Dbaj o siebie i kupuj bezpiecznie. Pamiętaj, że #lepiejzdomu!

Drewniany dom energooszczędny. Jak wybudować energooszczędny dom drewniany?

Drewniany dom energooszczędny

Drewno jest uniwersalnym materiałem budowlanym i wykończeniowym, od wieków wykorzystywanym przez ludzkość. Dziś również buduje się domy drewniane, jednak wykorzystują one nowoczesne rozwiązania, które czynią z nich budynki w pełni energooszczędne. Jak wybudować drewniany dom energooszczędny? Jakie wymagania powinien on spełniać? Dowiecie się tego dzięki naszemu artykułowi.

Czy dom drewniany może być energooszczędny?

Drewniane domy pod Tatrami przekonują niedowiarków, że mogą to być budynki nie tylko estetyczne, znakomicie wpisujące się w podhalańską architekturę, ale i ciepłe. Drewno jest budulcem bardzo praktycznym w przypadku domów jednorodzinnych. Dlaczego? Ponieważ cechuje się wyjątkową izolacyjnością, co przekłada się na większą oszczędność energii. Z tego powodu domy drewniane jak najbardziej mogą być jednocześnie domami energooszczędnymi. Co to jest dom energooszczędny? To taki, w którym zużywa się mało energii, zwłaszcza jeśli chodzi o zapewnienie ogrzewania.

W Polsce takim mianem można określić budynki, w przypadku których wskaźnik sezonowego zapotrzebowania na ciepło wynosi 30–70 kWh/m2 na rok, podczas gdy obowiązujące przepisy dla budynku mieszkalnego mówią o wartości tego samego wskaźnika na poziomie do 95 kWh/m2 na rok. Duże znaczenie w tego typu obiektach ma wykorzystanie drewna jako materiału budowlanego, ponieważ ma ono optymalną izolację cieplną i akustyczną, a przy tym jest materiałem trwałym. Domy drewniane wybudowane w technologii energooszczędnej są w stanie zużywać nawet 25–50 proc. mniej energii w porównaniu z budynkiem spełniającym aktualne normy.

Dzięki uwzględnieniu w projekcie domu wielu elementów z drewna można zwiększyć efektywność energetyczną całej inwestycji. Przy niewielkiej grubości ścian domy drewniane mogą spełniać oczekiwania, które łączy się z obiektami energooszczędnymi. To zaś pozwala na zwiększenie nawet o 10 proc. powierzchni użytkowej domu w porównaniu z budynkiem murowanym przy zachowaniu dokładnie tych samych wymiarów zewnętrznych. W domach energooszczędnych konieczne jest stosowanie wentylacji, np. nawiewno-wywiewnej z odzyskiem ciepła, tj. rekuperacji.

Taka instalacja zapewnia dopływ świeżego powietrza, ale jednocześnie chłodzi je w ciepłe letnie dni oraz podgrzewa w czasie zimy. Dlatego ona sama również przyczynia się do ograniczenia strat energii, które w przypadku standardowej wentylacji grawitacyjnej dochodzą nawet do 40 proc. całkowitego zapotrzebowania.

O czym trzeba pamiętać, planując budowę domu z drewna?

Jeśli chcemy zbudować energooszczędny dom z drewna, powinniśmy zwrócić uwagę na technologię budowy. Jaki powinien być drewniany dom? Projekt może zakładać wybudowanie go w konstrukcji szkieletowej lub za pomocą bali. Dla likwidacji ewentualnych mostków termicznych, których powinno być jak najmniej w przypadku domów energooszczędnych, warto zainwestować w domy prefabrykowane, szkieletowe z drewna. Wznosi się je szybko, choć także i one, podobnie jak domy z bali, muszą mieć tradycyjne fundamenty. To jedyne roboty mokre, które realizowane są przy tym na placu budowy, dlatego wymagają odpowiedniej pogody.

