Doradzamy 7 dni w tygodniu. Pon.-pt. 8-21, sob.-niedz. 9-17

Zadzwoń! 71 715 20 60 lub

Krokwie – jak dobrać odpowiedni wymiar krokwi na dach?

Krokwie – jak dobrać odpowiedni wymiar krokwi na dach?

Krokwie to zwykle drewniane belki, które podtrzymują całą konstrukcję dachu. Wspierają ją i przenoszą obciążenia, z którymi bezpośredni kontakt mają elementy pokrycia dachowego. Wybór dobrej jakości krokwi, o odpowiednio dużych wymiarach, a zwłaszcza przekroju, jest bardzo ważny dla stabilności całego dachu.

Planujesz budowę? Wybierasz propozycje spośród wielu różnych projektów domów? Podczas tych poszukiwań z pewnością zwracasz uwagę na powierzchnię mieszkalną, układ pokoi, a także wysokość budynku, wygląd i styl elewacji oraz na konstrukcję dachu. Jedną z decyzji, które przyjdzie ci podjąć, jest wybór odpowiedniego wymiaru krokwi. Sprawdź, czym one właściwie są i jakimi kryteriami należy kierować się przy ich wyborze.

Krokwie – czym są?

Dach to nie tylko pokrycie, które widzisz na pierwszy rzut oka – wykonane z dachówek, gontu czy z blachy i innych materiałów. Przede wszystkim opiera się on na więźbie, w której podstawową rolę odgrywają krokwie.

To belki, które podtrzymują cały dach, a więc odpowiadają za bezpieczeństwo domu jednorodzinnego. Musisz wiedzieć, że krokwie są głównymi belkami nośnymi, które przenoszą ciężar pokrycia na dachu na niższe konstrukcje budynku. W przypadku klasycznej konstrukcji więźby dachowej prócz krokwi uwzględnia ona:

  • murłaty,
  • belki,
  • słupki,
  • jętki,
  • płatwie,
  • miecze,
  • przepustnice.

Definicja krokwi wskazuje, że są to pochyłe belki o prostokątnym przekroju. Ich zadaniem jest usztywnienie całej konstrukcji więźby fachowej i utrzymanie pokrycia dachowego, opierającego się właśnie na nich.

Dlatego na więźbę dachową trzeba wybrać krokwie zdolne do przenoszenia przewidywanych, często dużych obciążeń, a przy tym odporne na czynniki zewnętrzne, m.in. atmosferyczne czy biologiczne. Decyzję o tym, jakie krokwie na dach wybrać, podejmij po przeanalizowaniu wszystkich ich najważniejszych cech i dopasowaniu ich do rodzaju dachu. Pamiętaj, że to od nich w istocie zależeć będzie stabilność i bezpieczeństwo dachu.

Nie wiesz, jakie są rodzaje dachów – poznaj wszystkie możliwości!

Krokwie znajdują zastosowanie w przypadku trzech rodzajów więźby dachowej:

  • krokwiowo-belkowego,
  • jętkowego,
  • płatwiowo-kleszczowego.

Krokwie – jakie są typy?

Istnieje kilka typów krokwi dachowych, z których każda ma do spełnienia nieco inną funkcję. Wśród nich można wyróżnić:

  • krokwie główne – tworzą ramiona wiązara ciesielskiego;
  • krokwie czołowe – krokiew główna wspiera się na krótszych połaciach w przypadku wznoszenia dachu wielospadowego;
  • krokwie koszowe – ich zadaniem jest wspieranie kosza dachu wielopołaciowego;
  • krokwie narożne – nazywane krawężnicami, które podpierają kalenicę narożną dachu wielopołaciowego;
  • kulawki – w przypadku dachów wielopołaciowych krótsza krokiew oparta na krokwi narożnej lub koszowej nosi właśnie takie miano.

Z czego są wykonane krokwie dachowe?

Tradycyjnie na dach wykorzystywane są zwykle krokwie drewniane, ale nie jest to jedyna dostępna opcja. Możesz też zastosować więźbę prefabrykowaną, w przypadku której potrzebne rozmiary krokwi są precyzyjnie wyliczane przez komputer.

Fabrycznie przygotowane krokwie stalowe można odeskować od zewnątrz, a także pokryć drewnopodobną okładziną. Są wytrzymałe i lekkie, a wszystkie elementy łączy się stalowymi łącznikami. Więźba prefabrykowana pozwala na zmniejszenie ryzyka powstawania mostków termicznych i ucieczki ciepła.

Sprawdź: Jaki wybrać materiał na więźbę dachową?

Krokwie na dach – ile kosztują?

Wykonanie dachu pochłaniać może duże środki z budżetu przeznaczonego na budowę domu.

