Projekt architektoniczno-budowlany (PAB): czym jest i co zawiera?

W artykule:

• Czym jest projekt architektoniczno-budowlany i do czego służy?
  • Projekt architektoniczny a projekt budowlany – czy to to samo?
• Co zawiera projekt architektoniczno-budowlany?
  • Część opisowa projektu architektoniczno-budowlanego
  • Część rysunkowa projektu architektoniczno-budowlanego
• Projekt architektoniczno-budowlany a pozostałe części projektu budowlanego
  • Projekt architektoniczno-budowlany a projekt techniczny
• Czy nowelizacja rozporządzenia z 2026 roku zmienia zawartość PAB?
• Kto przygotowuje i sprawdza projekt architektoniczno-budowlany?
• Kiedy projekt architektoniczno-budowlany trzeba złożyć w urzędzie?
• Gotowy projekt domu a projekt architektoniczno-budowlany
  • Czy można pobrać projekt architektoniczno-budowlany z internetu?
• Ile kosztuje projekt architektoniczno-budowlany?
• Projekt architektoniczno-budowlany – najważniejsze informacje
• Bibliografia

Czym jest projekt architektoniczno-budowlany i do czego służy?

Projekt architektoniczno-budowlany (w skrócie: PAB) to jedna z trzech części projektu budowlanego. Przedstawia podstawowe rozwiązania architektoniczne i funkcjonalne budynku. Wraz z projektem zagospodarowania terenu (PZT) stanowi dokumentację zatwierdzaną w decyzji o pozwoleniu na budowę lub dołącza się do zgłoszenia przy uproszczonej procedurze budowy domu na zgłoszenie.

PAB określa między innymi liczbę kondygnacji, wymiary i powierzchnię budynku, rozmieszczenie pomieszczeń, formę dachu oraz wygląd elewacji. Zawiera także podstawowe informacje o rozwiązaniach materiałowych, sposobie posadowienia i oddziaływaniu budynku na otoczenie.

Od 19 września 2020 roku projekt budowlany składa się z trzech zasadniczych części: projektu zagospodarowania działki lub terenu (PZT), projektu architektoniczno-budowlanego (PAB) oraz projektu technicznego (PT). Wcześniej dokumentacja miała inną strukturę. Wprowadzone zmiany oddzieliły zagadnienia architektoniczno-budowlane od szczegółowych rozwiązań konstrukcyjnych i instalacyjnych, które obecnie znajdują się w projekcie technicznym.

Projekt architektoniczny a projekt budowlany – czy to to samo?

Określenie „projekt architektoniczny” jest często używane potocznie, ale nie stanowi jednoznacznej nazwy dokumentacji wymaganej przez Prawo budowlane. Może odnosić się do koncepcji domu, opracowania architektonicznego lub całego projektu.

W rozumieniu przepisów projekt architektoniczno-budowlany jest częścią projektu budowlanego, a nie odrębnym dokumentem zastępującym całą dokumentację. Nie należy go również utożsamiać z projektem technicznym (PT), który zawiera szczegółowe rozwiązania potrzebne do wykonania budynku.

Co zawiera projekt architektoniczno-budowlany?

Projekt architektoniczno-budowlany (PAB) obejmuje część opisową i rysunkową, które określają podstawowe rozwiązania architektoniczne, funkcjonalne i techniczne budynku. Dokumentacja zawiera także stronę tytułową, spis treści oraz wymagane przepisami dokumenty i informacje.

Zawartość projektu architektoniczno-budowlanego określa art. 34 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Szczegółowy zakres części opisowej i rysunkowej wynika natomiast z § 20 i § 21 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, z uwzględnieniem późniejszych zmian.

Zakres opracowania PAB dostosowuje się do rodzaju budynku, jego przeznaczenia i stopnia skomplikowania inwestycji. Dokumentacja domu jednorodzinnego nie musi więc zawierać wszystkich opracowań przewidzianych dla budynków wielorodzinnych czy obiektów użyteczności publicznej.

