Zamów za darmo 🔥 najnowszy katalog projektów 🔥

Sprawdź

Doradzamy 7 dni w tygodniu. Pon.-pt. 8-21, sob.-niedz. 9-17

Zadzwoń! 71 715 20 60 lub

Zawór trójdrożny – jak odpowiednio ustawić zawór trójdrożny?

Zawór trójdrożny – jak odpowiednio ustawić zawór trójdrożny?

Zawór trójdrożny znajduje zastosowanie w instalacjach grzewczych i w instalacjach ciepłej wody użytkowej. Występują przy tym zawory trójdrożne przełączeniowe i mieszalnikowe. Pozwalają na przesłanie czynnika grzewczego do odpowiedniej instalacji, ograniczają ryzyko korozji systemu oraz dopasowują jego temperaturę do warunków pogodowych i indywidualnych potrzeb domowników.

W projekcie domu większość inwestorów zwraca uwagę na ogólny kształt obiektu, na jego wielkość, liczbę pomieszczeń czy wizualizację aranżacji, a szczegóły dotyczące poszczególnych instalacji schodzą na dalszy plan. Z czasem jednak, w miarę postępów na budowie, kolejne detale zyskują coraz większe znaczenie. Wraz z wdrażaniem systemu grzewczego z kotłem na odpowiednie paliwo, instalowane są zawory trójdrożne, nazywane również trójdrogowymi. Jakie jest ich zadanie i jak właściwie należy ustawić taki zawór?

Zawór trójdrożny – czym jest?

Instalacje centralnego ogrzewania składają się z wielu różnych elementów, w tym z zaworu trójdrożnego. Co to jest i jakie zadania są przed nimi stawiane? Są one powszechnie stosowane w instalacjach centralnego ogrzewania nowego typu. Jednocześnie używa się ich nie tylko tam, bo można je spotkać w instalacjach chłodniczych czy w instalacjach służących do dystrybucji ciepłej wody użytkowej.

Pod względem konstrukcyjnym zawór trójdrożny przypomina trójnik, ale rzecz jasna nim nie jest. Składa się z:

  • korpusu, wykonanego zwykle z mosiądzu, stali nierdzewnej lub staliwa;
  • zawieradła – ruchomej części zaworu, która reguluje przepływ cieczy;
  • trzpienia.

Zawór trójdrożny – jak działa?

Do czego służy zawór trójdrożny? Zasada działania tego elementu może być różna, w zależności od celu zastosowania. Jak działa on w przypadku instalacji centralnego ogrzewania? Może mieć dwa różne zadania – z jednej strony może odpowiadać za przekierowanie ogrzanej już wody do różnych odbiorników, ale też może chronić urządzenie grzewcze przed korozją, a użytkowników – przed poparzeniem się zbyt ciepłą wodą płynącą z kranu.

Jak zbudowany jest i jak wygląda zawór trójdrożny? Jego budowa opiera się na połączeniu ze sobą trzech portów, nazywanych wlotami i wylotami oraz na zastosowaniu wewnętrznego elementu mieszającego. Pod względem wizualnym zawór ten przypomina swoim kształtem literę T.

Wewnętrzny element, w zależności od swojego położenia decydujący o tym, z którego wylotu będzie przepływać woda, jest niewidoczny. Gdyby nie zawór trójdrożny, trzeba by stale regulować przepływ ręcznie, aby temperatura dostarczanej w instalacji cieczy – do kotła, do kaloryferów czy do kranów – była odpowiednia i utrzymywała się na stałym poziomie, niezależnie od zmieniających się warunków.

Zawór trójdrożny przed czy za pompą?

Zastanawiasz się, w jakiej lokalizacji powinien znaleźć się zawór trójdrożny w twojej instalacji grzewczej? Nie wiesz, czy instalować go przed czy za pompą?

Wszystko zależy od tego, czy chodzi o obieg grzewczy, czy obieg ciepłej wody użytkowej. W pierwszym przypadku zawór najlepiej zamontować za pompą, w przeciwieństwie do montażu w obiegu c.w.u, gdzie usytuować należy go przed pompą.

Zawór trójdrożny – jakie są rodzaje?

Istnieją co najmniej dwa typy zaworów trójdrożnych, tj.:

  • zawory trójdrożne przełączające,
  • zawory trójdrożne mieszalnikowe.

