Budownictwo senioralne w Polsce – jak powinny wyglądać domy senioralne w Polsce?

Jednym z podstawowych problemów demograficznych Polski i większości państw Europy jest szybko postępujące starzenie się społeczeństwa. Żeby sprostać temu wyzwaniu, konieczne jest podjęcie działań systemowych, zmierzających do zapewnienia odpowiedniego komfortu życia i mobilności starszym osobom. Dotyczy to również przeznaczonego dla nich budownictwa.

Budownictwo senioralne w Polsce - zdjęcie 1

Dwa lata temu, przed pandemią byłem świadkiem ciekawej sceny. Zobaczyłem młodego człowieka na wózku inwalidzkim, któremu towarzyszył idący obok rówieśnik. W pewnym momencie kółko wózka utknęło pomiędzy płytami chodnikowymi. Ku mojemu zdumieniu po chwili bezowocnych zmagań z wózkiem jadący na nim chłopak po prostu wstał i uwolnił koło.

Uświadomiłem sobie wtedy, że to nie żaden „cud”, tuż obok znajdował się bowiem budynek architektury Politechniki Wrocławskiej. Byłem po prostu świadkiem zajęć, w których przyszli architekci mogli „na własnej skórze” doświadczyć problemów, jakie powodują bariery architektoniczne w codziennym życiu osób starszych i niepełnosprawnych.

W naszej przestrzeni publicznej robi się coraz więcej by ułatwić życie osobom z ograniczonymi możliwościami poruszania. Proces starzenia się społeczeństwa niewątpliwie będzie powodował wzrost liczby osób, których będzie to dotyczyć.

Jaki wpływ ma starzenie się społeczeństwa na budownictwo mieszkaniowe?  

Już w 2016 roku architekt i urbanista Andrzej Baran w swoim opracowaniu zwracał uwagę na konieczność położenia większego nacisku na budowę domów integrujących mieszkańców, w szczególności seniorów. W powszechnie budowanych dzisiaj dużych, liczących dziesiątki mieszkań budynkach nie ma takiej możliwości, nie następuje nawiązywanie kontaktów międzysąsiedzkich. Powoduje to postępującą dezintegracje lokalnej społeczności i związany z tym wzrost nieporozumień i napięć.

Co ciekawe, według tego samego opracowania 95% osób starszych preferuje jednak samodzielne mieszkanie. Okazuje się, że domy budowane specjalnie dla seniorów nie są rozwiązaniem tego problemu. Tylko kilka procent osób deklaruje chęć mieszkania w takim domu.

Dla seniorów bardzo ważne okazują się kontakty z młodszymi generacjami, w wieku ich dzieci jak również wnuków. Starając się sprostać tym wyzwaniom we Wrocławiu na osiedlu Nowe Żerniki w ramach programu TBS wybudowano wzorcowy dom łączący pokolenia i uwzględniający potrzeby seniorów.

Dowiedz się więcej: Projekt domu dla seniora – jaki powinien być idealny dom dla osoby starszej?

Jakie wymogi powinno spełniać budownictwo senioralne?

Zapewnienie Seniorom właściwych warunków mieszkaniowych, spełniających ich potrzeby i zapewniające właściwe bezpieczeństwo jest podstawą takiej inwestycji. Duża część osób starszych deklaruje, że jeśli powstałyby takie mieszkania w ich bliskim sąsiedztwie, byłyby skłonne się tam przeprowadzić.

W artykule wskazującym, jakimi cechami powinien się odznaczać projekt domu przeznaczony dla seniorów rynekpierwotny.pl wskazuje kilka najbardziej istotnych czynników:

  • położenie w dużym lub średnim mieście, lub w jego najbliższym sąsiedztwie,

  • dostęp do terenów zielonych, umożliwiających spacery i aktywny wypoczynek,

  • w okolicy posiadającej dobrą infrastrukturę medyczną, handlową i transport publiczny,

  • podział budynku na niewielkie, funkcjonalne, tanie w utrzymaniu mieszkania,

  • windy, trakty komunikacyjne i mieszkania dostosowane dla osób z ograniczeniami mobilności,

  • usługę concierge, który w razie potrzeby dokona zakupów lub wezwie pomoc medyczną,

  • miejsce spotkań, klub dla seniorów wyposażone dodatkowo w kilka kameralnych, sprzyjających rozmowom pomieszczeń.

Listę tą należy uzupełnić o wymienianą wcześniej potrzebę kontaktów z młodszymi pokoleniami, zapewniających wymianę informacji i stały dopływ nowej wiedzy i bodźców.

Cytowany wcześniej portal podkreśla też kilka bardzo istotnych czynników, jakie powinny zostać spełnione, by zapewnić komfort związany ze zmianą miejsca zamieszkania.

  • opieka prawna przy sprzedaży aktualnej nieruchomości,

  • pomoc przy zakupie i adaptacji nowego mieszkania,

  • organizacja przeprowadzki i pomoc w adaptacji w nowym miejscu zamieszkania.

Sprawdź także: Jak dostosować dom do potrzeb osoby niepełnosprawnej?

Senioratka

Budownictwo senioralne jest korzystne dla wszystkich 

W danych GUS widać wyraźną tendencję spadku liczby mieszkańców w przeciętnym gospodarstwie domowym. Oznacza to, że będzie też coraz więcej osób samotnych i małżeństw w podeszłym wieku.