Część opisowa projektu architektoniczno-budowlanego

Część opisowa projektu architektoniczno-budowlanego określa przeznaczenie, formę i parametry budynku, sposób jego posadowienia, podstawowe wyposażenie techniczne oraz wpływ projektowanej inwestycji na otoczenie.

Zgodnie z § 20 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego część opisowa obejmuje następujące informacje dotyczące domu jednorodzinnego:

1. Rodzaj i kategorię obiektu budowlanego: określenie, jakiego obiektu dotyczy dokumentacja, np. budynku mieszkalnego jednorodzinnego zaliczanego do kategorii I.
2. Zamierzony sposób użytkowania i program użytkowy: informacje o przeznaczeniu budynku oraz funkcjach poszczególnych pomieszczeń i stref użytkowych.
3. Układ przestrzenny i formę architektoniczną: opis bryły, wyglądu zewnętrznego, charakterystycznych materiałów wykończeniowych i kolorystyki elewacji. Obejmuje również sposób dostosowania bryły budynku do ustaleń MPZP lub decyzji o warunkach zabudowy, a także wymaganych pozwoleń, uzgodnień i opinii.
4. Charakterystyczne parametry budynku: m.in. kubaturę, zestawienie powierzchni, wysokość, długość, szerokość i liczbę kondygnacji. Rozporządzenie szczegółowo określa także sposób obliczania powierzchni użytkowej, w tym pomieszczeń pod skosami.
5. Opinię geotechniczną i informację o sposobie posadowienia: dane dotyczące warunków gruntowych oraz przyjętego sposobu wykonania fundamentów. Szczegółowe rozwiązania konstrukcyjne i związane z nimi obliczenia należą natomiast do projektu technicznego.
6. Liczbę lokali mieszkalnych i użytkowych: informację o liczbie lokali przewidzianych w projektowanym budynku.
7. Parametry charakteryzujące wpływ budynku na środowisko i otoczenie: obejmujące m.in. zapotrzebowanie na wodę, sposób odprowadzania ścieków i wód opadowych, emisję zanieczyszczeń, rodzaj i ilość wytwarzanych odpadów, właściwości akustyczne oraz wpływ inwestycji na grunt, wody i istniejącą roślinność.
8. Analizę możliwości zastosowania alternatywnych systemów zaopatrzenia w energię i ciepło: uwzględniającą aspekty techniczne, środowiskowe i ekonomiczne. Obejmuje ona m.in. oszacowanie zapotrzebowania na energię użytkową, porównanie wybranych systemów i wskazanie przyjętego rozwiązania.
9. Analizę możliwości zastosowania urządzeń do automatycznej regulacji temperatury: dotyczącą rozwiązań umożliwiających regulowanie temperatury oddzielnie w poszczególnych pomieszczeniach lub wydzielonych strefach ogrzewanych.
10. Informacje o zasadniczych elementach wyposażenia budowlano-instalacyjnego: wskazujące podstawowe instalacje i urządzenia potrzebne do użytkowania budynku zgodnie z jego przeznaczeniem, w tym projektowane źródło ciepła do ogrzewania i przygotowania ciepłej wody użytkowej.
11. Dane dotyczące warunków ochrony przeciwpożarowej: w zakresie odpowiednim do rodzaju, przeznaczenia i rozwiązań projektowanego budynku.

Część opisowa zawiera także informacje o udzielonej zgodzie na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, jeśli taka zgoda została wydana.

Część rysunkowa projektu architektoniczno-budowlanego

Część rysunkowa projektu architektoniczno-budowlanego przedstawia rozwiązania architektoniczne i funkcjonalno-przestrzenne budynku za pomocą rzutów, przekrojów oraz widoków elewacji i dachu.

