Zamów za darmo 🔥 najnowszy katalog projektów 🔥

Sprawdź

Doradzamy 7 dni w tygodniu. Pon.-pt. 8-21, sob.-niedz. 9-17

Zadzwoń! 71 715 20 60 lub

Wielka płyta na fali – czy budownictwo z wielkiej płyty przeżywa renesans?

Wielka płyta na fali

Mieszkania w budynkach z wielkiej płyty przeżywają swój renesans. Przez długie lata postrzegane jako relikt socjalizmu zyskują coraz więcej uznania. Co decyduje o rosnącej popularności domów z wielkiej płyty?

Wbrew obiegowym opiniom budownictwo z „wielkiej płyty” nie jest wymysłem państw socjalistycznych. Pierwsze zastosowania elementów prefabrykowanych pojawiły się w latach dwudziestych XX wieku w Holandii i Niemczech. Pierwsze osiedle z wielkiej płyty wzniesiono we Francji w 1934 roku. Znaczny wpływ na upowszechnienie tej technologii mieli tak wybitni architekci jak Walter Gropius czy Le Corbusier.

Wielka płyta była odpowiedzią na wielkie problemy

W Polsce w powszechnym rozumieniu wielka płyta to przekrój całości budownictwa czasów PRL. Zastosowanie technologii wielkiej płyty miało być odpowiedzią na problem ogromnego niedoboru mieszkań, z którym borykał się nasz kraj po wojnie. Był on wywołany zniszczeniami wojennymi, które dodatkowo potęgowało wchodzące w dorosłe życie pokolenie powojennego wyżu demograficznego.

Migracja ludności ze wsi do miast w poszukiwaniu pracy, w epoce gierkowskiej industrializacji też odgrywała znaczącą rolę. W Polsce funkcjonowało przynajmniej 10 różnych systemów budownictwa wielkopłytowego. Jeden z nich nosił nazwę „Domino”, co nie brzmi najlepiej w kontekście wątpliwości dotyczących trwałości budynków wznoszonych w tej technologii. 

Wielka płyta to konstrukcja z wielkoformatowych prefabrykowanych elementów żelbetowych. Elementy konstrukcyjne powstawały w fabrykach domów, a następnie były transportowane na plac budowy.

Wielka Płyta zdobyła wielką popularność w Polsce w połowie lat sześćdziesiątych. Szczyt budownictwa mieszkaniowego w tej technologii przypada na lata 1972-1979. Zbiega się to również w czasie z rekordową ilością mieszkań oddanych do użytku w naszym kraju. W 1978 roku wybudowano, według rocznika statystycznego, 280 tysięcy mieszkań, w 1979 zaledwie kilka tysięcy mieszkań mniej. To rekordy, które nie zostały pobite do dziś. 

Bloki z wielkiej płyty wracają do łask

Ceny mieszkań w budynkach z czasów PRL biją kolejne rekordy, zbliżając się do cen mieszkań oferowanych na rynku pierwotnym, położonych w mniej atrakcyjnych lokalizacjach. Głośno było o cenach, za jakie sprzedano mieszkania na warszawskim Osiedlu Za Żelazną Bramą, które akurat jest wybudowane w nieco innej technologii.

Domy z wielkiej płyty stanowią znaczącą cześć lokali mieszkalnych w poszczególnych miastach. Według danych GUS było to od czterdziestu procent w Kielcach, przez trzydzieści kilka w Olsztynie, Białymstoku czy Lublinie po niecałe dwadzieścia pięć procent we Wrocławiu i Warszawie

O tym, że zakup mieszkania w bloku z wielkiej płyty może być dobrą inwestycją, decyduje kilka czynników:

  • relatywnie niska, stabilna wartość nieruchomości
  • dobra lokalizacja, często blisko centrum lub terenów rekreacyjnych
  • właściwe rozplanowanie osiedla, większe odległości między blokami, zieleń
  • dobra infrastruktura taka jak: sklepy, gastronomia, szkoły, komunikacja

W przypadku właściwie przeprowadzonej termomodernizacji blok może być funkcjonalny i ciepły a czasem nawet ładny. Wymienione zalety sprawiają, że osiedla czasów PRL stawia się często w kontrze do coraz powszechniejszej w polskich miastach „patodeweloperki”.

Lista argumentów przeciwko zakupowi mieszkania w bloku z wielkiej płyty zawiera kilka istotnych pozycji, z którymi trudno się nie zgodzić:

  • technologia budowlana i materiały z poprzedniej epoki
  • trudniejsza zmiana aranżacji wnętrz
  • wyższe koszty ogrzewania, utrzymania i remontu
  • zła (czy raczej zbyt dobra) akustyka
  • niewielka ilość miejsc parkingowych
  • trudna do oszacowania trwałość konstrukcji

Zwłaszcza ten ostatni argument trafia na podatny grunt. W internecie pojawiają się głosy, które mówią, że konstrukcje z wielkiej płyty były planowane na 25-30 lat. Niektórzy komentatorzy dziwią się wręcz, że banki są skłonne udzielać kredytów hipotecznych na takie nieruchomości. Eksperci są jednak zgodni, że prawidłowo eksploatowane i remontowane budynki powinny wytrzymać jeszcze nawet 100 lat.

Zobacz na Extradom.pl projekty bloków i wybierz najlepszą inwestycję! 

Dobra inwestycja nie tylko dla mieszkańców

Wszystko to znajduje odbicie w popycie i cenach mieszkań z czasów PRL, o czym pisało w maju tego roku Money.pl. Mieszkanie w bloku z wielkiej płyty na wrocławskim Szczepinie, który sąsiaduje bezpośrednio z centrum miasta, sięgają 8-9 tys. złotych za metr. Podobnie w słynnym Gdańskim „falowcu” ceny przekroczyły w tym roku 8 tys. za metr.

