Dbaj o siebie i kupuj bezpiecznie. Pamiętaj, że #lepiejzdomu!

Co to jest stopa fundamentowa i gdzie się ją stosuje?

Co to jest stopa fundamentowa i gdzie się ją stosuje?

Stopa fundamentowa jest to element posadowienia konstrukcji budowlanych. Jest powszechnie stosowana do przenoszenia na grunt nośny obciążeń osiowych, punktowych z takich elementów nośnych, konstrukcyjnych, jak słupy, kolumny czy filary. Dowiedz się z czego wykonane są stopy fundamentowe, jak wykonać ich zbrojenie oraz w jaki sposób zaprojektować ten typ fundamentu.

Zastosowanie stóp fundamentowych

Stopy fundamentowe należą do grupy płaskich fundamentów bezpośrednich. Stopy fundamentowe stosuje się pod tymi elementami, które występują pojedynczo lub rozstaw między nimi jest znaczny. Przenoszą i rozkładają one siły skoncentrowane od pojedynczych słupów czy kolumn na grunt nośny. Natomiast w przypadku rzędu słupów, gdy odległość między nimi jest niewielka, przenoszone przez nie obciążenia sprowadza się do gruntu poprzez zastosowania pod nimi ławy fundamentalnej. Stopy fundamentowe nie są odpowiednim sposobem posadowienia w przypadku konieczności przeniesienia obciążeń powierzchniowych. W takich sytuacjach fachowcy stosują inne rozwiązania – ławy fundamentowe lub płyty fundamentowe.

Stopy fundamentalne stosowane są również przy posadowieniu krótkich fragmentów ścian czy kominów, gdzie ze względu na duży nacisk i ciężar wymagają one fundamentowania. Ten typ fundamentu bezpośredniego ma zastosowanie wówczas, gdy osiadania pod obiektem nie wykazują znacznego zróżnicowania. Przy osiowym występowaniu obciążeń stopy fundamentowe mają kształt kwadratu. Natomiast, jeśli obciążenia przekazywane są z pewnym przesunięciem (mimośrodem), najlepiej wykonać stopy fundamentowe w kształcie prostokąta.

Co to jest stopa fundamentowa

Z czego możemy wykonać stopę fundamentową?

Jakie mogą być stopy fundamentalne? Tego typu elementy konstrukcyjne wykonuje się zazwyczaj jako murowane z cegły lub kamienia, betonu bądź żelbetonu. Mogą być one wylewane na budowie w trakcie trwania prac. Najpowszechniej stosowane są monolityczne stopy fundamentowe z betonu lub żeliwa. Stopy fundamentowe murowane obecnie nie są już szeroko rozpowszechnione. Można spotkać także stopy produkowane jako prefabrykowane (kielichowe), wykonane przez firmy wykonawcze. Ze względu na rodzaj materiału, z jakiego wykonane są stopy fundamentowe rozróżnia się je na te wykonane z:

  • cegły
  • kamienia
  • betonu
  • żelbetonu

Ze względu na miejsce występowania środka obciążenia można podzielić stopy na:

  • obciążone osiowo
  • obciążone mimośrodowo

Obciążenie stóp fundamentowych stanowi siła skupiona i moment zginający, które oddziaływają przy podstawie słupa i są równoważone przez opór gruntu nośnego. Sprawdzenie warunków granicznych nośności zawiera określenie nośności podłoża oraz nośności samej stopy na zginanie i ścinanie (przebicie).

Charakterystyka rodzajów stóp fundamentowych

Stopy fundamentowe murowane są stosowane pod słupem lub filarem obciążonym osiowo w budynku o maksymalnie 3 kondygnacjach. Są posadowione na gruncie nośnym, powyżej poziomu wody gruntowej. Stopy wykonane z cegły, kamienia i betonu mogą być stosowane tylko pod słupami obciążonymi osiowo – jest to ich dużą wadą. Stopy fundamentowe żelbetowe są najczęściej stosowane jako fundamenty słupów i mogą przenosić obciążenie osiowo lub mimośrodkowo. Przy obciążeniu mimośrodowym, fundament ma podstawę w kształcie prostokąta wydłużonego w płaszczyźnie działania obciążenia, a przy obciążeniu osiowym ma zazwyczaj podstawę kwadratową. Najczęściej stosowane rodzaje stóp żelbetowych:

