Hydrofor – czym jest i jak działa hydrofor?

Wybierasz projekt domu, który ma spełnić oczekiwania Twoje i Twoich najbliższych? Musisz zwrócić uwagę na wiele ważnych kwestii, nie tylko tych związanych z powierzchnią poszczególnych pomieszczeń, liczbą kondygnacji czy wyglądem elewacji. Ważne są też przyłącza, które wykonujesz na wstępnym etapie budowy. Wśród nich, rzecz jasna, powinno znaleźć się przyłącze wody.

Jeśli na działce budowlanej nie masz możliwości podłączenia do wodociągu, alternatywą może być studnia. Aby dostarczyć wodę do domu, do różnych punktów, konieczne będzie w takim przypadku wykorzystanie hydroforów. Czym one są?

Hydrofor – czym jest?

Z wody korzystają wszyscy domownicy, jest im ona niezbędna do życia. Korzystasz z niej do mycia, gotowania, ale również do podlewania roślin, czy spłukiwania toalety. Płynie ona również w twoich kaloryferach. Nie ma wątpliwości, że w domu po prostu konieczne jest wykonanie przyłącza wody.

Nie zawsze jednak na działce masz od razu możliwość podłączenia się do wodociągu. Co wtedy masz zrobić? Rozwiązaniem jest wykorzystanie studni, przy czym problem przekazania wody ze studni do kranów w domu rozwiąże zestaw hydroforowy, nazywany po prostu hydroforem.

Pytanie: co to jest hydrofor? W jakim celu się go stosuje i czy jest to niezbędny element instalacji hydraulicznej, wodnej i kanalizacyjnej? Co to właściwie znaczy?

Mianem tym zwykło określać się kompleksowy zestaw hydroforowy, który jest urządzeniem usprawniającym wykorzystywanie wody. Odpowiada on również za utrzymanie prawidłowego ciśnienia tej cieczy w instalacji wodociągowej. Hydrofor jest urządzeniem, które ogranicza pracę pompy. Czasami określenia tego używa się również do nazywania zbiorników na wodę.

Zestawy hydroforowe mogą nieznacznie różnić się między sobą zarówno pod względem konstrukcji, jak i istniejących możliwości przerobowych. Ich zasada działania pozostaje przy tym niezmienna – mają zasilać i poprawiać wydajność instalacji wodociągowej, w której są zainstalowane.

Sprawdź także: Czym jest przyłącze wodociągowe? Formalności i koszty związane z doprowadzeniem wody do domu

Hydrofor – jak jest zbudowany?

Pod względem fizycznym hydrofor to metalowy, cylindryczny zbiornik, częściowo wypełniony wodą. Hydrofor składa się najczęściej ze:

• zbiornika ciśnieniowego,
• pompy,
• presostatu,
• zaworów.

Zbiornik ciśnieniowy, nazywany również po prostu zbiornikiem hydroforowym, ma najczęściej cylindryczny kształt i jest urządzeniem pionowym lub poziomym. Takie zbiorniki montuje się z reguły w projektach domów z podpiwniczeniem w piwnicy.

Kiedy woda w studni, w której ma być zainstalowany hydrofor jest szczególnie zanieczyszczona, dobrze jest doposażyć swój zestaw hydroforowy w specjalne filtry. Ochronią one pompę i zawory przed częstym zapychaniem się. Twoja instalacja będzie dzięki temu pracowała sprawniej.

Pompa hydroforu wtłacza wodę bezpośrednio do zbiornika. Parametry jej pracy kontrolowane są przez presostat, który odpowiada za dokonywanie pomiarów ciśnienia wody wewnątrz zbiornika i na podstawie uzyskanych w ten sposób danych dopompowuje do niego wodę, jeśli ciśnienie jest zbyt małe.

Hydrofor – na jakiej zasadzie działa?

Jak działa hydrofor? Kluczowe jest zachodzenie prostych zjawisk fizycznych. Hydrofor utrzymuje jednolite ciśnienie w układzie sieci wodociągowej, wykorzystując przy tym zależność pomiędzy wodą a powietrzem występującym w zbiorniku ciśnieniowym.

