Rusztowanie budowlane - jakie ma zastosowanie podczas budowy domu?

Rusztowanie budowlane - co trzeba wiedzieć?

Rusztowanie budowlane to element, bez którego trudno przeprowadzić jakąkolwiek większą inwestycję budowlaną. Z jego pomocą przeprowadzisz prace na wysokościach w bezpieczny oraz profesjonalny sposób. Istotny jest jednak dobór odpowiedniego rodzaju konstrukcji oraz jej poprawny montaż. Co powinieneś wiedzieć przed zainwestowaniem w rusztowanie? Odpowiadamy!

Co to jest rusztowanie budowlane?

Nikomu chyba nie trzeba tłumaczyć co to jest rusztowanie, gdyż konstrukcja ta bardzo rzuca się w oczy podczas prowadzonych prac budowlanych. Jeśli jednak potrzebna jest odpowiedź na pytanie: rusztowanie – co to jest, można powiedzieć, że jest to tymczasowa konstrukcja, która umożliwia przeprowadzanie prac budowlanych na wysokości. Złożona jest ze słupów stawianych poziomo oraz pionowo, na których układane są pomosty. Dzięki jej pomocy może zostać zrealizowany niejeden projekt domu.

Do wykonania rusztowania najczęściej wykorzystuje się elementy metalowe, natomiast kiedyś częściej stawiane było z drewna. Powstała konstrukcja ta musi być zgodna z przepisami BHP, aby korzystanie z niej było bezpieczne oraz możliwie funkcjonalne. Co ciekawe, z podobnych konstrukcji korzystali również starożytni Grecy oraz Egipcjanie. Do dzisiaj jest ono niezbędnym elementem niemalże na każdej budowie.

Dlaczego rusztowanie budowlane jest potrzebne?

Rusztowanie wykorzystuje się wszędzie tam, gdzie specjalista nie jest w stanie dosięgnąć. Najczęściej więc ma zastosowane w przypadku prac wysokościowych. Konstrukcje tego typu sprawdzają się dobrze na placach budowy osiedli, wieżowców lub innych budynków. Potrzebne są jednak również gdy stawiane są domy jednorodzinne, a nawet podczas remontów wnętrz. Niewielkie rusztowania mogą być pomocne podczas malowania oraz tynkowania. Są też nieocenionym wsparciem podczas kładzenia dachu.

Rusztowanie budowlane

Kiedy przydaje się rusztowanie warszawskie?

Jednym z najpopularniejszych rozwiązań jest tak zwane rusztowanie warszawskie. To właśnie ten typ konstrukcji wykorzystuje się na większości placów budowlanych. Jest to konstrukcja modułowa, pozwalająca postawić zarówno dość niskie, jak i bardzo wysokie rusztowanie. Sprawdza się więc przy pracach wewnątrz, jak i na zewnątrz budynku.

Jak wygląda konstrukcja rusztowania budowlanego?

Rusztowanie warszawskie złożone jest z wielu modułów. Każdy opiera się na dwóch pionowych rurach, które łączą dwa cieńsze modele. Ta prosta konstrukcja powoduje, że rusztowanie można szybko postawić, rozbudować o dodatkowe elementy lub złożyć. Do jej postawienia wykorzystuje się złącza czopowe, przy których nie trzeba wykorzystywać dużej ilości śrub. Większe modele są dodatkowo wzmacniane przekątnymi częściami, które mają za zadanie poprawiać stabilność konstrukcji.

Jakie są rodzaje rusztowań?

Chociaż dla osób niezwiązanych z budownictwem wszystkie rusztowania mogą wyglądać podobnie, istnieje wiele szereg różnych typów konstrukcji, które doświadczony specjalista bez problemu odróżnia. Nie wszystkie nadają się do wykorzystania w każdych warunkach, dlatego warto znać podstawowe różnice, jakie pozwalają pogrupować rusztowania. Rodzaje najczęściej wymieniane opisujemy poniżej.

Rusztowanie budowlane

Rusztowanie budowlane to najbardziej ogólna nazwa dla różnego typu rusztowań. Mogą one różnić się od siebie sposobem mocowania oraz wielkością, jednak cel korzystania z nich jest zwykle bardzo podobny. Mówiąc o rusztowaniu budowlanymm często myślimy o rusztowaniu elewacyjnym, czyli tym najbardziej widocznym na placu budowy.

