Co to jest ściana oporowa?

Co to jest ściana oporowa?

Budowanie nieruchomości na pochyłym terenie nie należy do najłatwiejszych zadań – w takiej sytuacji konstrukcja musi znieść nie tylko obciążenia działające pionowo, ale również te, które naciskają na nią poziomo. Czym jest ściana oporowa i w jaki sposób pomaga chronić budynek przed uszkodzeniem? Gdzie może być wykorzystywana?

Budynek nie zawsze może być wzniesiony na płaskim terenie – działki często są nachylone, a w wielu przypadkach zlikwidowanie istniejącej skarpy nie jest możliwe. W takiej sytuacji konieczne staje się zabezpieczenie powstającej nieruchomości ścianą oporową, która zapobiegnie osuwaniu się ziemi i uszkodzeniu konstrukcji budynku i warto zastanowić się nad takim rozwiązaniem wybierając gotowy projekt domu. Właściwie to co to jest ściana oporowa i jakie funkcje spełnia w budownictwie?

Czym jest ściana oporowa?

Budynek postawiony na pochylonym gruncie musi znieść wiele obciążeń, dlatego należy zadbać o solidną konstrukcję, która zabezpieczy dom przed negatywnym wpływem czynników zewnętrznych. Co to jest ściana oporowa? Ten ważny element konstrukcyjny nazywany jest również murem oporowym i służy do zabezpieczenia budynku przed parciem ze strony gruntu – osuwaniem się terenu wyższego na grunt położony niżej.

Budowla w postaci masywnej ściany oporowej może być wykonana z betonu, bloków betonowych, cegieł lub pustaków, a poszczególne elementy mogą być łączone ze sobą za pomocą zaprawy lub na sucho. Bardzo ważne jest odpowiednie posadowienie ściany oporowej – musi ono zapewniać odpowiednie przekazanie naporu gruntu na podłoże.

Ściana oporowa i jej zastosowanie w budownictwie

Jak wspomnieliśmy, ściana oporowa może znaleźć zastosowanie przy budynku położonym przy skarpie. W takiej sytuacji istnieje duże niebezpieczeństwo, że osuwająca się ziemia uszkodzi konstrukcję nieruchomości, dlatego konieczne jest zbudowanie muru oporowego, który zabezpieczy nieruchomość i wzmocni jej ściany. Ściana oporowa może być dodatkowo usztywniona zbrojeniem, np. wykonanym ze stalowych prętów.

Możliwości wykorzystania ścian oporowych jest bardzo wiele – konstrukcje tego typu stosuje się również do zabezpieczania elementów małej architektury, np. tarasów, ogrodów, ale także nasypów, skarp, uskoków, umocnień nabrzeży czy wjazdów do tuneli. Ściana oporowa może być wykorzystana w budownictwie przemysłowym, drogowym czy rolniczym, a także przybierać postać wysokiego, płaskiego i szerokiego filara przyściennego, który przejmuje poziome obciążenia sklepienia łukowego.

Co to jest ściana oporowa?

Typy ścian oporowych – jakie są?

Niezależnie od tego, czy ściana oporowa znajduje się przy budynku mieszkalnym, czy służy do wzmacniania skarp lub elementów małej architektury, możemy wyróżnić jej cztery podstawowe typy. Jednym z nich są ściany oporowe masywne (grawitacyjne)które charakteryzują się dużą masą własną oraz przekrojem poprzecznym i doskonale stabilizują podpierany materiał.

Mogą być wykonane z kamienia lub betonu i posiadać podstawę fundamentową z ostrogą lub bez ostrogi, półki lub przypory. W budownictwie wyróżniamy również ściany oporowe wspornikowe, które są zbudowane z podłużnych stalowych, betonowych lub drewnianych elementów wprowadzonych w grunt i ściśle ze sobą powiązanych.

Oprócz tego mamy jeszcze ściany oporowe płytowo-kątowe, które mogą mieć niską masę własną, ale dzięki zastosowanym rozwiązaniom konstrukcyjnym są stabilne i dobrze chronią budynek przed działaniem poziomych obciążeń, np. ze skarpy. To nie wszystkie typy ścian oporowych – ostatni rodzaj to mury płytowo-kątowe żebrowe, które zostały dodatkowo wzmocnione za pomocą żeber żelbetowych. Podobnie jak ściany płytowo-kątowe, również one charakteryzują się niską masą elementu oporowego. Wyróżniamy także mury oporowe o konstrukcji złożonej, które mogą być wzmocnione wieloma rzędami kotew lub gwoździ gruntowych.

Jak wybrać ścianę oporową do własnego projektu domu?

Wszystko zależy od obciążeń, które będzie na siebie przyjmować ściana oporowa. Projekt powinien być wykonany przez doświadczonych specjalistów, którzy dokładnie wyliczą ciężary działające na mur oporowy i ocenią, czy w danym przypadku konieczne jest zaprojektowanie ściany wzmocnionej dodatkowym zbrojeniem, czy w zupełności wystarczy lekka konstrukcja, np. płytowo-kątowa.