W zbiorniku hydroforowym zaznaczone są dwa istotne poziomy graniczne: minimalny oraz maksymalny. Gdy poziom wody spada do minimum, ciśnienie znajdujące się nad wodą „bańki powietrza” zaczyna automatycznie i stopniowo maleć. W takiej chwili presostat włącza pompę, powodując zwiększenie ilości wody w zbiorniku, a w konsekwencji – wzrost ciśnienia powietrza.

Zdarza się, że poziom wody w zbiorniku jest maksymalny, a ciśnienie powietrza staje się za wysokie. Wtedy pompa jest wyłączana, co wywołuje usuwanie w naturalny sposób wody ze zbiornika.

Rodzaje hydroforów – jakie są?

Na rynku występuje kilka rodzajów hydroforów, które różnią się między sobą przede wszystkim konstrukcją zbiorników. Wśród najpopularniejszych hydroforów wymienić należy:

• hydrofor tradycyjny, z ocynkowanym zbiornikiem;
• hydrofor przeponowy;
• hydrofor ze zbiornikiem o stałym ciśnieniu;
• hydrofor bezzbiornikowy.

Najpopularniejszym typem takiego rozwiązania jest hydrofor tradycyjny ze zbiornikiem ocynkowanym, w którym zbiornik ten ma stały kontakt z wodą. Dzięki zabezpieczeniu jego konstrukcji warstwą cynku uzyskuje on właściwości antykorozyjne. W zbiorniku musi być wytworzone odpowiednie ciśnienie, tj. poduszka powietrzna. Ciśnienie owej poduszki powinno oscylować w okolicach przynajmniej 1,5 bara. 

Alternatywą dla hydroforów tradycyjnych mogą być hydrofory ze zbiornikiem przeponowym. Są one udoskonaloną wersją hydroforów ze zbiornikiem ocynkowanym, ponieważ dodatkowo wyposaża się je w specjalne membrany, w których znajduje się woda. Między membranę a ścianki zbiornika wtłaczane jest powietrze, a jego ciśnienie może być regulowane. W przeciwieństwie do tradycyjnych hydroforów, te w wersji przeponowej są mobilne i wygodne w użyciu. 

Na rynku występują także zaawansowane układy hydroforów wyposażone w zbiorniki o stałym ciśnieniu. Mają one dwa osobne zbiorniki, przy czym jeden jest zasilany specjalną sprężarką, a drugi wykorzystuje pompę wody. Pracują równolegle względem siebie, co pozwala na łatwe i precyzyjne wyregulowanie poziomów poszczególnych czynników roboczych. Charakteryzują się znacznie niższym zużyciem energii. Ich zaletą jest prosty tryb utrzymania stałej wartości ciśnienia oraz istnienie dokładnych urządzeń pomiarowych.

Szczególnym rodzajem hydroforu jest hydrofor bezzbiornikowy. Jest on wyposażony w pompę powierzchniową wraz z automatem sterującym jej pracą. Zazwyczaj ten typ hydroforu ma również niewielki, zintegrowany zbiornik ciśnieniowy, umożliwiający sprawne dostarczenie wody do kranu. Możesz wykorzystywać hydrofor bezzbiornikowy na przykład do podlewania Twoich roślin na działce rekreacyjnej czy przydomowej. To idealne zastosowanie w projektach domów letniskowych.

Jakie zastosowanie ma hydrofor?

Właściwie w każdym domu mieszkalnym czy w innym budynku, w którym istnieje instalacja wodociągowa, hydrofory znajdują zastosowanie. Wykorzystywane są tam, gdzie woda czerpana jest z indywidualnych ujęć. Możesz więc zastosować hydrofor na działce rekreacyjnej, do studni, jak ma to miejsce w przypadku hydrofora do studni głębinowej. W domach i ogrodach, także rodzinnych ogródkach działkowych, hydrofory wykorzystywane są wtedy, gdy nie możesz uzyskać podłączenia do ogólnych wodociągów. Możesz się też jednak z nimi spotkać m.in. w:

• zakładach przemysłowych,
• warsztatach wszelkiego rodzaju,
• gospodarstwach rolnych.

Celem instalowania hydroforów w instalacjach w projektach domów jednorodzinnych jest zapewnienie sobie własnego przyłącza wody, niezależnego względem miejskich czy gminnych wodociągów. Hydrofor w studni pozwoli czerpać z niej wodę i zasilać nią instalację hydrauliczną w domu.