  • prostokątne
  • trapezowe
  • schodkowe

Tego typu stopy fundamentowe (żelbetowe) mają kształt prostopadłościanu, ostrosłupa ściętego lub kształt schodkowy lub kielicha. Aby obniżyć koszty wykonania stóp, kształt prostopadłościanu stosuje się w przypadku małych rozmiarów obiektu. Wersja schodkowa ma zastosowanie w przypadku dużych powierzchni. Górne wymiary stóp ostrosłupowych powinny być około 10 cm większe od szerokości słupa, który spocznie na fundamencie. Dzięki temu będzie możliwe oparcie deskowania, które będzie wykonane przy konstruowaniu słupa. Osadzki stopy schodkowej powinny mieć wysokość około 40-50 cm i należy je dopasować w taki sposób, aby obrys fundamentu nie przecinał ostrosłupa ściętego, którego górną podstawą jest obrys słupa. Należy pamiętać, aby płaszczyzny boczne tworzyły kąt 45 stopni z podstawą stopy.

Stopy prefabrykowane

W ofercie firm zajmujących się prefabrykacją elementów żelbetowych znaleźć można również prefabrykowane stopy fundamentowe. Ich zastosowanie znacznie przyspiesza proces budowy. Stopy fundamentowe prefabrykowane są osadzane najczęściej w gniazdach zwanych kielichami.  Są często stosowane w budownictwie przemysłowym. Prefabrykacji podlegają zarówno same podstawy słupów (cokół jest wtedy wykonywany na mokro na budowie) jak i całe stopy. Dla słupów tego typu wykonuje się często stopy z otworem, tzw. „kielichem” umożliwiającym łatwe zamocowanie podstawy słupa. W przypadku dużych obciążeń stosuje się nawet sprężone fundamenty o rzucie kołowym.

Jak zrobić zbrojenie stopy fundamentowej?

Stopy fundamentowe mogą być wykonane z materiału zbrojonego lub bez zbrojenia. Należy jednak mieć na uwadze, że w przy stosowaniu fundamentów niezbrojonych wysokość fundamentu musi być większa ze względu na konieczność rozłożenia obciążenia. Ogólne wytyczne dotyczące wykonania stóp żelbetowych wskazują, że wymiary podstawy fundamentu i jego wysokości, powinny być wielokrotnością 5 cm. Ma to związek z możliwościami produkcyjnymi elementów żelbetowych.

W jaki sposób najlepiej dobrać wymiary stopy fundamentowej? Podstawowe wytyczne dotyczące projektowania stóp żelbetowych wskazują, że wymiary zarówno podstawy fundamentu, jak i jego wysokości, powinny być wielokrotnością 5 cm (jest to związane z możliwościami wykonawczymi elementów żelbetowych). Wymiary stóp fundamentowych to zazwyczaj wysokość w przedziale 30-50 cm, a wymiary w rzucie od 100 do 250 cm. Powyżej tej wartości możemy powiedzieć, że jest to płyta fundamentowa. Ważne jest to, aby wymiary stopy o kształcie prostokąta należy dobrać w taki sposób, aby stosunek długości elementu do jego szerokości zachował relację 0,4-0,7 m.

Zbrojenie stóp o mniejszych wymiarach stanowią siatki zbrojeniowe z prętów stalowych, których średnica wynosi 10-16mm i są ułożone w dole stopy. W sytuacji, gdy mamy do czynienia z większą powierzchnią wskazane jest zastosowanie prętów o średnicy 18-26mm. Rozstaw prętów powinien być określony przez konstruktora na podstawie obliczeń i uwzględniony w projekcie. Zazwyczaj wynosi on 10-25 cm. Nie powinien on być większy niż 25 cm. Ważnym elementem jest dopasowanie wartości grubości otuliny. Jest ona zależna od klasy całej konstrukcji oraz otaczającego środowiska, na którego działanie będzie narażony obiekt. Otulina zbrojenia nie powinna być mniejsza niż 5 cm.

Jak zrobić stopę fundamentową? Krok po kroku

Jaki jest proces wykonywania stopy fundamentowej? Głównym programem, który jest stosowany do projektowania i analizy stóp fundamentowych jest program GEO5. Oprogramowanie geotechniczne umożliwia wykonanie kompleksowego projektu fundamentu, a więc wyznaczenie nośności, obrotu i osiadania fundamentu. Dodatkowo program przeprowadza wymiarowanie zbrojenia podłużnego i zbrojenia na przebicie.