Sprawdź dodatkowo poradnik o materiałach na elewację: Z jakich materiałów wykonać elewację?

Rusztowanie dekarskie

Jako rusztowanie dekarskie wykorzystywane jest rusztowanie robocze stojakowe oraz ramowe. Kluczowe jest to, aby najwyższy pomost dachowy został odpowiednio poszerzony. W ten sposób specjalista będzie mieć dostęp do wysuniętego okapu dachu. W tym celu wykorzystuje się konsole rozszerzające, czyli wsporniki. Rusztowania wspornikowe stosuje się, jeśli prace wykonywane są na znacznych wysokościach lub lub gdy nie ma możliwości zastosowania konstrukcji innego typu. 

Rusztowanie stojakowe

W modelu rusztowania stojakowego poszczególne segmenty konstrukcji opierają się na podporach. Sztywność zapewniają mu podpornice, lażanki ukośne oraz tężniki przyścienne. Mogą być wykorzystywane na zewnątrz oraz wewnątrz. Ich zaletą jest wytrzymałość na wysoki ciężar, dzięki czemu mogą być wykorzystywane nawet przy pracy na wysokości około trzydziestu metrów.

Rusztowania rurowe

Rusztowanie rurowe, jak sama nazwa wskazuje, wykonane są ze stalowych rur. Rury te łączone są z pomocą złączy, podstawek, płyt pomostowych, drabinek przystawnych oraz desek bortnicowych. Zaletą tego typu rusztowania jest możliwość wykorzystania przy bardzo wielu pracach, jednak minusem jest pracochłonny montaż, a także często konieczność wykonania projektu takiej konstrukcji.

Rusztowania systemowe

Rusztowanie systemowe to konstrukcja wykonana z modułów. Połączenia rygli oraz stężeń w tym rodzaju rusztowania umiejscowione są w stałych punktach z zachowaniem regularnych odległości. Minusem tego typu rusztowania jest długi czas rozstawiania, zaletą natomiast możliwość dostosowania do skomplikowanych elementów budynku. 

Rusztowanie ramowe

Rusztowanie ramowe wykonywane jest przez połączenie płaskich ram zrobionych z elementów prefabrykowanych. Do jego ustabilizowania wykorzystuje się pomosty oraz stężenia ukośne i poziome.  Mocowane są one do ramy przy użyciu uchwytów sworzeniowo – zapadkowych. Jest to najlepszy wybór konstrukcji, jeśli konieczna będzie zmiana szerokości pomostów lub zastąpienie szerszych ram węższymi. Jego zaletą jest łatwość montażu oraz demontażu

Rusztowanie modułowe

Rusztowania modułowe składają się z wielu elementów połączyć w przestrzenną konstrukcję. Ich bazą są pionowe stojaki, które służą za szkielet. Do jego węzłów doczepia się kolejne elementy.
Sztywność konstrukcji zapewniają ulokowane w węzłach rygle, stężniki oraz wsporniki. Do tego mocuje się podesty, drabinki, barierki oraz pozostałe elementy osprzętu.

Rusztowanie elewacyjne

Rusztowania elewacyjne najłatwiej zauważyć przechodząc obok placu budowy. Wyróżnia je to, że są kotwione do elementów, z których wykonana jest elewacja. Z ich pomocą najczęściej wykonywane są prace związane z ociepleniem, tynkowaniem lub malowaniem budynku. Jednym z typów tego rodzaju rusztowania są rusztowania warszawskie.

Rusztowanie choinkowe

Rusztowanie choinkowe, inaczej nazywane klinowym, składa się z pionowych konstrukcji, które kształtem przypominają choinki. Konstrukcje te łączy się ze sobą przy pomocy klinów. Gwarantuje to bezpieczeństwo oraz stabilność rusztowania. Ze względu na prostotę montażu oraz demontażu, rusztowanie to nadaje się do wielokrotnego użytku. Na kliny można ponadto zamontować dodatkowe drabinki lub podesty.

Rusztowania drabinowe

Na rynku dostępne są również rusztowania drabinowe, które stanowią alternatywę dla tradycyjnej drabiny. Są od niej stabilniejsze, a co za tym idzie, bezpieczniejsze. Konstrukcja ta składa się z dwóch drabin, które połączone są podestem oraz zabezpieczone stabilizatorem. Platforma taka może być ustawiona na dowolnym poziomie według aktualnych potrzeb. Takie minirusztowania szczególnie dobrze sprawdzają się przy pracach wewnątrz budynku.

