Jak dostosować dom do potrzeb osoby niepełnosprawnej?

Jak dostosować dom do potrzeb osoby niepełnosprawnej?

Osoba niepełnosprawna na każdym kroku napotyka na swojej drodze przeszkody, które utrudniają jej swobodne przemieszczanie się. Nie muszą jednak one znajdować się w jej własnym domu. Wnętrze mieszkania można zaprojektować w taki sposób, aby zastosować w nim rozwiązania, które będą ułatwiać życie, zamiast je utrudniać. Tylko jak dostosować dom do osoby niepełnosprawnej? Podpowiadamy!

Dom przystosowany do potrzeb osoby niepełnosprawnej powinien zapewniać jej łatwą dostępność do każdego pomieszczenia, bezpieczeństwo i – co najważniejsze – wygodę użytkowania. Wszelkie bariery architektoniczno-budowlane, jak i te związane z wyposażeniem wnętrza należy wyeliminować, aby spełnić wymogi zapisane w przepisach budowlanych i oczekiwania samego użytkownika. Już na etapie wyboru projektu domu warto mieć na uwadze to, jak powinien być dostosowany do potrzeb osoby, która będzie w nim mieszkać.

Udogodnienia dla osoby niepełnosprawnej – przepisy

Istnieje przepis poruszający sprawę dostępności budynków przez osoby niepełnosprawne.  Mowa o art. 5 ust. 1 pkt 4 Prawa Budowlanego, który mówi, że „Obiekt budowlany (…) należy projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając niezbędne warunki do korzystania z obiektów użyteczności publicznej i mieszkaniowego budownictwa wielorodzinnego przez osoby niepełnosprawne”.

W Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wymienione zostały wymogi dla osób niepełnosprawnych. Do najważniejszych należą:

  • dostęp do budynku powinien być umożliwiony przez co najmniej jedno wejście,
  • nachylenie podłużne dojść (chodników) nie powinno przekraczać 5%, a poprzeczne – 2%,
  • wysokość ogólnodostępnych przejść do ruchu pieszego nie może być mniejsza niż 2,2 m,
  • bramy i furtki w ogrodzeniu nie mogą mieć progów utrudniających wjazd osób niepełnosprawnych na wózkach inwalidzkich,
  • w domach wyposażonych w dźwigi należy przewidzieć przystępny wjazd na wszystkie kondygnacje,
  • w domach bez dźwigów niezbędne jest zaprojektowanie pochylni lub innych urządzeń technicznych zapewniających bezpośredni dostęp na parter budynku,
  • wymiary i kształt korytarzy, holi i przedsionków powinny być dostosowane do swobodnego ruchu i manewru wózka inwalidzkiego.

Dom dla osoby niepełnosprawnej

Architektoniczne rozwiązania dla osoby niepełnosprawnej

Wnętrze domu powinno zapewniać osobie niepełnosprawnej swobodne poruszanie się na wózku. Do wejścia do budynku powinny być doprowadzone dojścia o szerokości minimalnej 1,5 m, przy czym jedno dojście powinno zapewniać osobie niepełnosprawnej dostęp do całego budynku. Minimalna szerokość drzwi to 0,9 m, a wysokość 2 m. Tam, gdzie jest taka konieczność, powinien zostać umieszczony specjalny podjazd dla niepełnosprawnych.

Projekt domu dla osoby niepełnosprawnej powinien uwzględniać wszelkie wytyczne pochodzące ze wspomnianego wyżej Rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Korytarz powinien mieć co najmniej 1,5 m szerokości, tak aby zapewniać swobodną rotację wózka inwalidzkiego. Pomieszczenia takie jak pokoje i kuchnia należy projektować o metrażu nie mniejszym niż 16 m2, przy czym należy uwzględnić w każdym wnętrzu okręg manewru wózka o średnicy 1,5 m.

Drzwi wewnętrzne powinny uchylać się na minimalny kąt 90o i być pozbawione progów, z kolei okna usytuowane na wysokości do 0,6 m od podłogi – użytkownik powinien móc swobodnie regulować je z pozycji siedzącej. Wykończenie podłóg antypoślizgowe, gładkie, najlepiej matowe. Zbędne są dywany i wykładziny z włosiem, które mogą utrudniać poruszanie na wózku.