W Poznaniu na Osiedlu Piastowskim za metr kwadratowy mieszkania trzeba zapłacić ponad 7 tys. złotych, tak samo jest na wrocławskim Gądowie. Tylko o tysiąc złotych taniej jest na lubelskim Osiedlu Słowackiego. W Katowicach w słynnych „kukurydzach” na Osiedlu Tysiąclecia koszt metra to około 6 tys. złotych.

Najtaniej jest wciąż w Łodzi, gdzie na Manhattanie, czyli Śródmiejskiej Dzielnicy Mieszkaniowej ceny nie przekroczyły jeszcze 5 tys. złotych. Na drugim końcu skali, jest warszawskie Osiedle Za Żelazną Bramą, gdzie ceny już dawno przekroczyły 11 tys. za metr i zbliżają się do 12 tys. Ten dwa ostatnie przykłady nieco się różnią od wcześniej wymienionych, bo technologia budowy obu osiedli była nieco inna, są to jednak z całą pewnością bloki z czasów PRL’u.

Jak widać mieszkania w blokach z wielkiej płyty osiągają wysokie ceny, ale wciąż niższe od tych, za jakie na rynku wtórnym wystawiane są mieszkania o podobnych powierzchniach sprzed kilku czy kilkunastu lat.

Mieszkania w blokach z wielkiej płyty są również łakomym kąskiem dla fliperów, którzy korzystając z hossy na rynku nieruchomości, kupują je, remontują i odsprzedają z zyskiem. Ma to także swój udział we wzroście ich popularności i cen.

Wielka płyta w nowym wcieleniu

Kiedy wydawało się, że technologia wielkiej płyty jest przeżytkiem skazanym na odejście do lamusa, zwróciło na nią uwagę kilku architektów młodszego pokolenia.

Jedna z najciekawszych i najgłośniejszych realizacji ostatnich lat na warszawskiej Pradze to kamienica zaprojektowana i wzniesiona przy ulicy Sprzecznej 4 przez pracownię BBGK Architekci. Nie byłoby może w tym nic dziwnego, gdyby nie fakt, że została ona wzniesiona w technologii wielkiej płyty.

W prezentacji udostępnionej na YouTube jeden z jej autorów zwrócił uwagę, że dzisiejszy sposób budowania domów w Polsce wymaga ogromnego nakładu ludzkiej pracy i w znacznej mierze przypomina sposoby budowy z początków XX wieku.

Przypomniał również, że w Danii powstaje bardzo wiele udanych architektonicznie i funkcjonalnych budynków, wznoszonych właśnie w technologii prefabrykowanej. Być może budynek na Sprzecznej 4 jest pierwszą jaskółką zapowiadającą powrót technologii wielkiej płyty w jej nowoczesnym wydaniu do Polski.

Autor artykułu

Podobne artykuły

Nowości w tej kategorii

Technologie budowlane
Płyta MDF
29 lipca 2021 r. Adrianna Bartusik

Płyta MDF – co to jest płyta MDF i do czego się ją wykorzystuje?

Płyta MDF to materiał szeroko wykorzystywany przy wykańczaniu wnętrz oraz pro...

Technologie budowlane
Budynki generują 38% polskiej emisji CO2
27 lipca 2021 r. Partner .

Budynki generują 38% polskiej emisji CO2. Wybierz stolarkę z myślą o środowisku!

Poszukiwanie odpowiedniej stolarki otworowej jest jedną z najważniejszych kwe...

Technologie budowlane
Silikon sanitarny – jak i gdzie go stosować?
5 lipca 2021 r. Diana Pidlesetska

Silikon sanitarny – jak i gdzie stosować sylikon sanitarny?

Silikon sanitarny przydaje się przede wszystkim w sytuacji, kiedy trzeba uszczelnić szczeliny lub wypełnić spoiny między r...

Technologie budowlane
Profesjonalne lakierobejce do drewna Sigmalife marki Sigma Coatings
17 czerwca 2021 r. Maciej Kazimierski

Profesjonalne lakierobejce do drewna Sigmalife marki Sigma Coatings — co warto o nich wiedzieć?

Najstarszy budynek drewniany w Polsce (kościół z okolic Wągrowca) pochodzi z...

Technologie budowlane
Płyta MDF
29 lipca 2021 r. Adrianna Bartusik

Płyta MDF – co to jest płyta MDF i do czego się ją wykorzystuje?

Płyta MDF to materiał szeroko wykorzystywany przy wykańczaniu wnętrz oraz pro...

Technologie budowlane
Budynki generują 38% polskiej emisji CO2
27 lipca 2021 r. Partner .

Budynki generują 38% polskiej emisji CO2. Wybierz stolarkę z myślą o środowisku!

Poszukiwanie odpowiedniej stolarki otworowej jest jedną z najważniejszych kwe...

Technologie budowlane
Silikon sanitarny – jak i gdzie go stosować?
5 lipca 2021 r. Diana Pidlesetska

Silikon sanitarny – jak i gdzie stosować sylikon sanitarny?

Silikon sanitarny przydaje się przede wszystkim w sytuacji, kiedy trzeba uszczelnić szczeliny lub wypełnić spoiny między r...

Technologie budowlane
Profesjonalne lakierobejce do drewna Sigmalife marki Sigma Coatings
17 czerwca 2021 r. Maciej Kazimierski

Profesjonalne lakierobejce do drewna Sigmalife marki Sigma Coatings — co warto o nich wiedzieć?

Najstarszy budynek drewniany w Polsce (kościół z okolic Wągrowca) pochodzi z...