Na co zwrócić uwagę wybierając projekt domu?

Na co zwrócić uwagę wybierając projekt domu?

Oferta gotowych projektów domów dostępnych na rynku jest niezwykle bogata, dlatego kiedy decydujesz się na budowę czeka cię nie lada wyzwanie! Od wyboru projektu zależy późniejszy komfort użytkowania obiektu, ale musisz też pamiętać o ograniczeniach związanych m.in. z przepisami. Żeby ułatwić sobie tę trudną decyzję musisz poznać wszystkie aspekty związane z budową domu i nadać im odpowiednie priorytety.

Krótka lista tego, na co zwrócić uwagę wybierając projekt domu

Wybierając projekt domu, zanim jeszcze przejdziesz do „tego jedynego”, musisz wziąć pod uwagę kilka czynników:

  • miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu) właściwy dla twojej działki,
  • budżet na projekt, budowę, zagospodarowanie działki,
  • przewidywane koszty późniejszej eksploatacji, które będą dla ciebie komfortowe,
  • kształt budynku, jego powierzchnię całkowitą i użytkową, a także ilość i rodzaj pomieszczeń dostosowane do potrzeb domowników,
  • ilość kondygnacji, którą chcesz mieć w domu
  • i dopiero na końcu estetykę – z uwzględnieniem wyglądu okolicy i wspomnianego miejscowego planu zagospodarowania.

Miejscowy plan lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu

Jeśli masz już wybraną, bądź zakupioną działkę, podstawowe kryteria wyboru projektu domu będą ci częściowo narzucone odgórnie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (MPZP). Jeśli dla twojej działki nie istnieje taki dokument, musisz zwrócić się do urzędu z prośbą o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Jest to dokument regulujący określone parametry budynków na danym terenie i służy on temu, aby zabudowa okolicy była spójna estetycznie, bezpieczna i funkcjonalna dla wszystkich mieszkańców, nie tylko właścicieli danej działki.

Mówiąc o funkcjonalności i komforcie, mówimy np. o sytuacjach, w których nowy budynek – wyższy od pozostałych – spowodowałby całkowite zacienienie sąsiedniej działki. W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego można znaleźć wytyczne odnośnie umiejscowienia domu względem granic działki i innych zabudowań, dopuszczalnej liczby kondygnacji domu, wysokości całkowitej budynku, szerokości elewacji frontowej, kąta nachylenia połaci dachowych czy rodzaju pokrycia.

Zdarza się, że w takich dokumentach znajdują się także zapisy wymuszające na zbudowanie domu w stylu odpowiadającym okolicznej zabudowie, a nawet decydujące o kolorze elewacji lub dachu. Wszystko to ma bardzo duży wpływ na to, jaki projekt domu możesz wybrać dla tej konkretnej działki.

Koszty, czyli na co zwracać uwagę wybierając projekt domu i planując budżet

Nie można mówić o wybieraniu projektu domu bez poświęcenia sporego kawałka czasu na rozmowy o budżecie. I nie chodzi tu tylko o pieniądze, które z góry odłożysz sobie z myślą o przeznaczeniu ich na zakup projektu. To także staranne zaplanowanie, jak ów wybrany projekt wpłynie na pozostałe koszty budowy domu.

Na ostateczną cenę zarówno projektu, jak i domu wpływa wiele aspektów. Jako ogólną zasadę możesz przyjąć, że im większa i bardziej skomplikowana bryła budynku, tym większy koszt nie tylko jego budowy, ale i eksploatacji. Niewielki budynek o zwartej bryle i prostym dachu dwuspadowym będzie tańszy, ale również łatwiejszy do ogrzania i lepiej trzymający ciepło.

Z drugiej strony parterowy dom zapewni ci wygodę, bez konieczności chodzenia po schodach, co przyda się szczególnie jeśli wśród domowników są osoby z niepełnosprawnościami lub starsze. Niestety, duża powierzchnia domu w przekroju poziomym to też duży dach, a ten stanowi lwią część wydatków związanych z budową. Nawet najprostszy dach, ułożony z użyciem tańszych materiałów (np. blachodachówki zamiast łupka) potrafi pochłonąć ponad 40 tysięcy złotych!

Ciekawym i coraz popularniejszych pomysłem na długofalowe oszczędności jest budowa domu energooszczędnego lub pasywnego. Koszty budowy takich domów są zdecydowanie większe, ale zastosowane rozwiązania projektowe i technologiczne pozwalają na znaczne oszczędności w zużyciu energii podczas późniejszej eksploatacji.

Układ funkcjonalno-przestrzenny i strony świata

Kolejną, bardzo istotną kwestią, na którą musisz zwrócić uwagę wybierając projekt domu, jest jego układ funkcjonalno-przestrzenny. To od rozmieszczenia pomieszczeń, ich ilości i proporcji, a także rozmieszczenia względem stron świata, będzie zależał komfort użytkowania domu i koszty jego codziennego użytkowania. Dlatego wybierając wśród projektów domów marzeń, zwróć uwagę na to, jak przebiegają w nich ciągi komunikacyjne oraz jak dany projekt sprawdzi się na twojej działce.

