Program „Stop Smog” dla gmin. Ile możesz oszczędzić?

W artykule:

• Czym jest program Stop Smog i jakie są jego cele?
• Kto może skorzystać z dofinansowania w ramach Stop Smog?
• Co obejmuje dofinansowanie z programu Stop Smog?
• Stop Smog – jakie są kwoty dofinansowania?
• Program Stop Smog – jakie gminy biorą udział w programie?
• Jak złożyć wniosek o dofinansowanie Stop Smog?
• Program Stop Smog – najważniejsze pytania i odpowiedzi

Program Stop Smog nadal obowiązuje w 2025 roku. Inwestorzy planujący wzniesienie lub remont budynku mogą starać się o dofinansowanie budowy domu i jego modernizacji z wielu źródeł. Istnieją różne programy, skupiające się przede wszystkim na obiektach energooszczędnych oraz niskoemisyjnych, a do tych najpopularniejszych zaliczamy Czyste Powietrze oraz Stop Smog.

Program Stop Smog odgrywa szczególnie istotną rolę w termomodernizacji budynków i pozwala ich właścicielom na korzystanie z rozwiązań, które z jednej strony podnoszą komfort życia i redukują koszty eksploatacyjne, a z drugiej przyczyniają się do poprawy jakości powietrza. Czego dotyczy program Stop Smog? Jakie miasta obejmuje? Ile wynosi kwota dofinansowania? Na te oraz inne pytania odpowiadamy poniżej!

Czym jest program Stop Smog i jakie są jego cele?

Stop Smog to rządowy program skierowany do osób najuboższych, które nie posiadają funduszy umożliwiających ocieplenie domu oraz wymianę starego pieca (tzw. kopciucha) na nowy. Skorzystać z niego mogą mieszkańcy gmin, które zlokalizowane są na terenach objętych uchwałą antysmogową i które podpisały umowę z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) w sprawie realizacji programu.

Głównym celem Stop Smog jest ograniczenie emisji zanieczyszczeń oraz poprawa jakości powietrza, którym oddychają Polacy. Aby go zrealizować, niezbędna jest likwidacja wysokoemisyjnych źródeł ciepła oraz termomodernizacja domów jednorodzinnych. Dzięki stosownym dofinansowaniom osoby najuboższe mogą więc wymienić „kopciuchy” oraz skorzystać z rozwiązań podnoszących efektywność energetyczną budynku.

Polecamy artykuł eksperta: Jakie zmiany w budownictwie przyniesie wprowadzenie EPDB – dyrektywy budynkowej?

Kto może skorzystać z dofinansowania w ramach Stop Smog?

W programie Stop Smog mogą wziąć udział gminy, w których poziom zanieczyszczenia powietrza jest bardzo wysoki. W praktyce, chcąc skorzystać z dofinansowania, gmina musi:

• znajdować się na terenie, na którym obowiązuje uchwała antysmogowa;
• zgłosić chęć udziału w programie Stop Smog i podpisać z NFOŚiGW stosowną umowę;
• posiadać 30-procentowy wkład własny, ponieważ państwo finansuje do 70% inwestycji.

Po spełnieniu tych warunków gmina może rozpocząć nabór wniosków o dotacje, jednak otrzyma je dopiero wtedy, gdy zgłosi się odpowiednio duża liczba chętnych osób – minimum 1% domów jednorodzinnych lub 20 budynków znajdujących się na jej terenie.

Beneficjentami końcowymi są natomiast właściciele domów jednorodzinnych, które znajdują się w danej gminie. O dofinansowanie mogą starać się osoby dotknięte tzw. ubóstwem energetycznym, a więc takie, które ponoszą bardzo duże koszty związane z ogrzaniem budynku. Ich dochód (na mieszkańca) nie może przekroczyć:

• 2 779,97 zł netto, czyli 175% kwoty najniższej emerytury – dla jednoosobowych gospodarstw domowych;
• 1985,55 zł netto, czyli 125% kwoty najniższej emerytury – dla wieloosobowych gospodarstw domowych.

Uwaga!

Aby otrzymać dofinansowanie w ramach programu Stop Smog, wnioskodawca biorący udział w naborze organizowanym przez gminę musi posiadać prawo własności, współwłasności lub samoistnego posiadania domu jednorodzinnego.

Sprawdź: Jak i czym ogrzewać dom? Przegląd systemów grzewczych do domów jednorodzinnych

Co obejmuje dofinansowanie z programu Stop Smog?

Dofinansowanie z programu Stop Smog obejmuje przede wszystkim wymianę "kopciuchów", czyli starych, wysokoemisyjnych pieców (oraz całych instalacji) na nowe, które spełniają normy niskoemisyjności. To jednak nie wszystko – dotację można otrzymać również na:

• termomodernizację domu jednorodzinnego, np. jego docieplenie;
• podłączenie do sieci gazowej lub ciepłowniczej;
• utylizację nieekologicznych źródeł ciepła (wraz z przyłączami);
• zmniejszenie zapotrzebowania budynku jednorodzinnego na energię dostarczaną na potrzeby jego ogrzewania lub podgrzewania wody użytkowej.

