskaźnika UC dla przegród budowlanych są określone w przepisach.

Straty ciepła w domu jednorodzinnym - co trzeba wiedzieć?

Budowa domu o dobrej izolacyjności termicznej jest coraz łatwiejsze, głównie dzięki dostępności nowoczesnych materiałów i technologii pozwalających ograniczyć do minimum straty ciepła. Przykładowo, standardowe ściany jednowarstwowe z betonu komórkowego mają współczynnik przenikania ciepła U 0,26-0,30 W/m2*K. Z kolei izolacyjność termiczna wielowarstwowych przegród budowlanych jest znacznie lepsza, ponieważ już samo dołożenie warstwy styropianu zmniejsza współczynnik U do około 0,21 W/m2*K.

Warto jednak wiedzieć, że ciepło z budynku ucieka nie tylko przez ściany. Słabymi „punktami” są także:

  • wentylacja (szczególnie ta grawitacyjna) – mogą być to straty rzędu 30-50%
  • okna i drzwi – od 15 do nawet 30%
  • ściany – od 10 do 20%
  • dach – od 10 do 25%
  • podłoga – jeśli jest na gruncie, to straty ciepła mogą wynosić około 10%.

W praktyce więc, aby skutecznie ograniczyć uciekanie ciepła z budynku i tym samym zmniejszyć koszty ogrzewania, należy wziąć pod uwagę wszystkie wymienione wyżej elementy konstrukcji budynku i wykonać je z użyciem specjalnych materiałów i metod.

Przeczytaj dodatkowo: Co to jest mostek termiczny?

Izolacyjność termiczna a przepisy prawne

Zapewnienie odpowiedniej izolacyjności cieplnej przegród w budynkach jest wymagana od wielu lat przez przepisy, które zawarte są w Prawie budowlanym.

Najważniejszym aktem prawnym, w którym znaleźć można przepisy dotyczące izolacyjności termicznej, jest Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. wraz z kolejnymi zmianami (ostatnia miała miejsce w kwietniu 2019 r.).

Na końcu tego dokumentu znajduje się tabela prezentująca maksymalne wartości współczynnika przenikalności ciepła dla przegród i są one inne dla budynków wznoszonych po 1 stycznia 2017 roku oraz dla tych zgłoszonych do budowy po 31 grudnia 2020 r.

Jakie miejsca wymagają izolacyjności termicznej?

W praktyce izolacyjność termiczna przegród budowlanych dotyczy wszystkich elementów konstrukcji budynku, które mają bezpośrednią styczność z otoczeniem o niższej temperaturze podczas chłodniejszych miesięcy w roku. Są to więc przede wszystkim:

  • ściany zewnętrzne
  • ściany wewnętrzne sąsiadujące np. z nieogrzewaną klatką schodową,
  • ściany przyległe do szczelin dylatacyjnych,
  • ściany nieogrzewanych piwnic,
  • dachy i stropodachy,
  • podłogi na gruncie,
  • okna,
  • drzwi zewnętrzne,
  • drzwi balkonowe.

Izolacyjność termiczna ścian zależy głównie od ich grubości i gęstości materiału, właśnie dlatego w celu osiągnięcia jak najniższego współczynnika przenikania ciepła stosuje się np. ściany dwuwarstwowe z dodatkową warstwą ocieplenia ze styropianu.

Z kolei izolacyjność termiczna okna uwarunkowana jest głównie strukturą szyby, przez której dużą powierzchnię ucieka najwięcej ciepła. W celu zminimalizowania tego procesu stosuje się na przykład pakiety dwuszybowe składające się z dwóch tafli szkła oddzielonych ramką dystansową i wypełnienie przestrzeni międzyszybowej argonem.

Izolacyjność termiczna stropów ma znaczenie głównie w przypadku konstrukcji sąsiadujących z nieogrzewanymi pomieszczeniami, czyli np. nad piwnicą lub garażem. Aby zabezpieczyć je przed przenikaniem ciepła, izoluje się je np. wełną mineralną. W przypadku stropów międzykondygnacyjnych oddzielających pomieszczenia, między którymi różnica temperatur nie przekracza 8 stopni Celsjusza, nie ma natomiast żadnych wymagań dotyczących izolacyjności termicznej.

Należy też pamiętać, że izolacyjność cieplną budynku obniżają tzw. mostki termiczne, które tworzą się w takich miejscach jak łączenia ścian z dachem, nadproża, wieńce, czy miejsca osadzenia okien i drzwi. Wymagają one zatem zastosowania odpowiednich technik izolacyjnych.