Rusztowanie budowlane

Przepisy prawne dotyczące rusztowania budowlanego - co warto wiedzieć?

W celu standaryzacji rodzajów rusztowań oraz zapewnienia bezpieczeństwa pracownikom budowy, uchwalono szereg przepisów regulujących stawianie rusztowań. Spisane są one w kilku aktach prawnych. Zagadnienia związane z uprawnieniami budowlanymi niezbędnymi do tworzenia rusztowań znajdują się w:

  • ustawie o prawie budowlanym,
  • ustawie o samorządzie zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa,
  • rozporządzeniu w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie.

Zagadnienia związane z przepisami BHP reguluje natomiast rozporządzanie w sprawie ogólnych przepisów BHP. Przepisy związane ze stawianiem rusztowań możesz znaleźć również w innych rozporządzeniach. Nie każdy więc może postawić rusztowanie oraz nie każde rusztowanie będzie spełniało ustalone normy prawne.

Wspominane przepisy wymagają między innymi, aby rusztowanie zostało postawione na stabilnym oraz odpowiednio wyprofilowanym podłożu. Do ich wykonania nie można stosować między innymi podkładów klinowych, popękanych oraz ceglanych.

Przepisy określają także, jak powinno wyglądać poprawne kotwienie rusztowania. Jednym z przepisów, który ma zapewniać bezpieczeństwo robotników, ale również przechodniów, jest zapis nakazujący ogrodzić rusztowanie ogrodzeniem w odległości 1/10 wysokości rusztowania, jednak nie mniejszej niż sześć metrów.

Poznaj zmiany budowlane, jakie weszły w 2020 roku: Zmiany w prawie budowlanym 2020. Sprawdź co się zmieniło

Rusztowanie budowlane - jakie powinno mieć wymiary?

Kluczowym zagadnieniem są wymiary, jakie powinny mieć rusztowania elewacyjne. Wymiary wszystkich modułów w teorii powinny być takie same. Ramy rurowe rusztowania mają zwykle 150-160 cm. Ich wysokość to najczęściej 80 cm. Stosowne są jednak również mniejsze ramki, tzw. połówki, których długość wynosi około 80 cm.

Niekiedy jednak poszczególne elementy rusztowania nie pasują do siebie tak idealnie. W takiej sytuacji warto zwrócić uwagę na to, aby cięższe ramki znalazły się w dolnych częściach konstrukcji. Inne wymiary będą więc mieć rusztowania aluminiowe 3m, a inne rusztowania aluminiowe 7m.

Jak przebiega montaż i użytkowanie rusztowania budowlanego?

Jak powinien wyglądać poprawny montaż rusztowania? Jak rozstawić rusztowanie, aby było bezpieczne oraz zgodne z przepisami? Te pytania zadaje sobie mnóstwo mniej doświadczonych budowlańców oraz domowych majsterkowiczów. W przypadku profesjonalnego wykorzystania rusztowania zająć się tym powinny osoby z odpowiednimi kwalifikacjami, a jego odebranie poprzedzać musi kwalifikowany nadzór techniczny. Jego przeznaczenie musi dodatkowo zostać zapisane w dzienniku budowy, który wypełnia kierownik.

Czy potrzebujesz inspektora nadzoru budowlanego? Sprawdź, kiedy powinine pojawić się na budowie: Inspektor nadzoru budowlanego - jakie są jego obowiązki podczas budowy domu?

To jak rozłożyć rusztowanie to tylko początek. Istotne są również bezpieczne zasady jego użytkowania. Komunikacja po konstrukcji powinna odbywać się w miejscach, w których znajdują się odpowiednie drabinki oraz pomosty. Na etapie montażu zadbać trzeba od odpowiednie rozlokowanie pionów komunikacyjnych. Odległość między sąsiednimi pionami nie może przekraczać 40 metrów. Kluczowym elementem zabezpieczających pracowników są jednak poprawnie założone balustrady.

Rusztowanie budowlane

Wynajem czy zakup rusztowania budowlanego? Ile to kosztuje?

Jeśli chcesz samodzielnie budować dom, na pewno zadajesz sobie pytanie: ile kosztuje rusztowanie. Rusztowania używane będą tańsze od nowych, jednak wciąż jest to dość duży koszt. Jeśli nie zajmujesz się budowaniem profesjonalnie, bardziej opłacalnym może być wypożyczenie konstrukcji.