Warto przy tym pamiętać, że otrzymanie dotacji zobowiązuje do zrealizowania przedsięwzięć niskoemisyjnych we wskazanym okresie:

• do 3 lat od zawarcia porozumienia – jeżeli do programu Stop Smog zgłosiło się nie więcej niż 2% łącznej liczby budynków jednorodzinnych znajdujących się na terenie gminy;
• do 4 lat od zawarcia porozumienia – jeżeli do programu Stop Smog zgłosiło się więcej niż 2% łącznej liczby budynków jednorodzinnych znajdujących się na terenie gminy.

Stop Smog – jakie są kwoty dofinansowania?

W ramach programu Stop Smog mieszkańcy gmin mogą otrzymać bezzwrotną dotację, która pokryje nawet 100% kosztów przedsięwzięcia, jednak jej kwota nie może przekroczyć 53 000 zł dla jednego budynku.

Wysokość dofinansowania, jakie otrzyma gmina, uzależniona jest od jej wielkości:

• gminy do 100 tysięcy mieszkańców mogą otrzymać do 70% dofinansowania kosztów inwestycji;
• gminy powyżej 100 tysięcy mieszkańców mogą otrzymać poniżej 70% dofinansowania kosztów inwestycji.

Warto zaznaczyć, że wkład własny, który – jak wspomnieliśmy wcześniej – wynosi 30%, gmina może uzupełnić środkami z Funduszu Termomodernizacji i Remontów.

Może Cię zainteresować: Ile kosztuje ocieplenie domu 100 m²?

Program Stop Smog – jakie gminy biorą udział w programie?

Uchwały antysmogowe przyjęto już we wszystkich województwach w Polsce, a z każdym miesiącem rośnie liczba gmin, które biorą udział w programie Stop Smog. Chcąc dowiedzieć się, czy należy do nich również Twoja gmina i kiedy organizuje ona nabór wniosków, warto odwiedzić stronę internetową urzędu albo skontaktować się z nim telefonicznie.

Jak złożyć wniosek o dofinansowanie Stop Smog?

Chcesz stać się beneficjentem programu Stop Smog? Dofinansowanie możesz uzyskać poprzez wzięcie udziału w naborze organizowanym przez gminę. Najczęściej procedura składa się z następujących etapów:

1. Pobranie i wypełnienie wniosku o przystąpienie do programu Stop Smog.
2. Skompletowanie wymaganych dokumentów, w tym wniosku o zawarcie umowy o realizację przedsięwzięcia niskoemisyjnego, zaświadczenia o miesięcznych dochodach każdego mieszkańca oraz dokumentu potwierdzającego wiek źródła ciepła (może być także zdjęcie jego tabliczki znamionowej).
3. Złożenie wniosku w konkretnym urzędzie (zwykle gminy, dzielnicy albo miasta).

Następnie wniosek zostanie sprawdzony pod kątem formalnym i merytorycznym, a gdy spełnisz wymagania, pojawi się na liście wniosków zakwalifikowanych do programu.

Program Stop Smog – najważniejsze pytania i odpowiedzi

Program Stop Smog funkcjonuje od niedawna, dlatego wciąż budzi spore wątpliwości. Chcąc je rozwiać, przygotowaliśmy odpowiedzi na pytania najczęściej zadawane przez naszych czytelników.

Czy każdy może być beneficjentem programu Stop Smog?

Nie, o dofinansowanie w ramach programu Stop Smog mogą wnioskować wyłącznie osoby, które:

• są właścicielami lub współwłaścicielami domu jednorodzinnego i go faktycznie zamieszkują;
• zostały dotknięte ubóstwem energetycznym;
• mieszkają na terenie gminy, która została objęta programem Stop Smog.

Czy wnioskodawcą może być wyłącznie gmina?

Nie, o udział w programie Stop Smog może ubiegać się również powiat, związek międzygminny oraz związek metropolitarny w województwie śląskim.

Czym różnią się programy Stop Smog i Czyste Powietrze?

Podstawowa różnica polega na tym, że Stop Smog koncentruje się na współpracy z gminami i kieruje wsparcie dla najmniej zamożnych Polaków, zaś Czyste Powietrze zapewnia bezpośrednie dofinansowania dla właścicieli domów jednorodzinnych (bez udziału gminy).

Warto również pamiętać, że inwestycje realizowane w ramach programu Czyste Powietrze można odliczyć od podatku (tzw. ulga termomodernizacyjna).

Czego nie obejmuje Stop Smog?

Program Stop Smog pozwala pozyskać dofinansowanie na wymianę pieca lub termomodernizację budynku jednorodzinnego przez osoby najuboższe. Nie obejmuje natomiast:

• dofinansowań na zakup i montaż instalacji fotowoltaicznych (zapewnia to program Mój Prąd);
• dofinansowań na przedsięwzięcia termomodernizacyjne w pojedynczych mieszkaniach w budynkach wielorodzinnych (zapewnia to program Ciepłe Mieszkanie);
• dofinansowań do pomp ciepła (zapewnia to program Moje Ciepło);
• dofinansowań do przydomowych elektrowni wiatrowych (zapewnia to program Moja Elektrownia Wiatrowa).