🔥 Projekty domów taniej nawet o 500 zł i więcej!🏡Sprawdź projekty w promocji!👉

Sprawdź

Doradzamy 7 dni w tygodniu. Pon.-pt. 8-21, sob.-niedz. 9-17

Zadzwoń! 71 715 20 60 lub

Kalenica - czym jest kalenica domu i jakie funkcje pełni?

Kalenica - czym jest kalenica domu?

W Polsce zdecydowana większość dachów jest skośna. Pozwala to na łatwe pozbycie się śniegu czy wód deszczowych, które mogą gromadzić się na dachu. Jego skośny kształt posiada wyraźnie zaznaczony szczyt. Najczęściej jest on nazywany kalenicą. Czym dokładnie jest kalenica dachu i jakie funkcje pełni?

Kalenica - co to jest?

Być może spotkałeś się już z tym pojęciem, ale nie do końca wiesz, co ono właściwie oznacza. Wyjaśnijmy więc, co to jest kalenica dachu. Kalenica to punkt na dachu, reprezentowany przez poziomą linię, na której przecinają się dwie połacie dachu, biegnącą wzdłuż całego obszaru. Nie do końca rozumiesz tę definicję?

Najprościej mówiąc kalenica to szczyt, na którym spotykają się dwie przeciwległe płaszczyzny dachu. Można zatem powiedzieć, że kalenica jest w zasadzie szczytem dachu. To słowo nierzadko odnosi się również do deski lub belki używanej właśnie do budowy samej kalenicy.

Jak się okazuje, kalenica jest niezwykle istotnym elementem dachu, który odpowiada m.in. za wentylację przestrzeni dachowych. Nierzadko stanowi także część ozdobną, w której umieszcza się nasadkę bądź nieco rzadziej figurkę. Ozdobną kalenicą dostrzec można m.in. w domach w stylu góralskim.

Kalenica - jak jest zbudowana?

Budowa kalenicy nie jest skomplikowana, choć wiele zależy od rodzaju konstrukcji domu. W konstrukcji tradycyjnej, podstawowa rama dachu składa się z przeciwległych par pochyłych krokwi. To właśnie one stykają się górnymi końcami na kalenicy. Górny koniec każdej z nich jest zazwyczaj ścięty pod kątem tak, aby stykał się z jednym bokiem deski kalenicowej, a sama kalenica była umieszczona pomiędzy krokwiami, które to są przybijane do kalenicy.

Można zatem powiedzieć, że kalenica zapewnia konstrukcyjne połączenie krokwi i jednocześnie zwiększa stabilność boczną, tworzy także sztywny grzbiet szczytu dachu. Dolne końce każdej pary przeciwległych krokwi połączone są zaś ze sobą poziomą deską. Razem belki składają się zazwyczaj na ramę stropową najwyższej kondygnacji domu.

Wszystkie te elementy (krokwie, kalenica i belki) tworzą zaś konstrukcję zbliżoną kształtem do trójkąta. Cechuje ją wysoka wytrzymałość konstrukcyjna z otwartą przestrzenią pośrodku, gdzie mieści się przeważnie poddasze. Aby można było myśleć o jego użytkowaniu, warto pomyśleć o zapewnieniu komfortu cieplnego, czyli ociepleniu poddasza.

Kalenica - jakie elementy wchodzą w skład kalenicy?

Sama kalenica jest zbudowana z kilku elementów. Ich odpowiedni wybór zapewnia poprawną cyrkulację powietrza. Co dokładnie się wśród nich znajduje? Z pewnością będzie to m.in. wstępne pokrycie. Przyjmować może zróżnicowaną formę, choć najczęściej jest to membrana lub deskowanie z papą.

W przypadku tej drugiej wersji zachodzi konieczność rozcięcia folii w obrębie kalenicy. Ma to na celu pozostawienie szczeliny wentylacyjnej. Membrana dachowa nie wiąże się zaś z dodatkowymi obostrzeniami. Wystarczy rozłożyć ją szczelnie na powierzchni dachu.