Jakie najtańsze rusztowanie możesz dostać w sklepie? Ceny rozpoczynają się od około 2,5 tysiąca złotych. Ile kosztuje natomiast duże rusztowanie elewacyjne? Bardziej złożone modele mogą  kosztować nawet kilkanaście tysięcy. Dla porównania ceny wynajmu rusztowania prezentują się następująco.

  • proste rusztowanie przejezdne o maksymalnej wysokości 2-3 metrów – kilkanaście złotych/doba
  • rusztowanie o wysokości roboczej około 10 metrów – 50-60 złotych/doba

Cena za rusztowanie to tylko jeden z elementów na kosztorysie budowlanym. Przeczytaj więcej: Wybór projektu a koszty budowy domu

Czy można samodzielnie wykonać rusztowanie?

Jak samemu zrobić rusztowanie? Jeśli potrzebujesz niewielkiej konstrukcji do celów remontowych, z powodzeniem możesz wykonać rusztowanie samodzielnie z wynajętych elementów. Jeśli jednak zastanawiasz się, jak zrobić rusztowanie o znacznej wysokości, rozważ zatrudnienie fachowców z uprawnieniami, którzy stworzą bezpieczną oraz zgodną z przepisami konstrukcję na placu budowy.

Autor artykułu

Podobne artykuły

Przepisy i formalności
Umowa przedwstępna kupna działki
Przepisy i formalności
Umowa przedwstępna kupna działki

Nowości w tej kategorii

Stropy, balkony, schody
Schody drewniane – ile kosztują schody drewniane do domu?
19 lutego 2021 r. Adrianna Bartusik

Schody drewniane – ile kosztują schody drewniane do domu?

Wybór schodów do domów to poważna decyzja. Ich wygląd będzie miał wpływ na całe wnętrze. Dla ich funkcjonalności znaczenie...

Dach
Gont bitumiczny – instrukcja montażu gontów bitumicznych
8 lutego 2021 r. Diana Pidlesetska

Gont bitumiczny – jakie zastosowanie ma gont bitumiczny?

Gont bitumiczny to materiał pokryciowy, który znalazł szerokie grono odbiorców ze względu na wysoką trwałość, niską cenę i...

Fundamenty
Bloczek fundamentowy - wymiary, cena i waga bloczków fundamentowych
4 lutego 2021 r. Klaudia Spurgiasz

Bloczek fundamentowy - wymiary, cena i waga bloczków fundamentowych

Do wznoszenia ścian fundamentowych, ścian piwnic i wielu innych prac murarski...

Dach
Krokwie – jak dobrać odpowiedni wymiar krokwi na dach?
21 stycznia 2021 r. Klaudia Spurgiasz

Krokwie – jak dobrać odpowiedni wymiar krokwi na dach?

Krokwie to zwykle drewniane belki, które podtrzymują całą konstrukcję dachu. Wspierają ją i przenoszą obciążenia, z którym...

Stropy, balkony, schody
Schody drewniane – ile kosztują schody drewniane do domu?
19 lutego 2021 r. Adrianna Bartusik

Schody drewniane – ile kosztują schody drewniane do domu?

Wybór schodów do domów to poważna decyzja. Ich wygląd będzie miał wpływ na całe wnętrze. Dla ich funkcjonalności znaczenie...

Dach
Gont bitumiczny – instrukcja montażu gontów bitumicznych
8 lutego 2021 r. Diana Pidlesetska

Gont bitumiczny – jakie zastosowanie ma gont bitumiczny?

Gont bitumiczny to materiał pokryciowy, który znalazł szerokie grono odbiorców ze względu na wysoką trwałość, niską cenę i...

Fundamenty
Bloczek fundamentowy - wymiary, cena i waga bloczków fundamentowych
4 lutego 2021 r. Klaudia Spurgiasz

Bloczek fundamentowy - wymiary, cena i waga bloczków fundamentowych

Do wznoszenia ścian fundamentowych, ścian piwnic i wielu innych prac murarski...

Dach
Krokwie – jak dobrać odpowiedni wymiar krokwi na dach?
21 stycznia 2021 r. Klaudia Spurgiasz

Krokwie – jak dobrać odpowiedni wymiar krokwi na dach?

Krokwie to zwykle drewniane belki, które podtrzymują całą konstrukcję dachu. Wspierają ją i przenoszą obciążenia, z którym...