Hydrofory można też instalować do zasilania dużej liczby budynków i mieszkań. Wówczas są one montowane w instalacjach wodociągowych. W układach tych potrzebne są systemy ze zbiornikami o dużej pojemności, które pozwolą jednocześnie na zasilanie wodą dużej liczby odbiorców.

Występują również hydrofory ogrodowe, służące do obsługi urządzeń podlewających trawniki i zieleń. Opłaca się je montować w układach, które mają instalacje pobierające wodę z otoczenia, np. deszczówkę, a następnie magazynują ją w specjalnie przygotowanych do tego celu zbiornikach. Jeśli wykorzystasz przy tym hydrofor do wody deszczowej o odpowiedniej pojemności, będziesz mieć darmową wodę do podlewania ogrodu.

Przeczytaj także: Jakie dodatkowe obiekty możemy umieścić na działce?

Hydrofor do domu – jak wybrać odpowiedni?

Zastanawiasz się, jak dobrać hydrofor do domu? Jakie urządzenie tego typu spełni twoje oczekiwania? Otóż podczas dokonywania wyboru powinieneś wziąć pod uwagę przede wszystkim pojemność zbiornika. Zestaw hydroforowy do urządzenia z pompą musisz też dostosować do istniejących potrzeb i miejsca, w którym chciałbyś go zamontować.

Kupując hydrofor, zwróć też uwagę na jakość i solidność wykonania, o których w dużej mierze świadczy membrana znajdująca się wewnątrz zbiornika. Nazywana jest ona również przeponą.

Hydrofory – najważniejsze parametry

Jednym z najważniejszych parametrów, jakie bierze się pod uwagę podczas kupowania hydroforu, jest wspomniana już pojemność zbiornika. Urządzenia te występują w wielu różnych modelach, dlatego nie powinieneś mieć zbyt wielu problemów z dostosowaniem ich do warunków, w jakich mają pracować.

Chcesz wykorzystać hydrofor w swoim domu jednorodzinnym? Wybierz taki o pojemności przynajmniej 100 l. Wystarczy, jeśli mieszkasz sam lub we dwie osoby. Przy 3–5 domownikach zamieszkujących w gospodarstwie domowym lepszy będzie już hydrofor o pojemności 200 l lub większy.

Wielkość zbiornika hydroforowego musisz dopasować do rozmiarów instalacji wodociągowej domu. To istotne ze względu na ciśnienie wody przepływającej przez rury. Hydrofor 500 l czy nawet 1000 l zwiększy komfort korzystania z urządzeń sanitarnych w twoim domu, a także wydłuży żywotność pompy.

Na drugim biegunie znajduje się hydrofor 24 l czy hydrofor 50 l, sprawdzający się na działce rekreacyjnej, gdzie na co dzień nie mieszkasz.

Sprawdź także: Jak uzdatnić wodę w swoim domu?

Poza pojemnością zbiornika hydroforowego, parametry techniczne, decydujące o jego pracy i wydajności to:

• Liczbę wirników – liczba elementów bezpośrednio odpowiedzialnych za wtłaczanie wody do wnętrza zbiornika. Im jest ich więcej, tym lepiej, bo zyskujesz większą płynność pracy hydroforu. Do zastosowań domowych wystarczy 5 wirników.
• Długość przewodu zasilającego – standardem jest przewód o długości 1–2 metrów. Parametr ten wpływa na możliwości podłączenia urządzenia do domowej sieci elektrycznej.
• Maksymalne ciśnienie – określa ciśnienie, jakie może pojawić się w zbiorniku z wodą. Jeśli będzie ono większe, może doprowadzić do przerwania zaworu bezpieczeństwa i usunięcia nadmiaru wody ze zbiornika.
• Maksymalną wysokość pompowania – wysokość słupa cieczy pompowanej przez dane urządzenie. Zależy od rodzaju stosowanej w układzie pompy. Pompy głębinowe sprawdzają się w sytuacji, gdy lustro wody znajduje się na głębokości niższej niż 8 metrów, a pompa powierzchniowa wystarczy, gdy głębokość lustra wody będzie mniejsza.
• Maksymalna wydajność pompy hydroforu – określa, ile litrów wody może zostać przepompowanych do zbiornika w przyjmowanej jednostce czasu. Hydrofor domowy powinien mieć maksymalną wydajność pompy w okolicach 5 000 l/h.
• Minimalna moc, jaką dane urządzenie pobiera z sieci elektrycznej – zwykle to 1000–1500 W.
• Napięcie zasilania – ważny parametr pracy, na rynku są urządzenia zasilane zarówno z obwodów trójfazowych (400 W), jak i z instalacji jednofazowych (230 V).
• Rozmiar oraz liczba przyłączy ssących i tłoczonych – większość hydroforów wyposażona jest w jedno przyłącze ssące i jedno tłoczone, o rozmiarze 1 cala.