Kolejny z elementów kalenicy to tzw. kontrłaty. Jest to drewniana część, która dystansuje pokrycie dachowe od warstwy krycia wstępnego. Kontrłaty mocuje się na nakładkę bądź przycina pod skosem w celu ich połączenia w obrębie kalenicy. Łata kalenicowa znajduje się najwyżej na połacie dachu. Montuje się do niego gąsiory oraz taśmy uszczelniająco-wentylacyjną.

Sama taśma składa się zaś z cienkiej blachy aluminiowej, niekiedy zdarza się, że zastępuje ją blacha połączona z tkaniną. Taśma powinna zostać optymalnie dopasowana do pokrycia. Jej zadanie to ochrona przed wodą oraz przepuszczanie powietrza na zewnątrz.

A co z gąsiorami? To elementy, które stosuje się do pokrycia kalenicy. Występują w dwóch wersjach: skrajnych i środkowych. Dzięki temu możliwe jest zamknięcie ciągu gąsiorów z obu stron kalenicy. Pod gąsiory kładzie się zazwyczaj specjalne szczotki wykonane z włókien polipropylenowych. Chronią one dach przed pyłem i śniegiem. Jednocześnie wykazują odporność na działanie promieniowania UV.

Kalenica dachowa - jakie pełni funkcje?

Czy kalenica rzeczywiście jest tak istotnym elementem dachu? Za co właściwie odpowiada? Wiesz już, że zapewnia połączenie połaci dachowych. Dzięki temu poszczególne elementy dachu stykają się ze sobą, co jednocześnie ma ogromny wpływ dla szczelności dachu.

Musisz jednocześnie mieć na uwadzę, że bardzo ważne jest pozostawienie specjalnej szczeliny wentylacyjnej w kalenicy. Jak zabezpieczyć ją przed dostaniem się do niej kurzu, śniegu czy chociażby owadów? Kluczowe będzie jej odpowiednie zakrycie. Właśnie w tym celu stosuje się wspomnianą już taśmę uszczelniająco-wentylującą.

Zapewnienie szczelności to nie jedyna funkcja kalenicy dachu. Równie ważna jest wentylacja, chodzi przecież o to aby pod pokryciem swobodnie przemieszczało się powietrze. Dlaczego ma to znaczenie? Dzięki temu możliwe jest odprowadzanie wilgoci z dachu, które może tam pojawić się m.in. za sprawą opadów deszczu czy śniegu.

Wilgoć jest szczególnie groźna dla więźby dachowej. Po pewnym czasie może bowiem doprowadzić do osłabienia konstrukcji dachu, a nawet do jej uszkodzenia. Odpowiednia wentylacja ma zatem duże znaczenie dla stanu pokrycia dachowego i ogranicza konieczność konserwacji dachu i rynien.

Kalenica a wysokość domu - co warto wiedzieć?

Warto wiedzieć, że zarówno za kalenicę dachu płaskiego, jak również kalenicę dachu jednospadowego uznaje się najwyższy punkt dachu. Podobnie będzie także w przypadku kalenicy dachu dwuspadowego. Wówczas kalenica tworzy linię, która może zostać usytuowana prostopadle bądź równolegle do drogi. Nieco inaczej odbywa się to przy dachu kopertowym.

Brak w nim typowej kalenicy. Punktem pomiaru wysokości jest zatem punkt, w którym łączą się cztery połacie dachu. Określenie położenia budynku może jednak sprawiać pewne problemy, dlatego też najlepiej jest zasięgnąć opinii urzędu gminnego. W innym przypadku może dojść do naruszenia założeń planu zabudowy działki

A co dzieje się w sytuacji, gdy dach jest zbudowany w formie stropodachu? Wtedy kalenica przyjmuje konstrukcję odwrócą. Oznacza to zatem, że woda zbiera się w wewnętrznej rynnie bądź tworzone są specjalne wpusty.

Kalenica prostopadła czy równoległa do drogi - jak to określić?

Niewiele osób zdaje sobie sprawę, że warunki zabudowy oraz zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, mogą zawierać zapis odnoszący się do usytuowania kalenicy względem drogi. Oznacza to, że kalenica może być prostopadła lub równoległa do drogi. Jest to istotne, ponieważ wpływa na usytuowanie budynku na działce.