Mokrych prac nie przeprowadza się zimą, przy niskich temperaturach. Wszystkie inne przy budowie domów drewnianych można już realizować o tej porze roku. Domy z bali także mogą być energooszczędne, ale na ogół wymagają one wykonania wewnętrznej izolacji termicznej dla zapewnienia jak najmniejszych strat energii.

prace w drewnie

Domy drewniane o konstrukcji szkieletowej – charakterystyka

Odpowiadając na pytanie, czy domy o konstrukcji szkieletowej mogą być ciepłe, należy powiedzieć, że jak najbardziej. Będą one nawet cieplejsze od budynków z bali. Domy szkieletowe buduje się szybko, ale bez strat dla izolacyjności termicznej. Szkielet w domach drewnianych może mieć różną formę. Ściany zewnętrzne domu szkieletowego można wykończyć oblicówką z drewna, w wyniku czego wybudowany zostanie klasyczny dom drewniany, jednak bez trudu taki budynek można też otynkować, upodabniając go przynajmniej na pierwszy rzut oka do klasycznego domu murowanego.

Technologia budowania domów szkieletowych nie powoduje, że nieruchomość nie może być energooszczędna, co więcej pod pewnymi warunkami może ona osiągnąć status domu pasywnego. Taki budynek musi spełniać wymogi dotyczące termoizolacyjności przegród zewnętrznych. Oprócz zachowania wysokiej szczelności powinien też być wyposażony w system wentylacji mechanicznej z rekuperacją oraz w wydajny i oszczędny system ogrzewania, najlepiej z wykorzystaniem energii odnawialnej. Domy szkieletowe mają wiele zalet, mianowicie:

  • szybko się je buduje,
  • można je wznosić nawet zimą (poza wybudowaniem fundamentów),
  • są tanie w budowie,
  • mają lekką konstrukcję,
  • szybko się nagrzewają.

Niestety takie domy nie są wolne od wad. Kiedy przystąpicie do ich budowy, musicie mieć od razu zgromadzony cały budżet na inwestycję. Nie jest ona bowiem rozłożona na długi czas. W domach szkieletowych występują ponadto kłopoty z akustyką, a w niektórych przypadkach takie budynki mogą się szybko wychładzać. Dom szkieletowy z drewna można wybudować od podstaw nawet w ciągu zaledwie 2–3 miesięcy, dlatego jest to rozwiązanie przeznaczone dla osób, którym zależy na czasie. Wszystko przez to, że stosuje się w ich przypadku prefabrykaty, dlatego montaż samej bryły budynku może trwać zaledwie kilka dni.

Znacznie dłużej trwają prace wykończeniowe. Więźba dachowa jest budowana przy tym z gotowych wiązarów, co przyspiesza proces przykrycia domu dachem. Prefabrykaty dla domów szkieletowych drewnianych powstają w fabryce, gdzie wstępnie są montowane ściany lub ściany z ociepleniem, instalowane okna i drzwi, a niekiedy nawet warstwy wykończeniowe. To przyspiesza budowę, ale i ma znaczenie dla ograniczenia, a czasem całkowitego wyeliminowania wielu błędów, jakie przy budowie tradycyjną metodą są nieuniknione.

Dom energooszczędny – jakie ogrzewanie?

W każdym domu, nie tylko tym wybudowanym z drewna, trzeba zaplanować odpowiednie ogrzewanie. Ekologiczne domy drewniane powinny przy tym wykorzystywać systemy ogrzewania oparte na odnawialnych źródłach energii, jak pompy ciepła czy fotowoltaika. Przy ogrzewaniu budynku szkieletowego w standardzie energooszczędnym wykorzystywane są pompy ciepła. Takie nowoczesne ogrzewanie domów drewnianych szkieletowych może polegać na wykorzystaniu pomp ciepła powietrznych lub gruntowych. Do tego do ogrzewania pomieszczeń mieszkalnych używać możecie:

  • grzejników niskotemperaturowych,
  • grzejników konwektorowych,
  • mat kapilarnych,
  • systemów ogrzewania podłogowego w technologii suchej.