Wyposażenie domu, jak i samo wykończenie wnętrz należy dobrać do potrzeb motorycznych i indywidualnych warunków ruchowych osoby niepełnosprawnej. Kanapy i wszelkie siedziska muszą ułatwiać przesiadanie się, dlatego ich wysokość powinna mieć maksymalnie 0,45 m. Stoły nie mogą być niższe niż wózek inwalidzki.

Gdy dana osoba ma ograniczone możliwości poruszania się, w domu warto zamontować podnośnik dla niepełnosprawnych. Do wyboru są dwa rodzaje podnośników: stacjonarny i przenośny. Pierwszy ułatwi przenoszenie z łóżka na wózek, z kolei drugi pozwali na transport osoby niepełnosprawnej pomiędzy różnymi pomieszczeniami.

Jak zaaranżować salon dla osoby niepełnosprawnej?

O ile istnieje taka możliwość, przestrzeń powinna być zorganizowana w taki sposób, aby liczba drzwi i pomieszczeń była jak najmniejsza. W praktyce im więcej miejsca tym osoba na wózku ma łatwiej się poruszać, dlatego warto rozważyć połączenie salonu z kuchnią i jadalnią. Pomieszczenie to musi zostać rozplanowane tak, aby zachować jak największą ilość wolnej przestrzeni.

Na co jeszcze powinno się zwrócić uwagę, planując pokój komfortowy dla osoby niepełnosprawnej? Mieszkaniec powinien móc samodzielnie sterować telewizorem, sprzętem audio, klimatyzacją czy światłem. W salonie może znaleźć się wygodna kanapa lub specjalny fotel rehabilitacyjny, które będzie miejscem do relaksu, czytania, oglądania filmu czy słuchania muzyki – wybór siedziska zależy od preferencji osoby niepełnosprawnej. Ilość mebli w salonie należy ograniczyć do minimum – tylko to, co niezbędne. Oprócz sofy czy fotela wystarczy stół lub ława i dodatkowo komoda czy szafka pod telewizor na drobne gadżety.

Kuchnia dla osoby niepełnosprawnej – o co warto zadbać?

Kuchnia przystosowana dla niepełnosprawnych musi zostać zaprojektowana tak, aby jej użytkownik mógł bez niczyjej pomocy przygotować sobie posiłek. Szafki kuchenne nie mogą być zatem montowane na całej długości pod blatem – pusta przestrzeń zagwarantuje osobie na wózku częściowy wjazd pod blat. Blaty nie mogą być zamontowane za wysoko ani za nisko – optymalna wysokość to 0,7-0,8 m. Różnica nawet kilku centymetrów może obniżyć komfort użytkowania. Sprzęty i armatura kuchenna powinny być specjalnie dobrane do potrzeb osób niepełnosprawnych.

Niebagatelne znaczenie ma również rodzaj zabudowy kuchennej. W kuchni, z której ma korzystać osoba niepełnosprawna, nie mogą znaleźć się standardowe szafki, gdyż nie ma ona możliwości schylenia się, aby coś z nich wyjąć. Najlepiej sprawdzą się takie, których cała zawartość jest wysuwana na zewnątrz. Zasięg dłoni osoby niepełnosprawnej wynosi od 0,4 do 1,5 m nad podłogą, dlatego wszystkie przedmioty, do których musi mieć dostęp, nie mogą leżeć niżej ani wyżej.

Dom dla osoby niepełnosprawnej

Funkcjonalna łazienka dla niepełnosprawnych – o czym trzeba pamiętać?

Zacznijmy od tego, że zarówno łazienka, jak i toaleta dla niepełnosprawnych powinna znajdować się w jednym pomieszczeniu. Już na etapie projektowania należy zaplanować układ poszczególnych urządzeń sanitarnych i rozmieszczenie poręczy, który zagwarantuje bezproblemowe korzystanie z nich. Dobrym rozwiązaniem może być połączenie sypialni z łazienką. Jakie wymiany powinna mieć łazienka dla niepełnosprawnych? Niestandardowe – jej minimalna powierzchnia to  2-2,5 m x 2-2,5 m. Musi także zostać zapewniona odpowiednia przestrzeń manewrowa – 1,5 m x 1,5 m pomiędzy urządzeniami.