Powstanie domów dedykowanych dla seniorów byłoby o tyle istotne, że wiele starszych, samotnych osób mieszka w zbyt dużych jak na ich potrzeby mieszkaniach. Często znajdują się one w przestarzałych domach i budynkach, niespełniających dzisiejszych standardów termoizolacji, a co za tym idzie drogich w utrzymaniu. Koszty ich codziennej eksploatacji niepotrzebnie znacząco obciążają budżety seniorów.

Upowszechnienie się budownictwa senioralnego umożliwiłoby takim osobom przeprowadzkę do mieszkań dostosowanych do ich potrzeb i możliwości. Na rynku nieruchomości pojawiłyby się wtedy mieszkania wystawione na sprzedaż przez seniorów, spełniające potrzeby większych rodzin.

Co to jest senioratka?

Zmienia się też sposób, w jaki wielopokoleniowe rodziny korzystają ze wspólnego domu. Kiedyś oznaczało to, że wszyscy korzystali z tej samej przestrzeni, co ograniczało prywatność i sprzyjało niepotrzebnym codziennym napięciom. Obecnie coraz większą popularność zyskują tak zwane domy z senioratką.

Senioratka to wydzielona część domu położna na parterze, przeznaczona dla starszego pokolenia domowników. Posiada osobne wejście i zwykle składa się z niewielkiego salonu z aneksem kuchennym, jednej rzadziej dwóch sypialni i łazienki. Całość w swoim zamyśle powinna być pozbawiona barier architektonicznych i łatwo dostępna dla osób z ograniczonymi możliwościami poruszania się.

Ewentualne bariery architektoniczne warto brać pod uwagę, wybierając projekt domu i planując jego wyposażenie. Eleganckie, kręcone schody na poddasze czy piętro mogą się okazać niemałą przeszkodą nawet dla młodej osoby, która na przykład ulegnie kontuzji, w trakcie uprawnia sportu.

Planując budowę domu, w którym zamierzamy spędzić jesień swojego życia, warto wziąć takie rzeczy pod uwagę i na przykład wybrać projekt domu parterowego.

Budownictwo senioralne jest w tej chwili niszą, która pozostaje praktycznie niezauważona, sytuacja demograficzna naszego kraju niewątpliwie zmieni to w ciągu kilku najbliższych lat.

Podobne artykuły

Projekt domu
Dom w lesie
Plebiscyt Extraprojekt
plebiscyt extraprojekt najlepsze projekty domów 2026
Projekt domu
Dom w lesie
Plebiscyt Extraprojekt
plebiscyt extraprojekt najlepsze projekty domów 2026

Nowości w tej kategorii

Projekt domu
Dom w lesie
20.08.2026 r. Zuzanna Kaliska-Borowicz

Dom w lesie – kiedy budowa domu na działce leśnej jest możliwa?

Budowa domu na działce leśnej jest możliwa, ale nie na każdym gruncie oznaczo...

Projekt domu
Projekt domu Gabi z garażem 1-st. szeregówka [A-SZ] WRF2453
18.08.2026 r. Zuzanna Kaliska-Borowicz

Dom szeregowy. Czy to rozwiązanie dla Ciebie? Poznaj wady i zalety zabudowy szeregowej

Dom szeregowy łączy cechy domu jednorodzinnego z bardziej zwartą zabudową i m...

Projekt domu
pracownia czy serwis z projektami - gdzie kupić projekt domu
07.08.2026 r. Daria Bućko

Pracownia czy serwis z projektami? Gdzie najlepiej kupić gotowy projekt domu?

Ten sam gotowy projekt domu możesz kupić zarówno bezpośrednio w pracowni proj...

Projekt domu
Domy w stylu holenderskim
29.06.2026 r. Zuzanna Kaliska-Borowicz

Domy w stylu holenderskim – charakterystyka, koszty i projekty

Architektura domów w stylu holenderskim łączy prostotę, solidność i domową pr...

Projekt domu
Dom w lesie
20.08.2026 r. Zuzanna Kaliska-Borowicz

Dom w lesie – kiedy budowa domu na działce leśnej jest możliwa?

Budowa domu na działce leśnej jest możliwa, ale nie na każdym gruncie oznaczo...

Projekt domu
Projekt domu Gabi z garażem 1-st. szeregówka [A-SZ] WRF2453
18.08.2026 r. Zuzanna Kaliska-Borowicz

Dom szeregowy. Czy to rozwiązanie dla Ciebie? Poznaj wady i zalety zabudowy szeregowej

Dom szeregowy łączy cechy domu jednorodzinnego z bardziej zwartą zabudową i m...

Projekt domu
pracownia czy serwis z projektami - gdzie kupić projekt domu
07.08.2026 r. Daria Bućko

Pracownia czy serwis z projektami? Gdzie najlepiej kupić gotowy projekt domu?

Ten sam gotowy projekt domu możesz kupić zarówno bezpośrednio w pracowni proj...

Projekt domu
Domy w stylu holenderskim
29.06.2026 r. Zuzanna Kaliska-Borowicz

Domy w stylu holenderskim – charakterystyka, koszty i projekty

Architektura domów w stylu holenderskim łączy prostotę, solidność i domową pr...