Dobrym pomysłem może być wykorzystanie pomp ciepła typu powietrze-powietrze z rozprowadzeniem ciepłego powietrza do poszczególnych pomieszczeń. W niektórych przypadkach z uwagi na możliwość szybkiego nagrzania pokoi w domach szkieletowych z drewna stosowane jest ogrzewanie elektryczne z wykorzystaniem grzejników akumulacyjnych, mat elektrycznych lub klimatyzatorów ściennych. Elementem aranżacji wnętrza, jednocześnie wspomagającym system ogrzewania waszych domów drewnianych, może być kominek, umiejscowiony na przykład w salonie.

Jakie kominki nadają się do budynków drewnianych? Klasyczny kominek, w którym spala się drewno, może być zastosowany w domu drewnianym, ale ważne jest przy tym ułożenie materiałów niepalnych przy piecu, czy też umiejscowienie w odpowiedni sposób kanałów wentylacyjnych. Problem w tym, że w wielu regionach Polski zakazano już opalania drewnem pieców, w tym kominków.

Dlatego warto poszukać alternatywy – mogą nią być np. biokominki. To w pełni bezpieczny, a przy tym ekologiczny sposób na zapewnienie sobie kominka w domu drewnianym. Nie trzeba ich podłączać do przewodów kominowych. Ogromnym plusem jest też i to, że nie wymagają pozwoleń czy przestrzeni na opał.

kominek

Jak chronić drewniany dom przed wiatrem, ogniem i wilgocią?

Drewno wykorzystywane do budowania domów drewnianych, na konstrukcje budynku, często narażone będzie na szkodliwe działanie wilgoci. Dlatego drewno należy solidnie zabezpieczyć, ponieważ jeśli się tego nie zrobi, może dojść do rozwoju grzybów domowych i pleśniowych. Drewno konstrukcyjne powinno mieć wilgotność na poziomie poniżej 20 proc., najlepiej 15–18 proc. Takie drewno będzie nadawało się do impregnacji, ponieważ środki przeznaczone do prac tego typu wnikną głęboko w strukturę tego materiału, tworząc na jego powierzchni odpowiednią powłokę. Jak zabezpieczyć dom drewniany przed wilgocią?

Z pewnością pomoże impregnacja domu z drewna, ale jak już wspomnieliśmy, nie należy wykonywać takich prac w przypadku materiału o dużej wilgotności. Obiekt drewniany możecie zabezpieczyć przed szkodliwym wpływem wilgoci i warunków atmosferycznych poprzez zastosowanie impregnatu, lakierobejcy lub oleju. Impregnaty przeznaczone są głównie do zabezpieczenia drewna surowego i zwykle nadają mu określoną barwę. Lakierobejca po pomalowaniu drewna tworzy powłokę lakierniczą, także w formie bezbarwnej, dzięki czemu materiał może zachować swój naturalny kolor. Olej z kolei pozwala utrzymać obiekt w naturalnej postaci. Wnika głęboko w drewno, uwidacznia jego usłojenie, ale też może nadać mu nieco inny odcień. Powierzchnia olejowana może niwelować pęknięcia i odpryski.

Olejowanie jednak trzeba powtarzać jeden lub dwa razy w roku w celu wykonania skutecznej impregnacji. Wiele osób chcących wybudować dom z drewna zastanawia się, jak zabezpieczyć go przed ogniem. Drewno jest materiałem łatwopalnym, ale tylko wtedy, gdy nie jest odpowiednio zabezpieczone. Na rynku dostępne są takie produkty, które chronią drewno i minimalizują ryzyko tego, że ulegnie spaleniu. Normy budowlane także stawiają wymogi odpowiedniego zabezpieczenia domu drewnianego przed ogniem.

Można to zrobić poprzez zabiegi, które prowadzą do stanu trudnopalności lub niezapalności. Poza możliwością obudowania fizycznie drewnianej konstrukcji domu z użyciem ogniochronnych płyt gipsowo-kartonowych można zastosować również izolację niereaktywną wykonaną z wełny mineralnej. Samo drewno warto też zabezpieczyć specjalnym, ognioochronnym preparatem, takim jak:

  • emulsja lub impregnat ogniochronny – takie produkty bazują na soli w postaci stężonych roztworów wodnych, wnikają głęboko w drewno i są stosowane głównie w celu wgłębnego nasycenia drewna;
  • farba ogniochronna i lakiery ogniochronne – preparaty o działaniu powierzchniowym, tworzące na drewnie powłokę – warstwę ochronną, pęczniejącą pod wpływem wysokiej temperatury.