Ile kosztują krokwie na dach? Ich cena uzależniona jest od wymiarów oraz od typu drewna wykorzystywanego do wykonania krokwi dachowych. Cena przykładowej belki drewnianej impregnowanej, o wymiarach 50 × 100 × 3000 mm, to około 20 zł. Nawet dwa razy więcej trzeba zapłacić za krokwie o wymiarach 70 × 140 × 3000 mm.

Czy wiesz, co wpływa na koszty budowy dachu? Sprawdź!

Co istotne, nie powinieneś oszczędzać na wyborze krokwi. Cennik może pokazywać, że cieńsze belki są tańsze, ale nie możesz ich wykorzystać, jeśli pokrycie domu jest wielospadowe i musi znieść dosyć duże obciążenia.

Nie szukaj tańszego drewna, ponieważ bardzo ważna jest tu jego jakość. Oszczędzanie na krokwiach i na całej więźbie może skutkować w przyszłości jej niestabilnością.

Jakie krokwie na dach

Jakie krokwie na dach – obliczenia i dobór krokwi

Wymiary krokwi powinny być skorelowane z parametrami statycznymi więźby dachowej. Najlepiej, by projektant posiadający stosowne uprawnienia budowlane przeprowadził wyliczenia statyczno-wytrzymałościowe, ponieważ to pozwoli obliczyć, w jakich odstępach krokwie powinny być zamontowane na dachu.

Pod uwagę konstruktor będzie brał obciążenia stałe zadaszenia i kąt nachylenia połaci. Wylicza stany graniczne obciążeń i na tej podstawie sprawdza, czy żaden nie zostanie przekroczony po wyborze właściwego przekroju belki na dach.

Więźba dachowa musi wytrzymać ciężar sięgający nawet 200 kg na metr kwadratowy dachu. Dlatego konstruktor powinien uwzględnić nie tylko takie parametry, ale też rodzaj wykorzystywanego drewna na krokwie – jego wytrzymałość, sprężystość i odporność na odkształcenia.

Kolejnym elementem, który musi zostać uwzględniony podczas doboru krokwi, jest ich długość i maksymalny rozstaw. Pod uwagę brane są także aktualnie obowiązujące normy odnoszące się do termoizolacji budynków mieszkalnych – powinna ona mieć grubość od 16 do 18 cm, by zapewnić komfort cieplny Tobie i domownikom. Dlatego rozmiary krokwi powinny umożliwiać montaż termoizolacji określonego rodzaju.

Krokwie to najczęściej belki na dach jedno- lub dwuprzęsłowy. Stosunek długości przęsła górnego do przęsła dolnego wynosi od 0,60 do 0,65. Dach będzie wytrzymały, jeśli krokwie będą rozstawione w odpowiedniej odległości względem siebie.

W jakich odstępach umieszcza się krokwie na dachu? Standardowo w odległości 80-120 cm od siebie. Musisz jednak wiedzieć, że jeśli na dachu umieścisz komin lub okna dachowe, to mogą wystąpić pewne niewielkie różnice w rozstawie krokwi. Elementy konstrukcyjne i wykończeniowe muszą się bowiem zmieścić.

Krokwie na dach jednospadowy

W przypadku dachu jednospadowego można wykonać trzy rodzaje konstrukcji: krokwiową, płatwiowo-kleszczową czy krokwiowo-zastrzałową.

W przypadku krokwiowej krokwie na dachu jednospadowym opierają się na słupie oraz ścianie zewnętrznej. Łatwo wykonać taką konstrukcję.

Jeśli chodzi o dachy jednospadowe z konstrukcją płatwiowo-kleszczową, konieczne jest wprowadzenie dodatkowych elementów, jak słupy podporowe zwiększające sztywność czy płatwie pośrednie oraz oparcie dachu na murłatach.

Konstrukcja krokwiowo-zastrzałowa dachu jednospadowego wykorzystuje zastrzał, czyli ukośną belkę wzmacniającą i usztywniającą więźbę dachową.

Dach jednospadowy

Krokwie na dach dwuspadowy

Standardowym typem dachu dla domów jednorodzinnych jest dach dwuspadowy, którego koszty wykonania są niższe niż w przypadku  zadaszenia wielospadowego. Jakie krokwie wybrać na dach dwuspadowy? Wystarczą klasyczne, drewniane o grubości powyżej 50 mm. Dadzą one solidne podparcie dla całej więźby.

Zobacz najnowsze projekty domów z dachem dwuspadowym!

Krokwie na dach płaski

Projekty domów z dachem płaskim

Projekty domów nowoczesnych z dachem płaskim wymuszają zastosowanie stropodachu zamiast klasycznej więźby dachowej. Wiązary dachowe wykonuje się w tym przypadku z belek drewnianych dwuteowych lub kratownicowych, czasem można także stosować drewno klejone.

Krokwie na dach – jakie powinny mieć wymiary?