Zgodnie z § 21 pkt 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego dokumentacja rysunkowa budynku zawiera:

• Rzuty wszystkich charakterystycznych poziomów: przedstawiają układ funkcjonalno-przestrzenny oraz rozwiązania architektoniczno-budowlane. Pokazują m.in. rozmieszczenie pomieszczeń, ścian, otworów okiennych i drzwiowych oraz komunikacji wewnętrznej.
• Charakterystyczne przekroje budynku: obrazują jego układ pionowy, wysokości kondygnacji, stropy, schody i formę dachu. Powinny również nawiązywać do poziomu terenu oraz pokazywać powiązanie budynku z podłożem i przyległymi obiektami.
• Widoki elewacji oraz dachu lub przekrycia: przedstawiają formę architektoniczną i wygląd zewnętrzny budynku ze wszystkich widocznych stron, z określeniem charakterystycznych materiałów wykończeniowych i kolorystyki.

Rysunki muszą zawierać odpowiednie oznaczenia i wymiary umożliwiające jednoznaczne odczytanie przyjętych rozwiązań. Zgodnie z § 9 ust. 3 rozporządzenia dla typowego domu jednorodzinnego stosuje się skalę nie mniejszą niż 1:100.

Projekt architektoniczno-budowlany nie musi zawierać szczegółowych rysunków konstrukcyjnych, takich jak rzut fundamentów. W PAB wymagane jest przedstawienie powiązania budynku z podłożem na przekrojach, natomiast rozwiązania konstrukcyjne, obliczenia statyczno-wytrzymałościowe i szczegóły instalacji są opracowywane w projekcie technicznym. Takie rozróżnienie potwierdza również Główny Urząd Nadzoru Budowlanego w interpretacji dotyczącej rzutu fundamentów w PAB.

Projekt architektoniczno-budowlany a pozostałe części projektu budowlanego

Projekt zagospodarowania działki lub terenu (PZT), projekt architektoniczno-budowlany (PAB) i projekt techniczny (PT) uzupełniają się, ale każdy z nich zawiera inny zakres informacji.

Podstawa: art. 34 ustawy Prawo budowlane.

Projekt architektoniczno-budowlany a projekt techniczny

Podstawowa różnica między PAB a PT dotyczy zawartości dokumentacji oraz etapu, na którym poszczególne części są wymagane.

Projekt architektoniczno-budowlany podlega zatwierdzeniu w procedurze wydawania pozwolenia na budowę, natomiast projekt techniczny zawiera szczegółowe rozwiązania potrzebne do realizacji robót. W PT znajdują się m.in. obliczenia konstrukcyjne, opracowania instalacyjne oraz charakterystyka energetyczna budynku.

Projekt techniczny nie podlega zatwierdzeniu w decyzji o pozwoleniu na budowę, ale musi być przygotowany przed rozpoczęciem robót, które go wymagają. Powinien być zgodny z PZT i PAB.

Nie należy też mylić charakterystyki energetycznej budynku, która jest elementem projektu technicznego, z informacjami o planowanym źródle ogrzewania i analizą alternatywnych systemów zaopatrzenia w energię, które znajdują się w projekcie architektoniczno-budowlanym.

Czy nowelizacja rozporządzenia z 2026 roku zmienia zawartość PAB?

Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z 27 kwietnia 2026 r. rozszerzyło wymagania wobec projektu architektoniczno-budowlanego w dwóch obszarach.

1. Dla obiektów zbiorowej ochrony PAB musi zawierać dane dotyczące warunków ochrony ludności, a na rzutach trzeba oznaczyć m.in. wyjścia ewakuacyjne i strefy ochronne.
2. Od 5 listopada 2026 r. doprecyzowany został też zakres opisu dostępności dla osób z niepełnosprawnościami i osób starszych.

W przypadku typowego domu jednorodzinnego wymagania wobec PAB praktycznie się nie zmieniają: budynek nie jest obiektem zbiorowej ochrony, a przepisy o dostępności dotyczą przede wszystkim budynków użyteczności publicznej i mieszkalnych wielorodzinnych.

Nowelizacja zmieniła natomiast zasady wymiarowania w projekcie zagospodarowania działki lub terenu, który przygotowuje architekt adaptujący.

Podstawa: rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z 27 kwietnia 2026 r., Dz.U. z 2026 r. poz. 597, w szczególności § 1–3.