Zarówno impregnat, jak i farba lub lakier ogniochronny mają jedno zadanie – utworzyć specjalną powłokę na drewnie, która będzie minimalizowała dostęp tlenu do ogrzewanego drewna i jednocześnie ograniczała ulatnianie się z niego palnych gazów i gazów niepalnych powodujących remisję. Powłoka jest w stanie obniżyć temperaturę rozkładu drewna, przez co szybciej powstanie warstwa ochronna z węgla drzewnego. Uwaga! Bez względu na to, jakie środki ogniochronne zostaną użyte, nie spowodują one, że drewno stanie się całkowicie niepalne. Minimalizują one jedynie zagrożenie pożarowe i ograniczają rozprzestrzenianie się ognia po powierzchni drewna w razie pożaru.

Problemem dla mieszkańców domów drewnianych może być wiatr, który wpada w szczeliny pomiędzy bale drewniane i powoduje, że we wnętrz obiektu czuć często mocne powiewy. Jak ochronić drewniany dom przed takim zjawiskiem? Można to zrobić dzięki wykorzystaniu odpowiednich warstw izolacyjnych. Energooszczędny dom drewniany powinien mieć dobrze zaizolowaną termicznie ścianę szkieletową, czyli przestrzeń pomiędzy słupkami. Wypełnia się ją termoizolacją, np. płytami izolacyjnymi ze skalnej wełny. Wełna jest przy tym niepalna i dobrze przepuszcza powietrze, jednocześnie zapobiegając powstawaniu wilgoci.

Zaleca się, aby izolacja cieplna w ścianie szkieletowej miała co najmniej 15 cm grubości, tak aby ściany zewnętrzne spełniały wymogi stawiane przez współczynnik przewodzenia ciepła U. Od wewnątrz ścian zewnętrznych trzeba położyć materiał izolacyjny – folię paroizolacyjną, której zadaniem jest opóźnienie przenikania pary wodnej z wnętrza domu do przegrody. Ważne, aby elewacja umożliwiała wentylację poszycia ściany od strony zewnętrznej. Dlatego dobrze jest zastosować między dodatkową izolacją termiczną a poszyciem na wiatroizolację szczelinę wentylacyjną.

Od zewnątrz musicie użyć pokrycia z wiatroizolacji, wykonanego z odpowiedniego materiału i poprawnie położonego – ochroni ono dom przed przewiewaniem oraz utratą ciepła. Wiatroizolacją może być folia polipropylenowa, która odporna jest na działanie promieni ultrafioletowych, ale przepuszcza parę wodną w jedną stronę w małych ilościach. Będzie ona skutecznie chroniła obiekt przed wilgocią, wodą i nawiewaniem do wnętrza zimnego powietrza.

Dlaczego warto zamieszkać w całorocznym domu drewnianym?

Ciekawa architektura całorocznych domów drewnianych, ich bezdyskusyjne zalety związane z oddziaływaniem na otoczenie oraz energooszczędność sprawiają, że z pewnością warto w nich zamieszkać. Wytrzymałość takich budynków nie jest już problemem, ponieważ dzięki odpowiedniej impregnacji i izolacji jest ona porównywalna do tej w domach murowanych. Można je zbudować szybko i przy ograniczeniu kosztów, dlatego z pewnością drewniany dom całoroczny będzie wyborem dla tych, którym po prostu spieszy się z finalizacją całej inwestycji. Za takim domem całorocznym przemawia to, że powstaje na solidnych fundamentach, a ściany mają w nim bardzo dobre parametry cieplne. Folia wiatroizolacyjna, panele z wełny oraz innego rodzaju izolacje termiczne i akustyczne pozwalają chronić wnętrze domu przed przedostawaniem się do niego zimnego powietrza z zewnątrz.