Należy zaznaczyć, że dobór elementów konstrukcyjnych, w tym fundamentów należy do zadań konstruktora. Sporządza on projekt budowlany obiektu. Podczas projektowania stóp fundamentowych, bierze pod uwagę takie parametry jak: siły, jakie będą działać na te elementy, rodzaj gruntu, poziom wód gruntowych. Algorytm przeznaczony do tych obliczeń zawiera w sobie wiele warunków, które muszą zostać spełnione i które mają wpływ na odpowiedni poziom nośności i bezpieczeństwa konstrukcji. W trakcie projektu tego typu fundamentu ważne jest także sprawdzenie warunku na przebicie stopy fundamentowej. Ta informacja jest niezbędna dla odpowiedniego doboru rodzaju oraz ilości zbrojenia.

Autor artykułu

Podobne artykuły

Projekt domu
Projekt domu dla seniora
Ocieplenie i izolacja
Izolacja akustyczna – jak wygłuszyć strop?
Ogród i Taras
Jak zabezpieczyć taras na zimę?
17 września 2020 r. Ewelina Kocenda

Jak zabezpieczyć taras na zimę?

Projekt domu
Projekt domu dla seniora
Ocieplenie i izolacja
Izolacja akustyczna – jak wygłuszyć strop?
Ogród i Taras
Jak zabezpieczyć taras na zimę?
17 września 2020 r. Ewelina Kocenda

Jak zabezpieczyć taras na zimę?

Nowości w tej kategorii

Fundamenty
Co kryje się pod pojęciem certyfikat energetyczny?
18 sierpnia 2020 r. Diana Pidlesetska

Czym jest certyfikat energetyczny domu i ile kosztuje?

Certyfikat energetyczny budynku to niezbędny element dokumentacji technicznej wydawany przez uprawnionego specjalistę w mo...

Fundamenty
Jaki materiał na szalunek wybrać?
13 lipca 2020 r. Diana Pidlesetska

Jaki materiał na szalunek wybrać?

Własny, wymarzony i wyczekany dom, to nie tylko spełnienie pragnień i ogromna przyjemność, ale także niemałe wyzwanie. Wyb...

Fundamenty
Co to jest ława fundamentowa i jak się ją wykonuje?
29 czerwca 2020 r. Diana Pidlesetska

Co to jest ława fundamentowa i jak się ją wykonuje?

Podstawą solidnego, dobrze wykonanego domu są fundamenty. Wykonać je można za pomocą ław fundamentowych. Te zapewnią dużą...

Fundamenty
Co to jest ściana fundamentowa?
17 czerwca 2020 r. Diana Pidlesetska

Co to jest ściana fundamentowa?

Solidna konstrukcja budynku to gwarancja jego trwałości i odporności na negatywne czynniki zewnętrzne, np. atmosferyczne....

Fundamenty
Co kryje się pod pojęciem certyfikat energetyczny?
18 sierpnia 2020 r. Diana Pidlesetska

Czym jest certyfikat energetyczny domu i ile kosztuje?

Certyfikat energetyczny budynku to niezbędny element dokumentacji technicznej wydawany przez uprawnionego specjalistę w mo...

Fundamenty
Jaki materiał na szalunek wybrać?
13 lipca 2020 r. Diana Pidlesetska

Jaki materiał na szalunek wybrać?

Własny, wymarzony i wyczekany dom, to nie tylko spełnienie pragnień i ogromna przyjemność, ale także niemałe wyzwanie. Wyb...

Fundamenty
Co to jest ława fundamentowa i jak się ją wykonuje?
29 czerwca 2020 r. Diana Pidlesetska

Co to jest ława fundamentowa i jak się ją wykonuje?

Podstawą solidnego, dobrze wykonanego domu są fundamenty. Wykonać je można za pomocą ław fundamentowych. Te zapewnią dużą...

Fundamenty
Co to jest ściana fundamentowa?
17 czerwca 2020 r. Diana Pidlesetska

Co to jest ściana fundamentowa?

Solidna konstrukcja budynku to gwarancja jego trwałości i odporności na negatywne czynniki zewnętrzne, np. atmosferyczne....