Kto przygotowuje i sprawdza projekt architektoniczno-budowlany?

Za przygotowanie projektu architektoniczno-budowlanego odpowiada projektant posiadający odpowiednie uprawnienia budowlane. Dokumentacja musi być zgodna z obowiązującymi przepisami, zasadami wiedzy technicznej oraz wymaganiami dotyczącymi konkretnej inwestycji.

Prawo budowlane przewiduje również obowiązek sprawdzenia projektu architektoniczno-budowlanego i technicznego przez projektanta posiadającego uprawnienia do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności. Nie dotyczy on jednak wszystkich obiektów.

Z obowiązku takiego sprawdzenia zwolnione są m.in. projekty budynków mieszkalnych jednorodzinnych o prostej konstrukcji. Projektant nadal odpowiada za prawidłowość opracowanej dokumentacji.

W procedurze wydawania pozwolenia na budowę projekt jest także sprawdzany przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, najczęściej starostę lub prezydenta miasta na prawach powiatu.

Zakres kontroli urzędowej określa art. 35 Prawa budowlanego. Organ weryfikuje m.in. kompletność dokumentacji i jej zgodność z wymaganiami przepisów oraz ustaleniami planistycznymi. Nie przeprowadza natomiast pełnej technicznej oceny wszystkich rozwiązań konstrukcyjnych i instalacyjnych, za które odpowiadają uprawnieni projektanci.

Kiedy projekt architektoniczno-budowlany trzeba złożyć w urzędzie?

Projekt architektoniczno-budowlany wraz z projektem zagospodarowania działki lub terenu dołącza się do wniosku o pozwolenie na budowę albo do zgłoszenia budowy wymagającego projektu budowlanego.

W przypadku dokumentacji papierowej do wniosku o pozwolenie na budowę dołącza się trzy egzemplarze PZT i PAB. Dokumenty można również złożyć elektronicznie, korzystając z rządowego portalu e-Budownictwo.

Przy pozwoleniu na budowę organ zatwierdza PZT i PAB w decyzji administracyjnej. Przy zgłoszeniu nie wydaje takiej decyzji. Organ może wnieść sprzeciw w przypadkach przewidzianych przepisami, przy czym dla niektórych rodzajów budowy, np. kwalifikujących się do uproszczonej procedury dla domu do 70 m² powierzchni zabudowy, obowiązują szczególne zasady.

Projektu technicznego nie dołącza się standardowo do wniosku o pozwolenie na budowę ani do zgłoszenia. Dokumentacja ta musi jednak zostać przygotowana na odpowiednim etapie przed rozpoczęciem robót i jest potrzebna także przy zakończeniu budowy.

Gotowy projekt domu a projekt architektoniczno-budowlany

Gotowy projekt domu obejmuje dokumentację architektoniczno-budowlaną i techniczną, ale przed wykorzystaniem jej do uzyskania pozwolenia na budowę konieczna jest adaptacja do warunków konkretnej działki.

Kupując gotowy projekt domu w Extradom.pl, otrzymujesz trzy egzemplarze projektu architektoniczno-budowlanego (PAB) i dwa egzemplarze projektu technicznego (PT). Projekt zagospodarowania działki lub terenu (PZT) przygotowuje architekt podczas adaptacji.

Więcej o zawartości dokumentacji przeczytasz w artykule: Co zawiera gotowy projekt domu i czego brakuje do budowy?

Jeszcze przed zakupem projektu można zapoznać się z jego rzutami szczegółowymi, przekrojami, wizualizacjami i podstawowymi parametrami. Rysunki szczegółowe pobierzesz z karty projektu. Pozwalają one przeanalizować układ pomieszczeń, wymiary i wygląd budynku bez konieczności korzystania z właściwej dokumentacji budowlanej. Jeśli nie wiesz, jak interpretować oznaczenia na rzutach, sprawdź nasz poradnik o czytaniu rysunków szczegółowych.

Po zakupie gotowego projektu konieczna jest jego adaptacja do działki. Architekt adaptujący sprawdza zgodność planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (MPZP) lub decyzją o warunkach zabudowy (WZ), uwzględnia warunki lokalne oraz opracowuje PZT.