Oba znajdują zastosowanie w instalacjach grzewczych, ale mają nieco inne zadanie do spełnienia. We wnętrzu zaworu trójdrożnego przełączającego znajduje się przełącznik, który kieruje czynnik roboczy do odpowiedniego wlotu, a w zaworze mieszalnikowym oba czynniki robocze, ogrzany i schłodzony, mieszają się ze sobą.

Zawór trójdrożny przełączający

Pierwszym wspominanym rodzajem zaworów trójdrożnych jest zawór trójdrożny przełączający. Można go stosować w instalacjach, gdzie pojawia się potrzeba zmiany kierunku przepływu czynnika grzewczego lub chłodniczego, w zależności od tego, w jakiej instalacji zawór ten jest wykorzystywany. Zdarza się, że dwa odbiorniki ciepła są zasilane na przemian w ramach jednej instalacji grzewczej i wówczas do ich prawidłowego działania należy wykorzystać zawór trójdrożny przełączający.

Znajduje on zastosowanie w instalacjach grzewczych, w których istnieje więcej niż jedno źródło ciepła, co często spotykane jest w nowoczesnych projektach domów energooszczędnych. Jeśli obiekt ogrzewany jest z zastosowaniem pompy ciepła i kolektorów słonecznych, a także kotła grzewczego standardowego, to wtedy wszystkie te elementy nie pracują w jednym i tym samym momencie, ale są przełączane z wykorzystaniem zaworu trójdrożnego przełączającego.

Przykładem obrazującym bardzo dobrze działanie zaworu trójdrożnego przełączającego jest kocioł dwufunkcyjny, który z jednej strony ogrzewa cały dom, zasilając czynnikiem grzewczym instalację centralnego ogrzewania, a z drugiej pozwala na podgrzewanie ciepłej wody użytkowej. W momencie, gdy potrzebujesz szybko przygotować wodę na kąpiel, cała moc, jaką dysponuje kocioł grzewczy, powinna zostać przekazana na ten cel. Umożliwi to właśnie zawór trójdrożny przełączający. Wstrzymuje on przy tym przepływ czynnika w instalacji centralnego ogrzewania.

Sprawdź: Kocioł kondensacyjny - jak działa gazowy piec kondensacyjny?

Zawór trójdrożny mieszający

Drugim często spotykanym zaworem trójdrożnym jest zawór trójdrożny mieszający. Jak sama nazwa wskazuje, służy on do zmieszania czynnika zasilającego, który wraca z instalacji, w celu zmiany temperatury. Znajduje zastosowanie w wielu różnych instalacjach. Stosowany jest on do:

  • regulowania temperatury zasilania obiegu grzewczego po to, by dostosowywać ją do aktualnego zapotrzebowania na ciepło zgłaszanego przez użytkowników;
  • ochrony użytkowników instalacji c.w.u. przed nadmiernym wzrostem temperatury wody – przed ryzykiem popłynięcia wrzątku z baterii umywalkowej, wannowej czy prysznicowej i w zlewie kuchennym;
  • ochrony kotła przed ryzykiem korodowania w wyniku zbyty niskiej temperatury powrotu.

Zawór trójdrożny mieszający może mieć ręczną lub automatyczną regulację. W pierwszym przypadku musisz samodzielnie, tj. manualnie, regulować jego działanie, biorąc pod uwagę własne potrzeby i wymagania, temperaturę na zewnątrz czy też inne ważne czynniki.

Wygodniejsza jest automatyczna regulacja zaworu trójdrożnego mieszającego, ponieważ urządzenie samodzielnie, z zastosowaniem termostatu lub siłownika z napędem elektrycznym, dostosowuje stopień zmieszania czynnika grzewczego.

Zawór trójdrogowy z siłownikiem

Aby zrozumieć zasadność instalowania zaworu trójdrożnego z siłownikiem, warto dowiedzieć się więcej o jego działaniu. Zawory te sprawdzą się, gdy trzeba dostosowywać temperaturę zasilania instalacji do warunków pogodowych.

Można powiedzieć, że optymalizują one zużycie energii do ogrzewania domu według tego, jaka pogoda panuje na zewnątrz. W tym celu najlepiej sprawdzają się właśnie zawory trójdrogowe z siłownikiem. Zasada działania jest wówczas oparta na tzw. regulacji pogodowej.