Wielkość domu powinieneś dobrać proporcjonalnie do liczby członków rodziny, uwzględniając potencjalne zmiany, np. możliwość pojawienia się dziecka. Każdy powinien mieć w domu przestrzeń do indywidualnej aktywności i wystarczającą ilość miejsca na swoje rzeczy. Dlatego jeśli na przykład masz dwoje dzieci, które teraz mieszkają zgodnie w jednym pokoju, mimo wszystko w domu zaplanuj osobne sypialnie dla każdego z nich. Unikniesz w ten sposób późniejszych problemów z adaptacją zbyt małego domu do potrzeb dorastających nastolatków.

Nie szczędź też dzieciom miejsca w pokojach! Postawienie szafy z ubraniami nastolatka w korytarzu, tylko dlatego, że po wstawieniu łózka i biurka już się nie zmieściła, to naprawdę nie jest funkcjonalne rozwiązanie. W domu powinna się też znaleźć przestrzeń, w której wszyscy mieszkańcy będą mogli spędzać czas razem i gdzie będziecie mogli przyjmować gości bez ścisku. Ważna jest zatem odpowiednia wielkość i aranżacja części dziennej, zwłaszcza salonu, który może otwierać się na taras, bądź na ogród – żeby dodatkowo optycznie go powiększyć, a latem korzystać w „rozszerzonej wersji”.

Ile łazienek, sypialni, pokoi?

Wśród projektantów, ale też i osób, które same przeszły już budowę domu, można spotkać się z wykładnią mówiącą, że w domu:

  • powinna być 1 łazienka na każde 2 osoby (czyli jeśli domowników jest pięcioro, to powinniśmy mieć co najmniej 3 łazienki),
  • powinna być osobna sypialnia dla każdego z domowników lub pary śpiącej razem + jedna sypialnia ekstra (np. dla gości),
  • o ile w przypadku dzieci miejsce do nauki można wyznaczyć w ich pokojach, to dorośli mający absorbujące i/lub zajmujące dużo miejsca hobby, a także ci, którzy pracują z domu, powinni mieć pomieszczenie, w którym nikt nie będzie im przeszkadzał.

Ta ostatnia rada spotyka się czasem z niezrozumieniem, szczególnie gdy mowa o oszczędzaniu. Po co wydawać pieniądze na jeszcze jeden pokój, skoro można pracować w salonie lub przy stole w kuchni?! W praktyce jednak takie rozwiązanie ma bardzo dużo sensu. Pracując w ogólnodostępnych pokojach narażamy się na rozkojarzenie, hałas i ciężko będzie nam się skupić, co na pewno wpłynie na naszą efektywność. Taki system może się sprawdzić tylko, jeśli potrzebujemy tego czasu dla siebie bardzo rzadko!

Strefa dzienna i nocna oraz ich ułożenie na działce

Układ pomieszczeń powinien odpowiadać trybowi życia i preferencjom mieszkańców. Ponadto, powinien posiadać wyraźny podział na strefę nocną i dzienną. Jest to dużo prostsze do zaaranżowania w domu dwukondygnacyjnym, gdzie na parterze lokuje się pomieszczenia dziennego użytkowania – kuchnię, jadalnię, salon, a na piętrze czy poddaszu sypialnie i łazienkę. Dom parterowy jest wprawdzie trudniejszy do zaaranżowania pod względem funkcjonalnym, ale pozwala użytkownikom uniknąć licznych wędrówek po schodach w ciągu dnia. Ponadto nadzór nad małymi dziećmi jest w nim prostszy.

Warto też zwrócić uwagę na to, jak nasz dom jest ustawiony na działce względem stron świata. Idealne rozwiązanie to takie, gdzie strefa dzienna (w szczególności salon) jest skierowana na południe i przez to wpada do niej bardzo dużo światła słonecznego. Z kolei pomieszczenia takie jak garaż, kotłownia, pralnia czy spiżarnia, a nawet sypialnie (ale nie pokoje w których bawią się lub uczą dzieci!) warto umieścić od strony północnej. W ten sposób nie tylko maksymalnie wykorzystamy słońce do oświetlenia domu, ale też zaoszczędzimy na prądzie i ogrzewaniu. W domach pasywnych i energooszczędnych dodatkowo stosuje się duże okna od południa i małe od północy, aby jeszcze bardziej wykorzystać cenne siły natury.

Komfort użytkowania budynku będzie zależał również od szeregu pomniejszych decyzji, które musisz podjąć wybierając projekt domu. Istotny jest na przykład wybór między kuchnią zamkniętą a otwartą na jadalnię i salon. Podczas gdy jedni cenią sobie nowatorstwo układów jednoprzestrzennych, inni uważają wyraźne oddzielenie ścianami poszczególnych funkcji w budynku za bardziej praktyczne.