W ramach adaptacji może być również konieczne dostosowanie projektu do warunków gruntowych, stref obciążeń klimatycznych albo wprowadzenie zmian wynikających z potrzeb inwestora.

Przykładowo, jeśli MPZP określa dopuszczalny kąt nachylenia dachu, architekt musi sprawdzić zgodność wybranego projektu z tym wymaganiem. Jeśli potrzebna jest zmiana konstrukcji dachu, konieczne będzie również odpowiednie dostosowanie dokumentacji technicznej.

Czy można pobrać projekt architektoniczno-budowlany z internetu?

W internecie dostępne są przykładowe rysunki, wzory dokumentacji i projekty domów. Nie każdy z tych materiałów można jednak legalnie wykorzystać do budowy.

Samodzielne pobranie rysunków nie daje prawa do realizacji budynku. Potrzebna jest dokumentacja opracowana przez uprawnionych projektantów, z możliwością wykorzystania jej do konkretnej inwestycji i po dostosowaniu do wymaganych warunków.

Zakup gotowego projektu domu wiąże się z uzyskaniem prawa do wykorzystania dokumentacji na zasadach określonych przez autora lub sprzedawcę. Najczęściej dotyczy ono realizacji jednej inwestycji.

Ile kosztuje projekt architektoniczno-budowlany?

Projekt architektoniczno-budowlany (PAB) jest częścią szerszej dokumentacji projektowej, dlatego zwykle nie kupuje się go osobno. Koszt zależy przede wszystkim od sposobu przygotowania projektu domu:

• Zakup gotowego projektu: obejmuje PAB i projekt techniczny (PT). W 2026 roku projekt domu o powierzchni 100–150 m² kosztuje orientacyjnie 3500–5500 zł. Do ceny trzeba doliczyć adaptację, która kosztuje zwykle 3500–10 000 zł, w zależności od zakresu prac.
• Zamówienie projektu indywidualnego: architekt opracowuje dokumentację dla konkretnej działki, obejmującą PZT, PAB i PT. Koszt takiego projektu wynosi orientacyjnie 20 000–40 000 zł, a przy większych lub bardziej skomplikowanych budynkach może być wyższy. Poszczególne części dokumentacji mogą być przygotowywane i rozliczane etapami, np. PT po opracowaniu PZT i PAB.

Kwoty orientacyjne dla 2026 roku na podstawie oferty i analiz Extradom.pl. Cena adaptacji może nie obejmować wszystkich opracowań dodatkowych, np. mapy do celów projektowych czy badań gruntu.

Więcej informacji o cenach i kosztach dodatkowych znajdziesz w artykule: Ile kosztuje zakup projektu domu w 2026 roku?

Projekt architektoniczno-budowlany – najważniejsze informacje

Projekt architektoniczno-budowlany określa, jaki budynek ma powstać, projekt zagospodarowania terenu wskazuje jego usytuowanie na działce, a projekt techniczny zawiera szczegółowe rozwiązania potrzebne do wykonania robót. W procedurze pozwolenia na budowę zatwierdzane są PZT i PAB, natomiast projekt techniczny przygotowuje się na potrzeby realizacji inwestycji.

Jeśli wybierzesz gotowy projekt domu, architekt adaptujący dostosuje dokumentację do warunków działki - w tym projekt architektoniczno-budowlany - i opracuje brakującą część projektu budowlanego.

Stan prawny na 29 października 2026 r.

Bibliografia

1. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, tekst jednolity: Dz.U. z 2026 r. poz. 524, z późn. zm., w szczególności art. 20, 33–35 i 42.
2. Rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, tekst jednolity: Dz.U. z 2022 r. poz. 1679, z późn. zm.
3. Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 27 kwietnia 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, Dz.U. z 2026 r. poz. 597.
4. Główny Urząd Nadzoru Budowlanego, „Ciekawe interpretacje GUNB: rzut fundamentów w projekcie architektoniczno-budowlanym”.