W łazience dla niepełnosprawnych należy zadbać o uchwyty bezpieczeństwa i antypoślizgową powierzchnię. W pomieszczeniu powinny znaleźć się bezpieczne sanitariaty oraz siedzisko w brodziku. Optymalna wysokość sedesu to 0,45-0,5 m, obok którego powinna znajdować się wolna przestrzeń dla zaparkowania wózka, najlepiej ok. 1 m x 1 m. Wanna dla niepełnosprawnych nie może być zwykła. Dla osób z ograniczoną możliwością ruchową montuje się wanny wpuszczane lub wannę obniżaną  z ruchomym siedziskiem do kąpieli. W drodze wyjątku można zamontować nakładki na wannę z uchwytami bezpieczeństwa. Dodatkowo w wannie powinna znaleźć się specjalna mata antypoślizgowa.

Jak dostosować sypialnię do osoby niepełnosprawnej?

W sypialni należy umieścić wygodne, w pełni regulowane (najlepiej przy pomocy pilota) łóżko dla niepełnosprawnych. Swobodny dostęp do takiego łóżka musi być zachowany z obu stron. Oczywiście znaczenie ma również wysokość, na jakiej znajduje się łóżko – najlepiej, by była taka sama jak wysokość siedziska wózka. Dzięki temu osoba niepełnosprawna będzie mogła samodzielnie przesiadać się z wózka na łóżko i odwrotnie.

Łóżka dla niepełnosprawnych osób głównie leżących powinny mieć materac przeciwodleżynowy. Przy dość ograniczonej ruchomości sprawdzi się wspomniany wyżej podnośnik sufitowy, dzięki któremu opiekun będzie mieć możliwość w łatwy sposób przenosić pacjenta z łóżka na wózek czy z wózka na łóżko, ale także z pokoju do łazienki.

Autor artykułu

Podobne artykuły

Nowości w tej kategorii

Projekt domu
Domek Brda — co warto wiedzieć o domku letniskowym typu Brda?
25 lutego 2021 r. Daria Rek

Domek Brda — co warto wiedzieć o domku letniskowym typu Brda?

Domek Brda to dla niektórych z nas symbol dziecięcych, letnich kolonii nad je...

Projekt domu
Dom parterowy czy dom piętrowy?
10 lutego 2021 r. Wojciech Rynkowski

Dom parterowy czy dom piętrowy?

Niewiele dyskusji na forach budowlanych ma tak wielu uczestników, jak nieustający spór pomiędzy zwolennikami domów partero...

Projekt domu
Projekty domów Premium Home
4 stycznia 2021 r. Daria Rek

Elegancja ukryta w prostocie

Nowoczesna stylistyka, prosta bryła i niepowtarzalny design to bez wątpienia nie jedyne cechy projektów Premium Home. Spra...

Projekt domu
Dom z lokalem usługowym
28 października 2020 r. Klaudia Spurgiasz

Dom z lokalem usługowym - czy lokal usługowy w domu to dobre rozwiązanie?

Zastanawiasz się nad urządzeniem lokalu usługowego we własnym domu? Takie roz...

Projekt domu
Domek Brda — co warto wiedzieć o domku letniskowym typu Brda?
25 lutego 2021 r. Daria Rek

Domek Brda — co warto wiedzieć o domku letniskowym typu Brda?

Domek Brda to dla niektórych z nas symbol dziecięcych, letnich kolonii nad je...

Projekt domu
Dom parterowy czy dom piętrowy?
10 lutego 2021 r. Wojciech Rynkowski

Dom parterowy czy dom piętrowy?

Niewiele dyskusji na forach budowlanych ma tak wielu uczestników, jak nieustający spór pomiędzy zwolennikami domów partero...

Projekt domu
Projekty domów Premium Home
4 stycznia 2021 r. Daria Rek

Elegancja ukryta w prostocie

Nowoczesna stylistyka, prosta bryła i niepowtarzalny design to bez wątpienia nie jedyne cechy projektów Premium Home. Spra...

Projekt domu
Dom z lokalem usługowym
28 października 2020 r. Klaudia Spurgiasz

Dom z lokalem usługowym - czy lokal usługowy w domu to dobre rozwiązanie?

Zastanawiasz się nad urządzeniem lokalu usługowego we własnym domu? Takie roz...