W przypadku elementów małej architektury ogrodowej ściana oporowa może być wykonana z kamienia – co będzie stanowiło nie tylko podporę dla skarpy, ale także zapewniało walory estetyczne. Innym ciekawym rozwiązaniem jest mur oporowy wykonany z gabionów, czyli metalowych koszy z wypełnieniem z kamieni lub kostki granitowej. Taka konstrukcja świetnie uzupełnia charakter domów utrzymanych w nowoczesnym stylu, może także stanowić podporę dla roślin.

Jak i kiedy stawiać ściany oporowe?

Jak wspomnieliśmy, mury oporowe mają za zadanie stabilizować konstrukcję i zabezpieczyć ją przed działaniem poziomych obciążeń. Jeśli chcemy wykonać je samodzielnie, np. jako zabezpieczenie skarpy w ogrodzie, to możemy skorzystać z gotowych prefabrykatów lub wykorzystać w tym celu beton, kamienie czy cegły klinkierowe – wszystko zależy od indywidualnych preferencji oraz potrzeb.

Murowane ściany oporowe są układane na fundamencie, a poszczególne elementy konstrukcyjne łączone ze sobą zaprawą cementową. Jeśli chcemy zbudować ściankę o wysokości powyżej 80 cm, powinniśmy postawić ją pod kątem 10-15% w stronę skarpy. Należy również pamiętać o ułożeniu warstwy drenującej wodę opadową. W przypadku suchych ścian oporowych nie stosuje się zaprawy – konstrukcja utrzymuje stabilność dzięki odpowiedniemu ułożeniu poszczególnych elementów.

Co to jest ściana oporowa?

O czym trzeba pamiętać przy projektowaniu ściany oporowej

Projekt ściany oporowej powinien być wykonany w ten sposób, żeby element konstrukcyjny wytrzymał duże obciążenia poziome. Nie może przy tym stracić stateczności i ulec uszkodzeniu, co potencjalnie może zagrozić podtrzymywanemu budynkowi. Mur oporowy nie może również przewrócić się lub przesunąć, a cała konstrukcja powinna charakteryzować się takim samym poziomem sztywności i wytrzymałości.

Jakie normy i parametry powinna spełniać ściana oporowa

Elementy konstrukcyjne powinny spełniać wytyczne normy PN-83/B-03010, w której podano parametry, jakie należy wziąć pod uwagę obliczające tarcia poszczególnych płaszczyzn oraz poziome obciążenia działające na ścianę oporową. Obliczenia powinien wykonać specjalista, który oceni, z jakich materiałów może zostać wykonana konstrukcja. Dzięki temu mur oporowy zapewni optymalną stabilizację podtrzymywanego budynku lub elementu małej architektury.

Autor artykułu

Podobne artykuły

Nowości w tej kategorii

Ściany, sufity, tynki
Tynk silikonowy – cena i instrukcja jak nakładać tynk silikonowy
21 kwietnia 2021 r. Adrianna Bartusik

Tynk silikonowy – cena i instrukcja jak nakładać tynk silikonowy

Tynk silikonowy to popularny materiał, który znajduje szerokie zastosowanie w...

Ściany, sufity, tynki
Panele ścienne 3D
13 kwietnia 2021 r. Diana Pidlesetska

Panele ścienne 3D – w jakich pomieszczeniach warto zamontować panele ścienne 3D?

Panele ścienne 3D to bardzo ciekawy pomysł na udekorowanie wnętrz. Sprawdzają...

Ściany, sufity, tynki
Kolor ścian we wnętrzach – postawić na klasykę czy trendy?
6 kwietnia 2021 r. Anna Serafin

Kolor ścian we wnętrzach – warto postawić na klasykę czy podążać za trendami?

Pomalowanie ścian to najszybszy i najłatwiejszy sposób na odświeżenie lub cał...

Ściany, sufity, tynki
Farba ceramiczna
1 kwietnia 2021 r. Diana Pidlesetska

Farba ceramiczna - co to jest i gdzie sprawdzi się farba ceramiczna?

Malowanie domu wymaga użycia odpowiednich produktów – trwałych farb o dużej w...

Ściany, sufity, tynki
Tynk silikonowy – cena i instrukcja jak nakładać tynk silikonowy
21 kwietnia 2021 r. Adrianna Bartusik

Tynk silikonowy – cena i instrukcja jak nakładać tynk silikonowy

Tynk silikonowy to popularny materiał, który znajduje szerokie zastosowanie w...

Ściany, sufity, tynki
Panele ścienne 3D
13 kwietnia 2021 r. Diana Pidlesetska

Panele ścienne 3D – w jakich pomieszczeniach warto zamontować panele ścienne 3D?

Panele ścienne 3D to bardzo ciekawy pomysł na udekorowanie wnętrz. Sprawdzają...

Ściany, sufity, tynki
Kolor ścian we wnętrzach – postawić na klasykę czy trendy?
6 kwietnia 2021 r. Anna Serafin

Kolor ścian we wnętrzach – warto postawić na klasykę czy podążać za trendami?

Pomalowanie ścian to najszybszy i najłatwiejszy sposób na odświeżenie lub cał...

Ściany, sufity, tynki
Farba ceramiczna
1 kwietnia 2021 r. Diana Pidlesetska

Farba ceramiczna - co to jest i gdzie sprawdzi się farba ceramiczna?

Malowanie domu wymaga użycia odpowiednich produktów – trwałych farb o dużej w...