Zawór trójdrożny – ile kosztuje?

Nie ulega wątpliwości, że w każdej nowoczesnej instalacji c.o. i c.w.u. musisz mieć zawór trójdrożny. Cena tego urządzenia zależy od jego rodzaju i jakości wykonania. Aktualnie dobrej jakości zawór trójdrożny kosztuje około 400–600 zł.

Czy wiesz: Jakie ogrzewanie stosować w domu energooszczędnym?

Jak ustawić zawór trójdrożny?

Bardzo ważne jest prawidłowe ustawienie zaworu trójdrożnego. Jak to zrobić? Najpierw trzeba go poprawnie umieścić w instalacji – w pionie lub w poziomie. Obecnie przyjmuje się, że powinien on być tak podłączony i ustawiony, aby temperatura wody wracającej do kotła wynosiła co najmniej 50–60 stopni.

Jak ma być ustawiony zawór trójdrożny, by warunek ten był spełniony? Przy ręcznej regulacji metodą prób i błędów, natomiast w przypadku posiadania termostatu można po prostu zadać taką wartość temperaturową do automatycznej regulacji.

Zawór trójdrożny – jak i gdzie go zamontować?

Wiesz już, w jakim celu instalowany jest zawór trójdrożny i za jakie działania odpowiada. Dowiedz się, jak go zamontować. Powinien być do niego dołączony schemat instalacji.

Zaworów tego rodzaju, i w ogóle żadnych, nie można montować na rurze, którą czynnik grzewczy przepływa od urządzenia grzewczego do naczynia przelewowego w układach otwartych. Samo naczynie jest zabezpieczeniem, które uruchamiane jest w przypadku wzrostu temperatury wody i pozwala swobodnie odprowadzić ją poza obieg grzewczy. Chroni to kocioł i całą instalację przed ryzykiem rozerwania urządzenia. Nie można też montować zaworów na rurach prowadzących do naczynia zbiorczego.

Zatem gdzie zamontować zawór trójdrożny, by spełniał zakładane funkcje? Powinien on znaleźć się przed lub za pompą, w zależności od typu obiegu grzewczego, w jakim znajduje zastosowanie. Podczas montażu należy zwrócić uwagę na zgodność kierunku przepływu wody ze wskaźnikiem umieszczonym na korpusie.

Zawór trójdrożny czy czterodrożny – różnice

W nowszych instalacjach grzewczych w miejscu zaworu trójdrożnego stosowane są czasem zawory czterodrożne, inaczej czterodrogowe. One również mają za zadanie umożliwić mieszanie przepływających przez niego cieczy bądź też dokonywać przełączania obiegów cieczy w instalacji centralnego ogrzewania.

Już na pierwszy rzut oka widać, że zawór trójdrożny i czterodrożny różnią się od siebie liczbą wejściowych/wyjściowych rur. Drugie z tym rozwiązań ma cztery porty oraz element wewnętrzny mieszający, który ma regulowane położenie.

Zobacz także: Zawór zwrotny – jak działa i gdzie montowany jest zawór zwrotny?

Zawór trójdrożny – dlaczego warto go zamontować?

Wykazaliśmy już, co daje zawór trójdrożny, ale przypominamy, że dzięki niemu można stabilizować temperaturę w instalacjach z ciepłą wodą użytkową. W tym celu w instalacjach tych zaleca się wykorzystanie zaworu trójdrożnego termostatycznego.

W wielu przypadkach zawór trójdrożny ułatwia, a nawet umożliwia korzystanie z instalacji grzewczej. To między innymi takie sytuacje jak:

  • ogrzewanie domu z wykorzystaniem kilku źródeł ciepła, np. kotła gazowego i kominka z płaszczem wodnym;
  • obecność w jednej instalacji obiegów zasilanych wodą o różnej temperaturze, np. standardowych grzejników i ogrzewania podłogowego;
  • automatyczne sterowanie systemem grzewczym według wskazań termostatu zewnętrznego.

Na pytanie o to, czy w ogóle warto stosować zawory trójdrożne w swoich instalacjach grzewczych domowych, trzeba odpowiedzieć jak najbardziej twierdząco. Dzięki nim możesz np. rozdzielić obiegi grzewcze i regulować temperaturę w pojedynczych pomieszczeniach, a nawet odciąć ogrzewanie tam, gdzie pomieszczenia są nieużywane, co pozwala uniknąć kosztownych strat ciepła.