Estetyka, czyli ostateczna decyzja

Niewątpliwym kryterium wyboru domu jest także jego estetyka. Tutaj nie ma rozwiązań prawidłowych, wybór jest kwestią twojego gustu. Jedni preferują modernistyczne formy budynku i nowoczesne wnętrza, inni wolą klasyczne domy, argumentując, że są one bardziej przytulne i rodzinne. Bardzo ważne jest jednak, by wziąć pod uwagę otoczenie wznoszonego budynku.

Dom, który będzie się doskonale wpasowywał w górski krajobraz, niekoniecznie będzie się dobrze prezentował na podmiejskiej dzielnicy willowej, i odwrotnie. Należy również wspomnieć, że wybór estetyki budynku ograniczony jest wytycznymi zawartymi w MPZP lub decyzji o warunkach zabudowy. Jeżeli zatem masz ściśle określone preferencje dotyczące formy i ogólnego wyglądu budynku, powinieneś przed zakupem określonej działki sprawdzić, czy wymarzony projekt może zostać na niej zrealizowany.

Wybór projektu domu to jedna z ważniejszych decyzji w życiu człowieka, w końcu dom ma zapewniać mieszkańcom poczucie komfortu i bezpieczeństwa przez długie lata użytkowania. Należy więc podejść do tej decyzji z rozwagą, mając na uwadze nie tylko obecne, ale również przyszłe potrzeby.

Porada wideo odnośnie powyższego tematu:

Powyższy materiał wideo, może nie być zgodny z bieżącymi zapisami prawa budowlanego oraz aktualnymi warunkami technicznymi jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Dlatego prosimy opierać się głownie na publikacji tekstowej, która jest aktualizowana co jakiś czas.

Autor artykułu

Podobne artykuły

Kuchnia
Bateria kuchenna – jaką baterię do kuchni wybrać?
1 marca 2021 r. Diana Pidlesetska

Bateria kuchenna – jaką baterię do kuchni wybrać?

Instalacje
Bojler elektryczny – zalety i wady bojlera elektrycznego
Ogród i Taras
Meble ogrodowe z palet - jak zrobić samemu meble z palet?
Kuchnia
Bateria kuchenna – jaką baterię do kuchni wybrać?
1 marca 2021 r. Diana Pidlesetska

Bateria kuchenna – jaką baterię do kuchni wybrać?

Instalacje
Bojler elektryczny – zalety i wady bojlera elektrycznego
Ogród i Taras
Meble ogrodowe z palet - jak zrobić samemu meble z palet?

Nowości w tej kategorii

Projekt domu
Domek Brda — co warto wiedzieć o domku letniskowym typu Brda?
25 lutego 2021 r. Daria Rek

Domek Brda — co warto wiedzieć o domku letniskowym typu Brda?

Domek Brda to dla niektórych z nas symbol dziecięcych, letnich kolonii nad je...

Projekt domu
Dom parterowy czy dom piętrowy?
10 lutego 2021 r. Wojciech Rynkowski

Dom parterowy czy dom piętrowy?

Niewiele dyskusji na forach budowlanych ma tak wielu uczestników, jak nieustający spór pomiędzy zwolennikami domów partero...

Projekt domu
Projekty domów Premium Home
4 stycznia 2021 r. Daria Rek

Elegancja ukryta w prostocie

Nowoczesna stylistyka, prosta bryła i niepowtarzalny design to bez wątpienia nie jedyne cechy projektów Premium Home. Spra...

Projekt domu
Dom z lokalem usługowym
28 października 2020 r. Klaudia Spurgiasz

Dom z lokalem usługowym - czy lokal usługowy w domu to dobre rozwiązanie?

Zastanawiasz się nad urządzeniem lokalu usługowego we własnym domu? Takie roz...

Projekt domu
Domek Brda — co warto wiedzieć o domku letniskowym typu Brda?
25 lutego 2021 r. Daria Rek

Domek Brda — co warto wiedzieć o domku letniskowym typu Brda?

Domek Brda to dla niektórych z nas symbol dziecięcych, letnich kolonii nad je...

Projekt domu
Dom parterowy czy dom piętrowy?
10 lutego 2021 r. Wojciech Rynkowski

Dom parterowy czy dom piętrowy?

Niewiele dyskusji na forach budowlanych ma tak wielu uczestników, jak nieustający spór pomiędzy zwolennikami domów partero...

Projekt domu
Projekty domów Premium Home
4 stycznia 2021 r. Daria Rek

Elegancja ukryta w prostocie

Nowoczesna stylistyka, prosta bryła i niepowtarzalny design to bez wątpienia nie jedyne cechy projektów Premium Home. Spra...

Projekt domu
Dom z lokalem usługowym
28 października 2020 r. Klaudia Spurgiasz

Dom z lokalem usługowym - czy lokal usługowy w domu to dobre rozwiązanie?

Zastanawiasz się nad urządzeniem lokalu usługowego we własnym domu? Takie roz...