Fakt, czy kalenica równoległa do drogi w przypadku dachu dwuspadowego jest prawidłowa, powinien być łatwy do zweryfikowania, znacznie trudniej będzie za to w przypadku domów z dachem kopertowym. Problematyczne może być także określenie położenia kalenicy przy domach, które posiadają więcej niż jedną kalenicę.

Najłatwiej będzie zatem udać się do urzędu gminy i poprosić o tego rodzaju informacje. Dowiesz się zatem, czy kalenica prostopadła do drogi nie narusza żadnych przepisów.

Kalenica to nie tylko ozdoba, która znajduje się na szczycie dachu. To element, który ma istotne znaczenie z punktu widzenia trwałości pokrycia dachowego oraz jego szczelności i wentylacji. Warto pamiętać także, że położenie kalenicy do drogi nie może być dobrowolne i zależy m.in. od wydanych warunków zabudowy.

Autor artykułu

Podobne artykuły

Taras
Deski tarasowe – jakie deski na taras wybrać?
11 stycznia 2021 r. Klaudia Spurgiasz

Deski tarasowe – jakie deski na taras wybrać?

Kuchnia
Płytki do kuchni
11 stycznia 2021 r. Diana Pidlesetska

Płytki kuchenne - jakie są rodzaje płytek do kuchni?

Ściany, sufity, tynki
Tynk japoński – jak prawidłowo nakładać tynk japoński?
Taras
Deski tarasowe – jakie deski na taras wybrać?
11 stycznia 2021 r. Klaudia Spurgiasz

Deski tarasowe – jakie deski na taras wybrać?

Kuchnia
Płytki do kuchni
11 stycznia 2021 r. Diana Pidlesetska

Płytki kuchenne - jakie są rodzaje płytek do kuchni?

Ściany, sufity, tynki
Tynk japoński – jak prawidłowo nakładać tynk japoński?

Nowości w tej kategorii

Dach
Ondulina na dach
15 października 2021 r. Adrianna Bartusik

Ondulina na dach – czym jest i jak prawidłowo pokryć dach onduliną?

Ondulina na dach, zwana również płytą bitumiczną, to ekologiczne i przystępne...

Dach
Wiatrownica
15 października 2021 r. Diana Pidlesetska

Wiatrownica – co to jest i jak wykonać montaż wiatrownicy dachowej?

Wiatrownica dachowa, nazywana także obróbką szczytową, musi być idealnie dopa...

Dach
Lepik na zimno
13 października 2021 r. Diana Pidlesetska

Lepik na zimno – jak używać i gdzie można wykorzystać lepik na zimno?

Lepik na zimno jest produktem klejącym o uniwersalnym zastosowaniu. Sprawdza...

Dach
Obróbki blacharskie
1 października 2021 r. Adrianna Bartusik

Obróbki blacharskie – co to jest obróbka blacharska i jak ją poprawnie wykonać?

Obróbki blacharskie dachu, tarasu czy okien to mało spektakularny, ale niezbę...

Dach
Ondulina na dach
15 października 2021 r. Adrianna Bartusik

Ondulina na dach – czym jest i jak prawidłowo pokryć dach onduliną?

Ondulina na dach, zwana również płytą bitumiczną, to ekologiczne i przystępne...

Dach
Wiatrownica
15 października 2021 r. Diana Pidlesetska

Wiatrownica – co to jest i jak wykonać montaż wiatrownicy dachowej?

Wiatrownica dachowa, nazywana także obróbką szczytową, musi być idealnie dopa...

Dach
Lepik na zimno
13 października 2021 r. Diana Pidlesetska

Lepik na zimno – jak używać i gdzie można wykorzystać lepik na zimno?

Lepik na zimno jest produktem klejącym o uniwersalnym zastosowaniu. Sprawdza...

Dach
Obróbki blacharskie
1 października 2021 r. Adrianna Bartusik

Obróbki blacharskie – co to jest obróbka blacharska i jak ją poprawnie wykonać?

Obróbki blacharskie dachu, tarasu czy okien to mało spektakularny, ale niezbę...