Izolacyjność termiczna a wymagania techniczne

Jak już wiesz, parametry przegród budowlanych pod względem przenikania ciepła są określone w przepisach. Poniżej przedstawiamy wartości dla współczynnika przenikania ciepła UC(max) dla wybranych elementów konstrukcyjnych budynków.

Izolacyjność termiczna – wymagania dla wybranych przegród w budynku

Lp.

Rodzaj przegrody i temperatura w pomieszczeniu

Współczynnik przenikania ciepła UC(max[W/(m2· K)]

od 1 stycznia 2017 r.

Współczynnik przenikania ciepła UC(max[W/(m2· K)]

od 31 grudnia 2020 r.

1.

Ściany zewnętrzne:

a) przy ti ≥ 16°C

b) przy 8°C ≤ ti

c) przy ti

0,23

0,45

0,90

0,20

0,45

0,90

2.

Ściany wewnętrzne oddzielające pomieszczenie ogrzewane od nieogrzewanego

0,30

0,30

3.

Dachy, stropodachy i stropy pod nieogrzewanymi poddaszami lub nad przejazdami:

a) przy ti ≥ 16°C

b) przy 8°C ≤ ti

c) przy ti

0,18

0,30

0,70

0,15

0,30

0,70

4.

Podłogi na gruncie:

a) przy ti ≥ 16°C

b) przy 8°C ≤ ti

c) przy ti

0,30

1,20

1,50

0,30

1,20

1,50

5.

Okna (nie dotyczy połaciowych), drzwi balkonowe:

a) przy ti ≥16°C

b) przy ti

1,1

1,6

0,9

1,4

Źródło: Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Warto zauważyć, że projekt domu uwzględniający powyższe wymagania, musi także odpowiadać pozostałym przepisom technicznym dotyczącym np. parametrów wytrzymałościowych. Zastosowanie dodatkowych materiałów ociepleniowych na stropach, ścianach czy dachu wpływa na obciążenie całej konstrukcji budynku. Problemy takie, jak izolacyjność termiczna i nośność murowanych ścian zewnętrznych, są więc dość dużym wyzwaniem dla projektantów i inżynierów.

Izolacyjność termiczna - wybór odpowiednich materiałów

Chcąc spełnić normy dotyczące izolacyjności cieplnej poszczególnych przegród, należy zastosować odpowiednie materiały podczas wznoszenia budynku. Pod tym względem jest dzisiaj bardzo duży wybór nowoczesnych rozwiązań. Przykładowo, izolację termiczną domu możesz wykonać, wykorzystując kilkanaście różnych materiałów m.in. styropian, wełnę mineralną, polistyren ekstrudowany, płyty z poliuretanu, czy płyty rezolowe.

Istnieją również specjalne materiały (np. pianki PUR), które zapobiegają powstawaniu w takich miejscach mostków cieplnych – można nimi uszczelniać np. przerwy między w izolacji termicznej na styku ścian z fundamentem, czy stropem. Nowoczesne pianki poliuretanowe coraz częściej wykorzystywane są także do ocieplenia dachów, choć wciąż popularne są także wełny – mineralne i szklane.

Izolacyjność termiczna i montaż - od czego zacząć?

W przypadku nowych budynków odpowiednie rozwiązania termoizolacyjne przewidują już same projekty domów. Izolacja termiczna np. ścian zewnętrznych może być jednak zastosowana także w starszych domach. Montaż takiego ocieplenia warto powierzyć doświadczonej firmie, która dopasuje rodzaj materiału i technikę jego zastosowania do wymagań technicznych budynku. Przykładowo, domy drewniane lepiej izolować wełną mineralną, ponieważ niewłaściwy montaż płyt styropianowych może powodować skraplanie się pary wodnej i doprowadzić do zawilgocenia ścian.

Podsumowując, montaż izolacji termicznej zarówno na nowym domu, jak i tym starszym powinien być wykonany przez wyspecjalizowaną firmę. W pierwszym przypadku ważne jest przede wszystkim zastosowanie odpowiedniej technologii w celu spełnienia wszystkich aktualnych wymagań technicznych i norm. W starszych budynkach nie jest to konieczne, ale warto, by ocieplenie spełniło swoją funkcję, czyli zapewniło wymierne oszczędności w zużywaniu energii niezbędnej do ogrzania domu.

Izolacyjność termiczna - co jeszcze warto wiedzieć?

Najnowsze normy dotyczące współczynnika przenikania ciepła U przegród budowlanych są bardzo zbliżone do wymagań dla domów energooszczędnych. Przykładowo, dla ścian zewnętrznych w takich domach powinien on wynosić od 0,20 do 0,25 W/(m²*K), a więc praktycznie tyle, co we wszystkich aktualnie wznoszonych obiektach.