Bardzo ważną funkcją zaworu trójdrożnego jest ochrona kotła przed zjawiskiem korozji i szybkiego zniszczenia. Wszystko przez to, że urządzenia grzewcze wykorzystywane dziś w instalacjach domowych i nie tylko robione są najczęściej z blachy kotłowej. Jej zaletą jest to, że jest w stanie wytrzymać bardzo wysokie temperatury, ale z drugiej strony ma wadę w postaci podatności na korozję.

Kiedy kocioł grzewczy pracuje, zwiększa temperaturę czynnika grzewczego – zwykle wody, która za pomocą rur jest przesyłana do kaloryferów czy ogrzewania podłogowego. Tam oddaje część swojego ciepła, przez co wraca do kotła chłodniejsza, ale spotyka się w wymienniku ciepła z rozgrzanymi spalinami, w wyniku czego powstaje zjawisko skraplania się z nich pary wodnej z substancjami o kwaśnym odczynie. Substancje te niszczą stal i powodują korozję.

Można temu jednak dosyć skutecznie zapobiegać dzięki termostatycznym zaworom trójdrogowym o automatycznej regulacji. Powodują one, że zanim schłodzony już czynnik grzewczy z obiegu wróci do kotła, zostanie wymieszany z czynnikiem ogrzanym, przez co zjawisko skraplania pary wodnej z chemicznymi spalinami nie zachodzi lub zachodzi w mniejszym stopniu, a kocioł przez dłuższy czas jest chroniony przed korozją.

Autor artykułu

Podobne artykuły

Ocieplenie i izolacja
Ozonowanie
Ogrzewanie
Klimator
Ocieplenie i izolacja
Ozonowanie
Ogrzewanie
Klimator

Nowości w tej kategorii

Ogrzewanie
Klimator
30 lipca 2021 r. Diana Pidlesetska

Klimator – co to jest i czym klimator różni się od klimatyzatora?

Klimator, określany również jako klimatyzer, to urządzenie, którego główną fu...

Ogrzewanie
Sterownik do pieca – jaki wybrać i jak go podłączyć?
23 czerwca 2021 r. Daria Rek

Sterownik do pieca – jaki wybrać i jak go podłączyć?

Sterownik do pieca to prosta automatyka, która zwiększa komfort korzystania z urządzenia, daje poczucie bezpieczeństwa ora...

Ogrzewanie
Grzejniki elektryczne
9 czerwca 2021 r. Diana Pidlesetska

Grzejniki elektryczne – wszystko, co warto wiedzieć o ogrzewaniu domu prądem!

Grzejniki elektryczne to praktyczny sposób na ogrzanie domu prądem. Mogą być...

Ogrzewanie
Grzejnik olejowy
9 czerwca 2021 r. Diana Pidlesetska

Grzejnik olejowy – rodzaje, zużycie prądu i zalety grzejników olejowych

Grzejnik olejowy to jeden ze sposób na ogrzanie Twoich wnętrz. Taki wybór uch...

Ogrzewanie
Klimator
30 lipca 2021 r. Diana Pidlesetska

Klimator – co to jest i czym klimator różni się od klimatyzatora?

Klimator, określany również jako klimatyzer, to urządzenie, którego główną fu...

Ogrzewanie
Sterownik do pieca – jaki wybrać i jak go podłączyć?
23 czerwca 2021 r. Daria Rek

Sterownik do pieca – jaki wybrać i jak go podłączyć?

Sterownik do pieca to prosta automatyka, która zwiększa komfort korzystania z urządzenia, daje poczucie bezpieczeństwa ora...

Ogrzewanie
Grzejniki elektryczne
9 czerwca 2021 r. Diana Pidlesetska

Grzejniki elektryczne – wszystko, co warto wiedzieć o ogrzewaniu domu prądem!

Grzejniki elektryczne to praktyczny sposób na ogrzanie domu prądem. Mogą być...

Ogrzewanie
Grzejnik olejowy
9 czerwca 2021 r. Diana Pidlesetska

Grzejnik olejowy – rodzaje, zużycie prądu i zalety grzejników olejowych

Grzejnik olejowy to jeden ze sposób na ogrzanie Twoich wnętrz. Taki wybór uch...