Z kolei zastosowanie wentylacji mechanicznej z rekuperacją wpłynie na energooszczędność całego budynku. Wadą takiego domu jest to, że od razu trzeba zgromadzić pieniądze na jego budowę, nie jest ona bowiem rozłożona w czasie. Należy też wcześniej zaplanować aranżację, np. rozmieszczenie szafek wiszących, ponieważ ściany takich domów mogą być cienkie, przez co nie pozwolą na taką zabudowę meblową. Naturalny, ciepły materiał, jakim jest drewno, sprawi, że wasz przyszły dom jak najbardziej może być energooszczędny, a nawet w określonych warunkach stanie się domem pasywnym.

Autor artykułu

Podobne artykuły

Projekt domu
Projekt domu dla seniora
Ocieplenie i izolacja
Izolacja akustyczna – jak wygłuszyć strop?
Ogród i Taras
Jak zabezpieczyć taras na zimę?
17 września 2020 r. Ewelina Kocenda

Jak zabezpieczyć taras na zimę?

Projekt domu
Projekt domu dla seniora
Ocieplenie i izolacja
Izolacja akustyczna – jak wygłuszyć strop?
Ogród i Taras
Jak zabezpieczyć taras na zimę?
17 września 2020 r. Ewelina Kocenda

Jak zabezpieczyć taras na zimę?

Nowości w tej kategorii

Technologie budowlane
Na czym polega posadowienie domu energooszczędnego?
17 sierpnia 2020 r. Ewelina Kocenda

Na czym polega posadowienie domu energooszczędnego?

Odpowiednie posadowienie domu energooszczędnego jest kluczem do utrzymania niskich strat energii oraz często szansą na uzy...

Technologie budowlane
Rozbudowa domu - na czym polega i kiedy można rozbudować dom?
11 sierpnia 2020 r. Diana Pidlesetska

Rozbudowa domu - na czym polega i kiedy można rozbudować dom?

Rozbudowa domu to popularny sposób na powiększenie powierzchni użytkowej budy...

Technologie budowlane
Jak obliczyć parametr EUco dla domu energooszczędnego?
16 lipca 2020 r. Diana Pidlesetska

Jak obliczyć parametr EUco dla domu energooszczędnego?

Domy energooszczędne z każdym rokiem zyskują na popularności. Już niedługo mogą nie być jednak tylko wyborem, a koniecznoś...

Technologie budowlane
Jak budować dom aby ściany nie przemarzały?
14 lipca 2020 r. Ewelina Kocenda

Jak budować dom aby ściany nie przemarzały?

Choć przemarzanie ścian domu występuje najczęściej w starym budownictwie, może zdarzyć się także w nowym budynku, jeśli zo...

Technologie budowlane
Na czym polega posadowienie domu energooszczędnego?
17 sierpnia 2020 r. Ewelina Kocenda

Na czym polega posadowienie domu energooszczędnego?

Odpowiednie posadowienie domu energooszczędnego jest kluczem do utrzymania niskich strat energii oraz często szansą na uzy...

Technologie budowlane
Rozbudowa domu - na czym polega i kiedy można rozbudować dom?
11 sierpnia 2020 r. Diana Pidlesetska

Rozbudowa domu - na czym polega i kiedy można rozbudować dom?

Rozbudowa domu to popularny sposób na powiększenie powierzchni użytkowej budy...

Technologie budowlane
Jak obliczyć parametr EUco dla domu energooszczędnego?
16 lipca 2020 r. Diana Pidlesetska

Jak obliczyć parametr EUco dla domu energooszczędnego?

Domy energooszczędne z każdym rokiem zyskują na popularności. Już niedługo mogą nie być jednak tylko wyborem, a koniecznoś...

Technologie budowlane
Jak budować dom aby ściany nie przemarzały?
14 lipca 2020 r. Ewelina Kocenda

Jak budować dom aby ściany nie przemarzały?

Choć przemarzanie ścian domu występuje najczęściej w starym budownictwie, może zdarzyć się także w nowym budynku, jeśli zo...