Ile kosztuje hydrofor?

Wiesz już, kiedy i gdzie montuje się hydrofor, a także jakie są jego rodzaje i sposoby wykorzystania. Pora teraz poznać cenę hydroforu do domu jednorocznego. Cena oscyluje w granicach 200–300 zł, jeśli chodzi o niewielkie hydrofory o pojemności około 20 l, które będą dobre na działki rekreacyjne.

Za hydrofor ze zbiornikiem 50 l zapłacisz nawet 500 zł. Jeśli jednak chcesz korzystać ze zbiornika do zasilania domowej instalacji, twoje urządzenie musi mieć pojemność co najmniej 100 l. Cena takiego zbiornika sięga 1000 zł. Im większy zbiornik, tym większa cena za cały hydrofor.

Nie jest to jedyny koszt, jaki przyjdzie ci ponieść. Łącznie za całą instalację przyjdzie ci zapłacić dodatkowe 500–2000 zł, w zależności od stopnia złożoności układu z hydroforem.

Hydrofor czy pompa – które rozwiązanie sprawdzi się w domu jednorodzinnym?

Hydrofor może pracować z dwoma rodzajami pomp: zarówno z pompą zasysającą, jak i pompą głębinową. Czy hydrofor dostosowany w takim wypadku do pompy musi charakteryzować się odpowiednimi cechami?

Wydajność pompy wykorzystywanej w zestawie hydroforowym powinna być większa od maksymalnego, szacowanego poboru wody. Wielkość zbiornika dostosuj do mocy i wydajności pompy, jaką masz w zestawie.

Pompy głębinowe można komfortowo użytkować w domach jednorodzinnych, ponieważ w przeciwieństwie do pomp zasysających są montowane bezpośrednio w studniach, poza pomieszczeniami domowymi. Urządzenie pracuje wydajniej od pompy zasysającej, ale zapłacisz za nie większą sumę pieniędzy. Pompy głębinowe to konieczność, jeśli lustro wody w twojej studni znajduje się poniżej poziomu 7 m.

W domu jednorodzinnym lepiej sprawdzi się zestaw hydroforowy ze zbiornikiem, odciążający w działaniu pompę. W razie niewielkich potrzeb, ograniczających się na przykład do podlewania ogrodu czy działki przy domku letniskowym, wystarczy wykorzystać pompę.

Jak podłączyć hydrofor w domu?

Nawet najlepszy zestaw hydroforowy, z filtrami i wysokiej jakości membraną, nie spełni swojego zadania, jeśli wszystko to nie zostanie poprawnie podłączone w Twoim domu do instalacji.

Jak podłączyć hydrofor? Jeśli nie masz zielonego pojęcia o tym, jak instalowany jest hydrofor, podłączenie go pozostaw fachowcom. To polecane rozwiązanie, ponieważ wiele firm podłączających hydrofory dysponuje schematami podłączenia, które sprawdzają się u klientów. Ponadto fachowcy mogą zapewnić ci naprawy gwarancyjne i pogwarancyjne.

Jeśli jednak będziesz chciał samodzielnie zamontować hydrofor, najlepiej podejdź do tego zadaniowo:

1. Przygotuj ujęcie wody.
2. Zabezpiecz owe ujęcie zaworem zwrotnym, który uniemożliwi cofanie się cieczy ze zbiornika do studni.
3. Zamontuj nad zaworem zwrotnym filtr, który będzie chronił zbiornik hydroforu przed działaniem piasku. Montaż wykonaj bezpośrednio na króćcu ssawnym hydroforu.
4. Podepnij przewód doprowadzający wodę bezpośrednio do kranu i do króćca tłocznego.
5. Zamontuj hydrostop za króćcem, czyli po prostu wyłącznik otwierający obwód zasilenia pompy, jeśli w układzie nie będzie wody.
6. Zamontuj zawór kulowy za wyłącznikiem, który będzie odcinał całą instalację, zabezpieczając ją w przypadku możliwej awarii.
7. Zamontuj przyłącze do kranu.