Znacznie bardziej wyśrubowane normy są natomiast dla domów pasywnych – w ich przypadku współczynnik przenikania ciepła w ścianach zewnętrznych powinien być mniejszy od 0,15 W/(m²*K). Chcąc zatem osiągnąć maksymalną izolacyjność cieplną budynku, można zdecydować się na projekt domu pasywnego. Niestety jest on dość kosztowny w budowie, ponieważ wymaga zastosowania najlepszych rozwiązań izolacyjnych i uszczelniających, a także montażu specjalnych systemów wykorzystującą energię ze źródeł odnawialnych.

Inwestycja w energooszczędność i izolację termiczną jednak bardzo się opłaca. Warto przytoczyć tutaj proste porównanie: roczne zapotrzebowanie na energię do ogrzewania w domu pasywnym nie powinno przekraczać 15 kWh/m2, w domu energooszczędnym 40 kWkWh/m2, a w zwykłym, bez izolacji termicznej może wynieść nawet 180 kWh/m2.

Autor artykułu

Podobne artykuły

Instalacje
Jak zorganizować budowę nowego przyłącza gazowego?
6 sierpnia 2020 r. Ewelina Kocenda

Jak zorganizować budowę nowego przyłącza gazowego?

Projekt domu
Prefabrykowane domy stalowe - czy warto zbudować dom ze stali?
Kuchnia
Z czego wykonać barek w kuchni?
5 sierpnia 2020 r. Ewelina Kocenda

Barek kuchenny - jak i z czego go wykonać?

Instalacje
Jak zorganizować budowę nowego przyłącza gazowego?
6 sierpnia 2020 r. Ewelina Kocenda

Jak zorganizować budowę nowego przyłącza gazowego?

Projekt domu
Prefabrykowane domy stalowe - czy warto zbudować dom ze stali?
Kuchnia
Z czego wykonać barek w kuchni?
5 sierpnia 2020 r. Ewelina Kocenda

Barek kuchenny - jak i z czego go wykonać?

Nowości w tej kategorii

Ocieplenie i izolacja
W jaki sposób działa wentylacja grawitacyjna?
5 sierpnia 2020 r. Diana Pidlesetska

Wentylacja grawitacyjna - czym jest i jak działa?

Planując budowę domu, należy zdecydować o sposobie wymiany powietrza w budynku. W tym artykule wyjaśnimy Ci, jak działa we...

Ocieplenie i izolacja
Jak ocieplić dom?
27 lipca 2020 r. Diana Pidlesetska

Jak ocieplić dom?

Odpowiednie ocieplenie budynku pozwala nie tylko zachować komfort termiczny w pomieszczeniach, ale także zmniejszyć nakłady związane z ogrzewaniem i eksploatacją nieruchomości. Ja...

Ocieplenie i izolacja
Co to jest mostek termiczny?
15 lipca 2020 r. Ewelina Kocenda

Co to jest mostek termiczny?

W sezonie grzewczym Twoje rachunki są zdecydowanie za wysokie? Masz wrażenie, że komfort cieplny w domu uległ obniżeniu? B...

Ocieplenie i izolacja
Sezon na termomodernizację w pełni!
3 lipca 2020 r. Partner .

Sezon na termomodernizację w pełni!

Jedną z najbardziej opłacalnych inwestycji budowlanych, która szybko się zwróci, jest termomodernizacja, a okres wakacyjny...

Ocieplenie i izolacja
W jaki sposób działa wentylacja grawitacyjna?
5 sierpnia 2020 r. Diana Pidlesetska

Wentylacja grawitacyjna - czym jest i jak działa?

Planując budowę domu, należy zdecydować o sposobie wymiany powietrza w budynku. W tym artykule wyjaśnimy Ci, jak działa we...

Ocieplenie i izolacja
Jak ocieplić dom?
27 lipca 2020 r. Diana Pidlesetska

Jak ocieplić dom?

Odpowiednie ocieplenie budynku pozwala nie tylko zachować komfort termiczny w pomieszczeniach, ale także zmniejszyć nakłady związane z ogrzewaniem i eksploatacją nieruchomości. Ja...

Ocieplenie i izolacja
Co to jest mostek termiczny?
15 lipca 2020 r. Ewelina Kocenda

Co to jest mostek termiczny?

W sezonie grzewczym Twoje rachunki są zdecydowanie za wysokie? Masz wrażenie, że komfort cieplny w domu uległ obniżeniu? B...

Ocieplenie i izolacja
Sezon na termomodernizację w pełni!
3 lipca 2020 r. Partner .

Sezon na termomodernizację w pełni!

Jedną z najbardziej opłacalnych inwestycji budowlanych, która szybko się zwróci, jest termomodernizacja, a okres wakacyjny...