Nie możesz wybrać dowolnych belek na krokwie dachowe. Wymiary belek powinny być odpowiednie, co oznacza między innymi, że grubość krokwi zawsze wynosi minimum 5 cm. Nie można wybierać węższych krokwi na dach.

Grubość poniżej 5 cm spowodowałaby, że konstrukcja mogłaby być niestabilna i wiotka, a zachowanie odpowiedniej sztywności więźby jest konieczne z uwagi na względy bezpieczeństwa. Najczęściej wykorzystywane są krokwie na dach o wymiarach:

  • 7 × 14 cm,
  • 8 × 16 cm.

To typowe wymiary krokwi. Uwagę zwraca w nich to, że wysokość jest dwukrotnie większa od szerokości.

Jeśli chodzi o przekrój belki na dach dwuspadowy, to najczęściej wykorzystuje się przy tym rozmiary krokwi na dach wynoszące 5 × 10 cm, 6 × 11 cm, 7 × 14 cm, 8 × 16 cm oraz 8 × 18 cm.

To konstruktor dachu Twojego domu jednorodzinnego ostatecznie zdecyduje na podstawie projektu budowlanego, jaka będzie maksymalna długość krokwi.  Jej przekrój musi jednak wynosić wówczas 5 × 12 cm, 8 × 18 cm lub 8 × 20 cm. Maksymalny rozstaw wynosi 1,20. 

Jak łączyć krokwie?

Starannie wypoziomowane krokwie muszą być ze sobą połączone w celu uzyskania stabilnej konstrukcji zdolnej do przenoszenia dosyć dużych obciążeń. Jak połączyć krokwie? Cieśle wykonujący takie prace wykorzystują do tego różne złącza ciesielskie.

Najczęściej scalają elementy więźby z zastosowaniem metalowych łączników, nazywanych BMF, lub używają do tego wykonanych ze stali płytek gwoździowanych albo płytek perforowanych i śrub.

Tradycyjne łączenia wykonywano niegdyś przy użyciu czopów i wrębów w elementach drewnianych. Stalowe łączniki i płytki, określane jako okucia ciesielskie, zastępują jednak typowe połączenia drewniane, zwiększają ich trwałość i przyspieszają cały proces budowlany.

Przeczytaj: Drewno konstrukcyjne - jakie drewno konstrukcyjne wybrać na budowę domu? 

Jak przedłużyć krokwie dachowe? Do przedłużania krokwi wykorzystuje się solidne śruby metalowe, których rozstaw powinien być na tyle duży, by był w stanie przejąć obciążenia dachu w takim miejscu. Łącznik dorabianej krokwi może być dodatkowo wsparty wspornikiem. Dosztukowaną krokiew można też przykręcić do murłaty czy wzmocnić kątownikami i płaskownikami.

Autor artykułu

Nowości w tej kategorii

Dach
Ondulina na dach
15 października 2021 r. Adrianna Bartusik

Ondulina na dach – czym jest i jak prawidłowo pokryć dach onduliną?

Ondulina na dach, zwana również płytą bitumiczną, to ekologiczne i przystępne...

Dach
Wiatrownica
15 października 2021 r. Diana Pidlesetska

Wiatrownica – co to jest i jak wykonać montaż wiatrownicy dachowej?

Wiatrownica dachowa, nazywana także obróbką szczytową, musi być idealnie dopa...

Dach
Lepik na zimno
13 października 2021 r. Diana Pidlesetska

Lepik na zimno – jak używać i gdzie można wykorzystać lepik na zimno?

Lepik na zimno jest produktem klejącym o uniwersalnym zastosowaniu. Sprawdza...

Dach
Obróbki blacharskie
1 października 2021 r. Adrianna Bartusik

Obróbki blacharskie – co to jest obróbka blacharska i jak ją poprawnie wykonać?

Obróbki blacharskie dachu, tarasu czy okien to mało spektakularny, ale niezbę...

Dach
Ondulina na dach
15 października 2021 r. Adrianna Bartusik

Ondulina na dach – czym jest i jak prawidłowo pokryć dach onduliną?

Ondulina na dach, zwana również płytą bitumiczną, to ekologiczne i przystępne...

Dach
Wiatrownica
15 października 2021 r. Diana Pidlesetska

Wiatrownica – co to jest i jak wykonać montaż wiatrownicy dachowej?

Wiatrownica dachowa, nazywana także obróbką szczytową, musi być idealnie dopa...

Dach
Lepik na zimno
13 października 2021 r. Diana Pidlesetska

Lepik na zimno – jak używać i gdzie można wykorzystać lepik na zimno?

Lepik na zimno jest produktem klejącym o uniwersalnym zastosowaniu. Sprawdza...

Dach
Obróbki blacharskie
1 października 2021 r. Adrianna Bartusik

Obróbki blacharskie – co to jest obróbka blacharska i jak ją poprawnie wykonać?

Obróbki blacharskie dachu, tarasu czy okien to mało spektakularny, ale niezbę...