Aby ustabilizować ciśnienie wody na odpowiednim poziomie w systemie hydroforowym, konieczny będzie montaż reduktora ciśnienia. Umieść go pomiędzy hydroforem a domową instalacją hydrauliczną. Reduktor pracuje bez konieczności doprowadzania do niego zewnętrznego zasilania.

Jak uruchomić hydrofor?

Przed pierwszym uruchomieniem hydroforu, jak i po zimie, musisz pamiętać o konieczności zalania wodą pompy i łączących się z nią rur. Wodę wlewaj powoli, aby powietrze swobodnie z nich uchodziło. Zalanie musi być przy tym wykonane przy otwartych zaworach. Tylko w ten sposób z rur usunięte zostanie powietrze.

Jeśli okaże się, że w pompie głębinowej w studni, która funkcjonuje w zestawie hydroforowym, doszło do wytrącenia się osadów i zablokowania jej, będziesz musiał ją wyjąć i sprawdzić sprawność działania. Jeśli wirnik nie obraca się pod wpływem lekkiego poruszenia, konieczne będzie odblokowanie pompy. 

Jak odpowietrzyć hydrofor?

Jednym z warunków poprawnej pracy pompy i hydroforu jest między innymi dobre odpowietrzanie.

Jak odpowietrzyć hydrofor? To stosunkowo prosta czynność i poradzisz sobie z nią samodzielnie. Zrobisz to poprzez zalanie pompy pompowaną cieczą – wodą. Pompy hydroforowe mają specjalny otwór służący do ręcznego ich zalewania.

Musisz pamiętać o zalaniu przewodu do pełna. Może się zdarzyć, że jednokrotne wykonanie takiej czynności nie doprowadzi do całkowitego odpowietrzenia hydroforu. Wówczas czynność należy powtórzyć. Przewody pompy należy zalewać tak długo, aż pompa sama zacznie tłoczyć wodę z ujęcia. 

Jak wyregulować hydrofor?

Regulacja hydroforu polega na regulowaniu ciśnienia, jakie w nim występuje. W systemie urządzeń wchodzących w skład hydroforu występuje wyłącznik ciśnieniowy i to on odpowiada za regulację ciśnienia. Włącza i wyłącza pompę hydroforową w momencie, kiedy urządzenie osiągnie wyznaczone ciśnienie.

Maksymalne ciśnienie wody w zbiorniku może wynosić 10 barów. Aby hydrofor pracował stale poprawnie, powinieneś dokonać odpowiednich ustawień w systemie. Musisz określić wartość ciśnienia maksymalnego i minimalnego potrzebnego do pracy pompy.

Regulowanie pompy hydroforowej i wyłącznika ciśnieniowego polega na operowaniu dwoma śrubami ze sprężyną zamontowanymi we wnętrzu wyłącznika. Ręczna regulacja polega na załączaniu i wyłączaniu pompy śrubami wyłącznika ciśnieniowego.

Polecamy także: Na co zwrócić uwagę przed rozpoczęciem budowy basenu?

Ustawienie ciśnienia dolnego, które załącza pompę, wymaga kręcenia większą śrubą wyłącznika w prawo. W ten sposób zwiększasz ciśnienie załączania pompy, przez co urządzenie włączy się szybciej. Jeśli dużą śrubę przekręcisz w lewo, wpłynie to na obniżanie ciśnienia załączania, o ile poziom powietrza w urządzeniu jest właściwy.

Możesz też regulować hydrofor w taki sposób, by ustawić ciśnienie górne, które wyłącza pompę. Odpowiada za to mniejsza śruba wyłącznika ciśnieniowego. I znowu, jeśli przekręcisz taką śrubę w prawo, zwiększysz ciśnienie wyłączania. Gdy będziesz kręcić śrubą w lewo, zmniejszysz ciśnienie wyłączania.

Pamiętaj o ważnej kwestii. Im większe ciśnienie górne pompy hydroforowej, tym większe ciśnienie osiągnie woda w kranie. Zwróć uwagę na podane na tabliczce znamionowej parametry, które przedstawiają wartości maksymalne. Im dalej od lustra wody, gdzie umieszczony jest hydrofor, tym będą one niższe.